Μιγκέλ Ερνάντεθ: Ο πληγωμένος -II- (Για την ελευθερία)

Ο Μιγκέλ Ερνάντες Χιλιαμπέρτ (1910–1942) ήταν Ισπανός ποιητής και μία από τις πιο δυνατές φωνές της ισπανικής ποίησης του 20ού αιώνα.

Γεννήθηκε στις 30 Οκτωβρίου 1910 στην Οριουέλα (Αλικάντε), σε μια ταπεινή οικογένεια που ασχολούνταν με την κτηνοτροφία. Έλαβε περιορισμένη σχολική εκπαίδευση, αλλά από πολύ νωρίς έδειξε έντονη κλίση προς τη λογοτεχνία και την ποίηση. Ως αυτοδίδακτος μελέτησε τους μεγάλους συγγραφείς της ισπανικής κλασικής γραμματείας και άρχισε να γράφει τα πρώτα του ποιήματα.

Στη δεκαετία του 1930 ταξίδεψε αρκετές φορές στη Μαδρίτη, όπου ήρθε σε επαφή με ποιητές της λεγόμενης Γενιάς του ’27, όπως ο Βιθέντε Αλεϊξάνδρε, ο Ραφαέλ Αλμπέρτι. Αν και έχει ενταχθεί στη Γενιά του ’36, ο Μιγκέλ Ερνάντες διατήρησε μεγαλύτερη εγγύτητα με την προηγούμενη γενιά, σε τέτοιο βαθμό ώστε ο Δάμασο Αλόνσο να τον χαρακτηρίσει «ιδιοφυή επίγονο της Γενιάς του ’27». 

Το πρώτο σημαντικό του βιβλίο ήταν το Perito en lunas (1933), με έντονα λόγιο και μεταφορικό ύφος. Αργότερα δημοσίευσε το El rayo que no cesa (1936), ένα από τα σημαντικότερα έργα της ισπανικής ερωτικής ποίησης.

Κατά τη διάρκεια του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου (1936–1939) τάχθηκε ενεργά στο πλευρό της Δημοκρατίας. Από αυτή την περίοδο προέρχονται ποιήματα έντονου κοινωνικού και πολιτικού χαρακτήρα, που συγκεντρώθηκαν σε συλλογές όπως το Viento del pueblo (1937) και το El hombre acecha (1939).

Μετά τη νίκη του φρανκισμού συνελήφθη και φυλακίστηκε σε διάφορες φυλακές. Στη φυλακή έγραψε μερικά από τα πιο συγκινητικά ποιήματά του, τα οποία εκδόθηκαν αργότερα στη συλλογή Cancionero y romancero de ausencias, όπου περιλαμβάνεται και το περίφημο ποίημα «Nanas de la cebolla».

Ο Μιγκέλ Ερνάντες πέθανε από φυματίωση στις 28 Μαρτίου 1942, σε ηλικία 31 ετών, στη φυλακή του Αλικάντε.

Σήμερα θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους Ισπανούς ποιητές του 20ού αιώνα και σύμβολο ποιητικής έντασης, ανθρωπιάς και πνευματικής στράτευσης.

El herido -II- (Para la libertad)

De Miguel Hernández 

Para la libertad sangro, lucho, pervivo
Para la libertad, mis ojos y mis manos,
como un árbol carnal, generoso y cautivo,
doy a los cirujanos.

 Para la libertad siento más corazones
que arenas en mi pecho: dan espumas mis venas,
y entro en los hospitales, y entro en los algodones
como en las azucenas.

 Porque donde unas cuencas vacías amanezcan,
ella pondrá dos piedras de futura mirada
y hará que nuevos brazos y nuevas piernas crezcan
en la carne talada.

 Retoñarán aladas de savia sin otoño
reliquias de mi cuerpo que pierdo en cada herida.
Porque soy como el árbol talado que retoño:
porque aún tengo la vida.

Del libro El hombre acecha, (1939) *

* Este libro fue destruido por el franquismo cuando todavía estaba por encuadernarse. Solo se salvaron dos ejemplares que hicieron posible su reedición en 1981

*

Ο πληγωμένος –ΙΙ (Για την ελευθερία)

του Μιγκέλ Ερνάντεθ

Για την ελευθερία αιμορραγώ, παλεύω, επιζώ.
Για την ελευθερία, τα μάτια και τα χέρια μου,
σαν δέντρο από σάρκα, γενναιόδωρο κι αιχμάλωτο
παραδίνω στους χειρουργούς.

Για τη λευτεριά νιώθω περισσότερες καρδιές
από κόκκους άμμου στο στήθος μου: αφρίζουν οι φλέβες μου,
και μπαίνω στα νοσοκομεία, και μπαίνω στα βαμβάκια
σαν να μπαίνω στα κρίνα.

Επειδή εκεί όπου  άδειες κόγχες ξημερώσουν,
εκείνη δύο πέτρες από βλέμμα του μέλλοντος θα βάλει
και νέα χέρια και πόδια θα κάνει να μεγαλώσουν
στην αποψιλωμένη σάρκα.

Θα ξαναβλαστήσουν,  φτερωτά από χυμούς, δίχως φθινόπωρο,
λείψανα απ’ το σώμα μου που χάνω σε κάθε πληγή.
Γιατί είμαι σαν το αποψιλωμένο δέντρο που ξαναβλασταίνει:
γιατί έχω ζωή ακόμα. 

Από το βιβλίο El hombre asecha (Ο άνθρωπος καραδοκεί), (1939)*

*Το βιβλίο καταστράφηκε από τον φρανκισμό όταν βρισκόταν ακόμα στο στάδιο της βιβλιοδεσίας. Σώθηκαν μόνο δύο αντίτυπα που έκαναν δυνατή την επανέκδοσή του το 1981. 

Μετάφραση – Επιμέλεια: Βάσω Χρηστάκου