Αγγελική Ραυτοπούλου: «Στο κάλεσμα του δειλινού»

Στο κάλεσμα του δειλινού, στης ρότας*το ναυάγιο
βυθίστηκα και χάθηκα στην πλώρη του καιρού,
λαχτάρησα και γύρεψα ένα θολό μουράγιο*,
παράτολμο το δάκρυ μου έκλαιγε του λυγμού
να πλέκει με ύμνο πόλεμο καδένα*μαρασμού.

Το ναυτικό μου το κλειδί*σ’ ένα σκοινί αντάρτη
στ’ απόνερα*ο απόσπερος*γέρνει να κοιμηθεί
κι ο έρωτας να μουρμουρά σ’ ωκεανό βασάλτη*
η ταρταρούγα*απ’ τα νερά έχει αναδυθεί
να πλέκει ύμνο πόλεμο σ’ ολόγυμνη Αστάρτη*.

Προσκύνησα τα όνειρα σε αλυσίδα σκλάβου,
γυρεύοντας την όψη μου σ’ ανέμου ακταιωρό*,
επήρα μέσα στο σκαρί τα μάγια αστρολάβου*,
αστέρι έρμα*αιμάτινο και όλο νυκτοπορώ*
να πλέκω ύμνο πόλεμο κι όλο να ναυαγώ.

Στον δίαυλο*εξόδεψα του φεγγαριού ρεμέντζο*,
ήτανε το ταξίδι μου σε ωκεανό βυθού
το μυστικό τραγούδι του, Τορ του Σαν Λορέντζο*,
γαλήνη στα απόνερα κίτρινου φαναριού
να πλέκει ύμνο πόλεμο σ’ Αστάρτη ιντερμέντζο*.

Σε διόπτευση*ο δρόλαπας*ήρθε να ανασύρει
έναν ποδότη*άγριο, φάντασμα του ουρανού
κι ήταν κοινό το μυστικό η ρότα*είχε γείρει
στο έμπα*του μακάβριου, θλιμμένου αστερισμού.
να πλέκει ύμνο πόλεμο σ’ Αστάρτη καπονιού*.

Προσκύνησα τα όνειρα σε αλυσίδα σκλάβου,
γυρεύοντας την όψη μου σ’ ανέμου ακταιωρό*,
επήρα μέσα στο σκαρί τα μάγια αστρολάβου*,
αστέρι έρμα*αιμάτινο και όλο νυκτοπορώ*
να πλέκω ύμνο πόλεμο κι όλο να ναυαγώ.

Επήρε και ξαστέρωσε παρεκτροπή*ονείρου,
ο καπετάνιος ίσιωσε*αλάργα*του καιρού
στην δέστρα*το θαλάμι μου*σφύριγμα ενός θρύλου
και το ταξίδι ξέμπαρκο*ναύτη γλυκού νερού.

Αγγελική Ραυτοπούλου

Ελαιογραφία: Βορεινό λιμάνι-Αγγελική Ραυτοπούλου

Περιλαμβάνεται στο νέο βιβλίο με τίτλο: «Ικέτιδες ώρες-Επτά και θανάσιμα», καθώς και μελοποιημένο στην νέα μουσική δουλειά με τίτλο: «Στου ονείρου τ’ άγρια τα κενά».

