Η 4η Αυγούστου και το κάψιμο των βιβλίων (3)
“…Απορροφήσας ο κομμουνισμός και τους ηγέτας της συντηρητικής εργατικής τάξεως, καθώς και της αγροτικής τοιαύτης, ήρχισεν επιχειρών σειράν αδικαιολογήτων απεργιών, όπως δημιουργήση την ατμόσφαιραν της ενάρξεως της επικειμένης ήδη στασιαστικής εξορμήσεώς του.”
Η 4η ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΚΑΨΙΜΟ ΤΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝΕγκαθιδρύεται η δικτατορία του Μεταξά
Με την υποστήριξη βιομηχάνων, τραπεζιτών και μεγαλοεκδοτών
ΜΕΡΟΣ ΤΡΙΤΟ
Το πρώτο τιτλοφορείται «Περί αναστολής των διατάξεων των άρθρων 5, 6, 10, 11, 12, 14, 20 και 95 του Συντάγματος καθ’ όλον το Κράτος» και το δεύτερο «Περί διαλύσεως της Γ’ Αναθεωρητικής Βουλής των Ελλήνων».
Στις εισηγητικές εκθέσεις που συνόδευαν τις δύο λαθροχειρίες του ανώτατου άρχοντα στο Σύνταγμα, ακούγεται σε υψηλούς τόνους η διά στόματος Μεταξά αντικομμουνιστική υστερία:
«Ο κομμουνισμός, επωφελούμενος και της πολιτικής αναρχίας την οποία εδημιούργησαν οι αθεράπευτοι έριδες των πολυαρίθμων αναρχουμένων πολιτικών κομμάτων, καθώς επίσης επωφελούμενος και της αχαλινώτου δημαγωγικής και αποσυνθετικής αρθρογραφίας μεγίστης μερίδος του Τύπου, επίστευσεν ότι επέστη η στιγμή της ανατροπής του κοινωνικού καθεστώτος και της αποσυνθέσεως της ελληνικής κοινωνίας. Απορροφήσας ο κομμουνισμός και τους ηγέτας της συντηρητικής εργατικής τάξεως, καθώς και της αγροτικής τοιαύτης, ήρχισεν επιχειρών σειράν αδικαιολογήτων απεργιών, όπως δημιουργήση την ατμόσφαιραν της ενάρξεως της επικειμένης ήδη στασιαστικής εξορμήσεώς του».
Ο δικτάτορας ξεκίνησε το εργατικό αιματοκύλισμα
Μόνο ασύστολα ψέματα και παραπειστικά ξερνάει από το βρώμικο στόμα του ο δικτάτορας. Χρησιμοποιεί τη γλώσσα με τη γραμματική και το συντακτικό της ως εργαλείο για να αλυσοδέσει τη χώρα. Γνωρίζει – και μάλιστα πολύ καλά – ότι η πανεργατική απεργία η οποία είχε ανακοινωθεί ήταν μια δίκαιη διαμαρτυρία των εργαζομένων ενάντια στην υποχρεωτική διαιτησία. Το αιματοκύλισμα, για να μην ξεχνιόμαστε, το είχε ξεκινήσει ο πομφόλυγας δικτάτορας στις 8 και 9 Μάη, με χτυπήματα στο ψαχνό των εργατών σε Θεσσαλονίκη, Βόλο, Καβάλα.
Δύο βασιλικά διατάγματα τυπικά αντισυνταγματικά
Το δεύτερο γιατί ερχόταν σε αντίθεση με το άρθρο 37 του Συντάγματος, που όριζε ότι ο βασιλιάς έχει το δικαίωμα να διαλύει τη Βουλή. Σ’ αυτήν την περίπτωση το διάταγμα πρέπει να το προσυπογράφει η κυβέρνηση, πρέπει να καθορίζει εκλογές σε 45 μέρες και τη σύγκληση Εθνικής Αντιπροσωπείας σε τρεις μήνες.
Διαβάζουμε το σχόλιο για την εγκαθίδρυση της πολιτειακής στρέβλωσης και την ξεδιάντροπη υποστήριξή της από τον αστικό κόσμο στο Δοκίμιο Ιστορίας του ΚΚΕ 1918 – 1939, Δεύτερος Τόμος, «Σύγχρονη Εποχή», 2018:
Τραπεζίτες και βιομήχανοι, οι μηχανές της δικτατορίας
«Το κεφάλαιο στήριξε άμεσα τη δικτατορία, και με τη συμμετοχή εκπροσώπων του στις κυβερνήσεις της δικτατορίας.
Ο Ανδρέας Χατζηκυριάκος, ιδιοκτήτης της “ΑΓΕΤ Ηρακλής” και πρόεδρος του Συνδέσμου Βιομηχάνων και Βιοτεχνών Αττικής, που είχε πρωτοστατήσει στη σφαγή των εργατών στο Πασαλιμάνι το 1923, ανέλαβε το υπουργείο Οικονομίας στην πρώτη δικτατορική κυβέρνηση».
