Ο Σπορέας

Στο ξημέρωμα της Πρωτοχρονιάς του 2026  η παρέα επέστρεφε στη Νίκαια μετά από το καλωσόρισμα του νέου χρόνου στα μπλόκα. Στο λυκαυγές διέκριναν τη φιγούρα του να παίρνει το κατηφορικό μονοπάτι και παραξενεύτηκαν. 

Τον Βασίλη Π. γνώριζαν όλοι, τα βουνά και οι κάμποι. Γιος αγρότη, αγρότης και ο ίδιος πάλευε με τη γη που λάτρευε από μικρός. Με δυσκολίες μεγάλωνε και συντηρούσε την οικογένειά του αλλά δεν τα παράταγε με τίποτα. Καθημερνά έφτανε στα χωράφια πριν απ’ τον ήλιο. Όταν ο ήλιος έδυε, πολλές φορές ο Βασίλης ήταν ακόμη στο χωράφι. Με τον καιρό είχε  αναπτύξει  μια ιδιαίτερη σχέση μαζί του γι’ αυτό και η ζωή του ήταν λουσμένη στο φως. Έντιμος οικογενειάρχης αλλά και επίμονος είχε επιλέξει τον δρόμο του αγώνα. Νοικοκύρης αλλά και αλληλέγγυος ξεχώριζε γιατί δεν έμοιαζε με τους άλλους «νοικοκυραίους» του ΟΠΕΚΕΠΕ. Ακόμα και τώρα που ήταν σχεδόν στη δύση της ζωής βρισκόταν πρώτος στα χωράφια και στα μπλόκα του αγώνα. 

Από παιδί άκουγε για την εξέγερση του Κιλελέρ (1910) γεγονός που σημάδεψε την πορεία του. 

Όπως ξεμάκραινε ο Βασίλης και το φως της μέρας ζωήρευε, η παρέα τον διέκρινε να ροβολάει προς τον κάμπο ολομόναχος. Ψηλός και γεροδεμένος προχωρούσε με το καπέλο κατεβασμένο ίσα με τ’ αυτιά. Με εντυπωσιακή σβελτάδα που μετρούσε διπλά στην κατεβασιά έσερνε λιθάρια στο κατόπι του. 

– Μα πού πηγαίνει ετούτο το πρωτοχρονιάτικο ξημέρωμα; αναρωτήθηκε η παρέα.

Άξαφνα στάθηκε σα να ήθελε να ανασάνει. Με αριστεροσύνη ξεκούμπωσε το φθαρμένο παλτό και αποκαλύφτηκε το ταγάρι που είχε περάσει σταυρωτά επάνω του. Με μιας βύθισε το τραχύ του χέρι στο υφασμάτινο σακούλι, χάιδεψε τους σπόρους του σιταριού και γεμίζοντας τη φούχτα του συνέχιζε να κατεβαίνει. Έσπερνε για την καλή χρονιά, μια δεξιά και μια ζερβά. 

Η παρέα που διακριτικά τον ακολουθούσε κατάλαβε… 

Η αυγή του καινούριου χρόνου ήθελε να τον βρει στον τόπο του να σπέρνει και για γι’ αυτό το λόγο δεν έλειψε καμία μέρα από τον αγώνα του δρόμου. Πόντο πόντο, σπιθαμή προς σπιθαμή θα υπερασπιζόταν τη γη που τον γέννησε και τον έθρεψε, περιμένοντας να φυτρώσει και να θεριέψει η σπορά του. Όταν ερχόταν η ώρα να κοιμηθεί σ’ αυτή τη γη – επειδή γη είσαι και στη γη θα επιστρέψεις (Γεν.3,19) –  ήθελε να έχει ήσυχη τη συνείδησή του ότι έκανε το χρέος. 

Προς το παρόν, η εμπειρία της ζωής τον δίδαξε ότι δεν θα φυτρώσουν όλοι οι σπόροι, γιατί οι καιρικές συνθήκες αλλά κυρίως οι συγκεκριμένες πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η Νέα ΚΑΠ 2028-2034, με το «ενιαίο ταμείο» δεν ευνοεί τις αγροτικές καλλιέργειες. 

Ορισμένοι σπόροι θα πέσουν σε έδαφος σκληρό και καπιταλιστικό. Άλλοι θα βρεθούν δίπλα στα «ζιζάνια» της ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας και θα τους πνίξουν. Άλλους θα τους φάνε τα κοράκια και τ’ αρπακτικά της ντόπιας εξουσίας και θα μεταμορφωθούν σε Ferrari. Οι σπόροι όμως που θ’ αναπνεύσουν τον αέρα του Κιλελέρ θα φυτρώσουν και θα του δώσουν γλυκό ψωμί. 

Αυτός είναι ο Καλός Σπορέας! αναφώνησε ο Μάρκος, ενθυμούμενος την παραβολή του Ιησού από το ομώνυμο Ευαγγέλιο (Κατά Μάρκον 4.1-9).

