Κυριακή πρωί μ’ ένα ποίημα: «Χρήματος αυτογνωσία» του Δημήτρη Ποταμίτη

Ο Δημήτρης Ποταμίτης γεννήθηκε στη Λεμεσό (Κύπρος) στις 13 Μάρτη του 1945.

Αποφοίτησε από το γυμνάσιο της Αμμοχώστου και ήρθε στην Ελλάδα το 1962.

Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και συγχρόνως στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου με δασκάλους τον Άγγελο Τερζάκη και την Κατίνα Παξινού.

Πρωτοεμφανίστηκε στο Εθνικό. Ακολούθησαν συνεργασίες με το «Ελεύθερο Θέατρο» του Μάνου Κατράκη και το «Προσκήνιο» του Αλέξη Σολομού, σε σημαντικούς ρόλους. Το 1973 δημιούργησε το θέατρο «Έρευνας», με Κεντρική Σκηνή και Παιδική, που λειτούργησαν μέχρι τον Νοέμβρη του 2002, οπότε με επιστολή ανακοίνωσε την αναστολή λειτουργίας του θεάτρου.

Μπορεί ένας από τους λόγους να ήταν η ασθένειά του,  αλλά υπήρχαν κι άλλοι λόγοι. Λόγοι που τον είχαν πικράνει επί σειρά ετών, όταν έδινε μάχες για να κρατήσει το θέατρο. «Είναι λόγοι» – έγραφε – «αισθητικοί, ηθικοί, αλλά και οικονομικοί. Στους καιρούς που ζούμε και υπό τις συνθήκες που η εξουσία από τη μια και η τηλεόραση από την άλλη έχουν αναλάβει εργολαβικά την παραγωγή πολιτικής, αλλά και πολιτισμού, οδήγησαν τον τόπο σ’ αυτό το πανηγύρι θολοκουλτούρας, διαπλοκής, συναλλαγής και βυζαντινισμού, που σήμερα αποκαλείται “πολιτική και πολιτιστική ζωή του τόπου”, με τον αποπροσανατολισμό του κοινού, με το φασισμό μιας διαφήμισης αθέμιτα ανταγωνιστικής. Με τους κάθε λογής παραγοντίσκους που μισούν κατά βάθος τον πολιτισμό, αλλά λατρεύουν τα κονδύλια από την ΕΟΚ. Με την εξαγορά της σιωπής των πνευματικών ανθρώπων με βραβεύσεις και οφίτσια. Με τον παντελή, αναίτιο αποκλεισμό μας από τη μεγάλη πλειοψηφία των μέσων ενημέρωσης και τον εξαναγκασμό να λειτουργούμε σαν “κρυφό σχολειό”». Και κατέληγε ο Δημήτρης Ποταμίτης: «Δε νομίζουμε ότι μπορούμε να μιλάμε για αντίσταση, αλλά για μια αξιοπρεπή αποχή. Το θέατρο “Ερευνας” θα επανέλθει, όταν η μυθολογία ξαναδώσει τη θέση της στην ιστορία».

Δεν πρόλαβε να γίνει. Ο Δημήτρης Ποταμίτης έφυγε από τη ζωή στις 26 του Φλεβάρη 2003, στο νοσοκομείο Μεταξά, όπου νοσηλευόταν. Μόνο μερικοί – λιγοστοί φίλοι του ήταν κοντά του.

Έχουν εκδοθεί οι ποιητικές συλλογές του: «Η δολοφονία των αγγέλων» – 1967, «Ο άλλος Δημήτριος» – 1970, «Ένα δένδρο που νομίζει πως είναι πουλί» – 1974, «Τα πυρηνικά ποιήματα» – 1983, «Η αεροσυνοδός με τα βαμμένα νύχια» – 1998, «Ποιήματα 1964-2003», 2007.