Με στοιχεία παρμένα από την ίδια βιβλιογραφική πηγή, η Εθνική Τράπεζα εκπροσωπείται από νυν και πρώην υψηλόβαθμα στελέχη της στις κυβερνήσεις της 4ης Αυγούστου: Α. Κορυζής, Ι. Αρβανίτης, Α. Αποστολίδης, Δ. Μάξιμος. Εχει λοιπόν υπολογιστεί ότι από τους 38 υπουργούς και στελέχη της δικτατορίας το 10% είναι τραπεζικά στελέχη και το 6% βιομήχανοι και επιχειρηματίες. Μάλιστα ο Αμερικανός πρέσβης Λίνκολν Μακβί θεωρούσε ότι πίσω από την ομάδα Μεταξά ακούγονταν οι αναπνοές του διοικητή της Εθνικής Τράπεζας Ιωάννη Δροσόπουλου, του Αλέξανδρου Κανελλόπουλου, διευθύνοντα συμβούλου της Ανωνύμου Ελληνικής Εταιρείας Χημικών Προϊόντων και Λιπασμάτων, και του Πρόδρομου (Μποδοσάκη) Αθανασιάδη. Στήριξη πρόσφεραν ακόμα οι βιομήχανοι Επαμεινώνδας Χαρίλαος, Ν. Κανελλόπουλος, Λαναράς – Κύρτσης, οι αδελφοί Ηλιάσκου, ο Γ. Πεσμαζόγλου, η εταιρεία «Πάουερ».
Από κοντά και τα εκδοτικά συγκροτήματα Λαμπράκη, Βλάχου και Κύρου, με τα έντυπά τους «Ελεύθερον Βήμα», «Καθημερινή» και «Εστία» αντίστοιχα.
Οι πρώτοι αξιωματούχοι του κυβερνητικού έργου
Ετσι, στα τέλη Αυγούστου 1936 η δικτατορική κυβέρνηση είχε την ακόλουθη σύνθεση: Πρόεδρος και υπουργός Εξωτερικών, Στρατιωτικών, Ναυτικών και Αεροπορίας Ι. Μεταξάς, αντιπρόεδρος, υπουργός των Οικονομικών Κ. Ζαβιτσιάνος, Εσωτερικών Θ. Σκυλακάκης, Δικαιοσύνης Γ. Λογοθέτης, Παιδείας Κ. Γεωργακόπουλος, Γεωργίας Γ. Κυριακός, Συγκοινωνίας Αγγ. Οικονόμου, Εθνικής Οικονομίας Ανδ. Χατζηκυριάκος, Κοινωνικής Πρόνοιας Αλ. Κορυζής, Σιδηροδρόμων Γ. Σπυρίδωνος, Διοικήσεως Πρωτευούσης Κ. Κοτζιάς.
Υφυπουργοί: Ασφαλείας Κ. Μανιαδάκης, Στρατιωτικών Ν. Παπαδήμας, Ναυτικών Ι. Παπαβασιλείου, Αεροπορίας Ι. Πάσρτης, Εμπορικής Ναυτιλίας Δ. Ρεδιάδης, Οικονομικών Π. Ρεδιάδης, Συγκοινωνίας Κ. Νικολόπουλος, Τύπου και Τουρισμού Θ. Νικολούδης, Αγορανομίας Ε. Μαγιάκος, Υγιεινής Γ. Αλιβιζάτος, Πολιτικού Γραφείου Παπαχελάς, Εργασίας Αρ. Δημητράτος.
Ο ΓΓ του ΚΕ του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης συλλαμβάνεται
Την πρώτη κιόλας νύχτα, στο πέρασμα από την 4η στην 5η Αυγούστου, από τους πρώτους συλληφθέντες είναι ο παιδαγωγός και φιλόσοφος Δημήτρης Γληνός και ο καπνεργάτης Βασίλης Βερβέρης, βουλευτές του Παλλαϊκού Μετώπου, ο καθηγητής Πανεπιστημίου Αλέξανδρος Σβώλος, ο πρόεδρος του Αγροτικού Κόμματος Ιωάννης Σοφιανόπουλος, ο αγροτιστής Κώστας Γαβριηλίδης και ο βουλευτής των Φιλελευθέρων Θεμιστοκλής Τσάτσος.
Στις 18 Σεπτέμβρη ο Μανιαδάκης ανακοινώνει τη σύλληψη του ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ Νίκου Ζαχαριάδη, ο οποίος είναι από καιρό στο μάτι της Ασφάλειας. Η πρώτη ομάδα των συλληφθέντων οδηγούνται σιδηροδέσμιοι στον Πειραιά και από κει στην Ανάφη. Ο Ζαχαριάδης κρατείται στη Γενική Ασφάλεια και κατόπιν μεταφέρεται στις φυλακές της Κέρκυρας.
Αναδημοσιεύεταιαπό τη στήλη “Δαχτυλικά Αποτυπώματα” του Ριζοσπάστη Σάββατο 5 Σεπτέμβρη 2026 – Κυριακή 6 Σεπτέμβρη 2026. Τη στήλη επιμελείται ο Βασίλης Καλαμαράς, δημοσιογράφος, συγγραφέας, κριτικός βιβλίου. Το πρωτότυπο δημοσίευμα του Ριζοσπάστη συνοδεύεται από πλούσια εικονογράφηση.