Στο μεταξύ ο κυρ Βασίλης με μεγάλες δρασκελιές στο φως της αυγής συνέχιζε χαρούμενος να σπέρνει το όνειρο…

Στην Χαραυγή, τη φιλότεχνη της παρέας, ο Βασίλης θύμισε την αρχετυπική φιγούρα του καταπιεσμένου -φοβισμένου ‘’Σπορέα’’  (1) ενώ στη συνέχεια  τον θαρραλέο και επαναστάτη ‘’Σπορέα’’  (2). 

Οι δύο αυτές παραλλαγές του έργου του Jean – Francois Millet (1814-1875) που χαρακτηρίστηκε ως ‘’η φωνή του σιταριού’’, απεικονίζουν τη μοναχικότητα αλλά και τη μαχητικότητα του αγρότη για την επιβίωσή του στη φύση και την κοινωνία.

Μπροστά στα μαχητικά μπλόκα της σύγχρονης αγροτιάς, που τρόμαξαν την κυρίαρχη πολιτική της χώρας, πρόβαλε η φιγούρα του Σπορέα του Millet, που απείλησε την παρισινή αστική τάξη του 1850 φέρνοντας στο προσκήνιο τον αγρότη και τη σκληρή ζωή της υπαίθρου. (Πίνακας ζωγραφικής που χλευάστηκε την εποχή εκείνη από την κριτική τού Θεόφιλου Γκωτιέ).

Καθώς ο ήλιος ανέτειλε μεγαλόπρεπα και καλημέρισε τον Βασίλη, η Φωτεινή είδε στο πρόσωπό του, έναν άλλο ‘’Σπορέα’’(3)  του Vincent van Gogh (1853-1890), τον αγωνιστή αγρότη που σπέρνει στο φως του ήλιου.

Ο Βασίλης Π. άνθρωπος του μόχθου, δίχως να έχει ιδέα από την ιστορία της τέχνης, τίναξε και τον τελευταίο σπόρο από το ταγάρι του και πριν φύγει γύρισε και τους κοίταξε με φλογώδη λάμψη στο βλέμμα. 

– Κυρ Βασίλη καλή χρονιά και καλή σοδειά, του ευχήθηκαν.

“Τώρα που σπέρνει το έργο έχει οριστεί, σύντομα θα έρθει η ώρα του θερισμού…”, ακούστηκε να λέει η Δήμητρα-Διώνη , ενθυμούμενη τον στίχο από το ποίημα ‘’Σπορέας’’ του Βίκτωρα Ουγκώ.

«Η ψηλή, σκοτεινή του σιλουέτα
κυριαρχεί στα βαθιά οργωμένα χωράφια.
Νιώθει κανείς πόσο βαθιά πρέπει να πιστεύει
στο γόνιμο πέρασμα των ημερών.

Περπατάει στην απέραντη πεδιάδα,
πηγαίνει, έρχεται, σκορπάει τον σπόρο παντού,
ανοίγει το χέρι του και ξεκινάει ξανά,
και εγώ διαλογίζομαι, ένας σκοτεινός μάρτυρας,» (4)

Ο Βασίλης που ήθελε να ορίζει τη σοδειά του και τη ζωή του επέστρεψε στη θέση του αγώνα, στο μπλόκο της Νίκαιας.

Παραπομπές – Σημειώσεις

1.«Ο Σπορέας» (1847-1848) του Jean -Francois Millet, λάδι σε καμβά, Amgueddfa Cymru- Εθνικό Μουσείο Ουαλίας, Κάρντιφ, 4ος όροφ, αίθουσα 12.

2.«Ο Σπορέας» (1850) του Jean Francois Millet, ελαιογραφία σε καμβά, Μουσείο Καλών Τεχνών Βοστώνη ΗΠΑ από το 1917.

3.«Ο Σπορέας» (1888) του Vincent van Gogh, λάδι σε καμβά, Μουσείο Kroller- Muller, Otterlo Ολλανδίας.

4.«Ο Σπορέας» του Victor Hugo από την ποιητική συλλογή Les Chatiments (Οι τιμωρίες) παρατίθεται από το Wikisource : Hugo – Oeuvres completes (Άπαντα, Εθνικό Τυπογραφείο, Ποίηση, Τόμος VII. Djvu/231, δίγλωσση έκδοση γαλλικά-ελληνικά, με τίτλο: Saison des Semailles. Le soir/Εποχή Σποράς. Βράδυ III.

Υ.Γ. Το παρόν άρθρο γράφτηκε την Κυριακή 4-1-2026 ως ένδειξη συμπαράστασης στον δίκαιο αγώνα των αγροτών για την στήριξη και προστασία του πρωτογενούς τομέα παραγωγής. 

                                                                  Ανδριανή Στράνη