Είναι συγγραφέας των θεατρικών έργων: «Πώς φαγώθηκε η Κοκκινοσκουφίτσα» (1971), «Οι τελευταίες περιπέτειες του Αδάμ και της Εύας» (1974), «Ιστορίες του παππού Αριστοφάνη»  Έργο για παιδιά βασισμένο σε έργα του Αριστοφάνη (1985), «Ο Κύριος και ο Παρασκευάς» (διασκευή του μυθιστορήματος «Ροβινσών Κρούσος»), «Γλυκό του κουταλιού» ή «Το άλλοθι» (1990), «Ο Έλληνας βάτραχος: Μύθοι και παραβολές σε παραλήρημα» (1995), «Ένα δέντρο που το λένε Νικόλα: Πάνω σε μια ιδέα του Γιώργου Πιτσούνη» (1999), «Φίγκαρο!: Ένα σύγχρονο μουσικό έργο βασισμένο στους Γάμους του Φίγκαρο του Μπωμαρσαί» (2001), «Αγαπητά μου ζώα», «Το σκοτεινό αντικείμενο του πάθους» (διασκευή του ιδίου μαζί με τη Σ. Κομνηνού από κείμενο του Οβίδιου).

Το έργο του «Ιστορίες του παππού Αριστοφάνη» παίχτηκε σε πολλά θέατρα στην Ελλάδα και την Κύπρο. Ανέβηκε μεταφρασμένο σε 9 γλώσσες, σε δώδεκα χώρες, ενώ απόσπασμά του διδάχτηκε στην Ε΄ Δημοτικού. Το Γενάρη του 1996 παρουσίασε το έργο τους «Έλληνας Βάτραχος», στο Θέατρο Τέχνης του Λονδίνου, αποσπώντας θερμότατα σχόλια του αγγλικού Τύπου.

Ποιήματά του, αλλά και δοκίμια και μελέτες έχουν δημοσιευτεί σε πολλά περιοδικά και μεταφραστεί στα αγγλικά, γαλλικά, γερμανικά, πολωνικά και ιταλικά.

Το ποίημα «Χρήματος αυτογνωσία» εμπεριέχεται στον συγκεντρωτικό τόμο “Δημήτρης Ποταμίτης, Ποιήματα (1964-2003)”, που κυκλοφόρησε μετά τον θάνατό του από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

Χρήματος αυτογνωσία

Είμαι του πλούτου ο πόθος ο πάμπτωχος
Ο αχόρταγος μέχρι εξοντώσεως
Η αναστολή όλων των φραγμών και των κλήσεων
Της ζούγκλας η εξωραϊσμένη εκδοχή

Είμαι το παν το άπαν
Παντός κινητού μοχλός
Είμαι η λογική εναντίον συναισθήματος
Το ανταλλακτικό σεξουαλικό όργανο
Των νέων λυκανθρώπων
– Είμαι ο μέγας έρως των κανονικών ανθρώπων –
Η προέλευσή μου αδιάφορη ανεξέλεγκτη
Η κατοχή μου αρσενική πράξη

Διορίζω ιδέες
Απολύω αισθήματα
Προσλαμβάνω θαυμαστές και βιογράφους
Διδάσκω διεκδικήσεις
Δολοφονώ μίση
Πληγώνω έρωτες

Είμαι ο καθρέφτης
Τα γυαλιά μυωπίας σου
Ο καταποντισμός του Αδάμ
Η εκπόρνευση της Εύας
Το σωσίβιο του ερημίτη
Η ξηρά για τον ναυαγό
Το όπιο του υλικού σου σώματος
Η κοσμοπολίτική σου βαρβαρότης

Είμαι η διεκδίκηση του άχρηστου
Η μετενδυσία του προπατορικού αμαρτήματος
Ο καταλύτης είμαι που σε διαλύει
Ο δολοφόνος της έμφυτης αιδούς σου
Είμαι η έξις ως δευτέρα φύσις
Είμαι ο μέγας παγιδοποιός
Ο μέγας α-συνείδητος
Που τις σημαίες σου κόβω και ράβω
Για τις αμφιέσεις και μεταμφιέσεις μου
Ο εθνικισμός σου μου προσφέρει υπηρεσίες
Είναι το ατράνταχτο άλλοθί μου

Είμαι εγώ που σε οδηγώ
Σε ήττες χωρίς επιστροφή
Είμαι εγώ που σε ανεβάζω
Στα μάτια των ομοίων σου
Είμαι εγώ που σε ρεζιλεύω
Στα μάτια των αγγέλων
Είμαι εγώ η προϋπόθεση
Ενός θανάτου που θα μπορούσες να αποφύγεις.

“Κυριακή πρωί μ’ ένα ποίημα”: Δείτε όλα τα ποιήματα εδώ.