ΕΠΕΞΗΓΗΣΕΙΣ
1. Μουράγιο: Το λιμάνι
2. Καδένα: Η αλυσίδα που κρατά την άγκυρα
3. Ακταιωρός: Φύλακας ή πλοίο που φυλά, επιτηρεί τις ακτές.
4.Αστρολάβος: Ο αστρολάβος είναι ένα ιστορικό αστρονομικό όργανο το οποίο χρησιμοποιούσαν οι ναυτικοί και οι αστρονόμοι για την ναυσιπλοΐα και την παρατήρηση του Ήλιου και των αστεριών από τον 3ο αιώνα π.Χ. μέχρι τον 18ο αιώνα μ.Χ., μετά τον οποίο χρησιμοποιήθηκε ένα πιο εξελιγμένο όργανο, ο εξάντας.
5. Έρμα: Βάρος στα αμπάρια για την ευστάθεια του πλοίου.
6. Νυκτοπορώ: νυκτοπορώ-έω, οδοιπορώ, ταξιδεύω τη νύχτα.
7. Ναυτικό κλειδί: Κρίκοι μεταλλικοί που κρατούν τα σκοινιά
8. Απόσπερος: Δυτικός άνεμος.
9. Απόνερα: Τα νερά (τα κύματα) που δημιουργεί ένα πλοίο καθώς κινείται.
10. Βασάλτης: Ο βασάλτης είναι έκχυτο εκρηξιγενές πέτρωμα το οποίο σχηματίζεται από την ταχεία ψύξη βασαλτικής λάβας. Ο βασάλτης είναι πολύ κοινό πέτρωμα. Από αυτό αποτελούνται οι πυθμένες των ωκεανών.
11. Ταρταρούγα: αντιδάνειο ιταλική tartaruga < ταρταροῦχος < Τάρταρος, ταρταρούγα θηλυκό, το καύκαλο της χελώνας.
12. Αστάρτη: Ιστάρ,Ασταρώθ,Αστορέθ. Θεά των σημιτικών λαών. Ήταν κόρη της Σιν, της Σελήνης, και δίδυμη αδερφή του Σαμάς, του Ήλιου, και της θεάς του Άδη Ερεσκιγκάλ. Τη θεωρούσαν θεά μητέρα και ήταν θεά του Ουρανού, της ομορφιάς, του έρωτα, της μητρότητας, της καρποφορίας και της ευφορίας της γης. Ήταν θεά του πολέμου και από τους Ασσύριους θεωρούνταν πάρεδρος του Ασσούρ. Ακόμη θεωρούνταν πάρεδρος του Ανούμ, θεού του Ουρανού. Στην Ουρούκ, ως θεά του έρωτα, υπήρξε αντικείμενο ακόλαστης λατρείας. Η σκοτεινή πλευρά της Αστάρτης συνδέεται με τον Κάτω Κόσμο και την μεταθανάτια κατάσταση. Αναφέρεται με διάφορα ονόματα, όπως Ασταρώθ, Αθάρ, Βααλίς κ.ά. Αντιστοιχούσε με την Ιστάρ των Βαβυλωνίων, την Ιννίνα των Σουμερίων, με την Αστορέθ των Χαναναίων κλπ. Οι Έλληνες την ταύτισαν με την Αφροδίτη, γιατί η Αστάρτη, όπως και η Αφροδίτη, αναδύθηκε από τον αφρό της θάλασσας. Άλλοτε ταυτιζόταν με την Ήρα και τη Σελήνη. Η Αστάρτη αναφέρεται σε πολλούς βαβυλωνιακούς μύθους, όπως στο έπος του Γιλγαμές, η κάθοδός της στον Άδη κλπ. Θεά του έρωτα και του πολέμου η Μινωική Αστάρτη.
13. Δίαυλος: Στενό που συνδέει δύο θάλασσες.
14. Ρεμέτζο: Χοντρό σχοινί που χρησιμοποιείται για το δέσιμο του σκάφους.
15. Τορ Σαν Λορέντζο: Λιμάνι στην Ιταλία.Αφορά στη νύχτα του Σαν Λορέντζο, στη νύχτα που πέφτουν τα αστέρια και οι ευχές γίνονται πραγματικότητα σύμφωνα με την ιταλική λαϊκή παράδοση. Η ταινία των Πάολο και Βιτόριο Ταβιάνι «Η Νύχτα του Σαν Λορέντζο» βασίζεται σε πραγματικά γεγονότα που συνέβησαν στο χωριό Σαν Μινιάτο.
16. Ιντερμέτζο: Στα τέλη του 15ου αιώνα, ανάμεσα στις πράξεις ενός θεατρικού έργου, υπήρχε η συνήθεια να λαμβάνει χώρα ένα μουσικό διάλειμμα, το οποίο επικράτησε να ονομάζεται Ιντερμέδιο ή ιντερμέτζο. Αυτά αποτελούνταν συνήθως από τραγούδια για σόλο φωνή, μαδριγάλια και άλλα πολυφωνικά τραγούδια, χορό και διαλόγους. Τα θέματα ήταν συνήθως αλληγορικά ή ποιμενικά. Περί το 1600 τα ιντερμέδια ήταν πολύ συχνά τόσο εξελιγμένα θεάματα, ώστε προκαλούσαν πολύ μεγαλύτερο ενδιαφέρον από τα ίδια τα θεατρικά έργα. Στην Ιταλία ειδικά, η κωμική όπερα μπορεί να πει κανείς ότι αποτελεί μια μετεξέλιξη του ιντερμέδιου•κωμικές σκηνές-ιντερμέδια εκτελούνταν ακόμη και μεταξύ πράξεων της όπερας του 17ου και 18ου αιώνα. Συνήθως γραμμένα για σοπράνο και μπάσο, τραγουδισμένα απ’ την αρχή ως το τέλος, έδωσαν ζωή στην «όπερα μπούφα», τη χαρακτηριστική τελική φόρμα της κωμική όπερας. Η περίφημη όπερα μπούφα του Περγκολέζι «Η υπηρέτρια κυρά», πρότυπο του είδους, ήταν στην πραγματικότητα μια σειρά από ιντερμέδια, γραμμένα για να εκτελεστούν μεταξύ των πράξεων της «σοβαρής» όπεράς του «Ο ευγενής φυλακισμένος» (Il prigionier superbo).
17. Διόπτευση: Η γωνία που σχηματίζει η διεύθυνση ενός σημείου με την διεύθυνση του βορρά.
18. Δρόλαπας: Δυνατός αέρας με βροχή.
19. Ποδότης: Ο τιμονιέρης, ο λοστρόμος.
20. Ρότα: πορεία
21. Έμπα: Η είσοδος του λιμανιού
22. Εμπατή: Η είσοδος του πλοίου σε λιμάνι.
23. Καπόνι: πρωραίο ξύλινο δοκάρι-Εδώ εννοώ ότι τελικά η θεά ήταν απλά σκαλισμένη σε δοκάρι, όπως οι γοργόνες.
24. Παρεκτροπή: Παρεκτροπή πυξίδας: Η γωνία εκτροπής της μαγνητικής πυξίδας από τον μαγνητικό βορρά λόγω μαγνητικών πεδίων.
25.Ίσιωσε: έφερε στα ίσα το σκαρί
26. Αλάργα: Η λέξη Αλάργα αποτελεί φραγκολεβαντίνικο κοινό ναυτικό κέλευσμα. Στην αγγλική αποδίδεται ως “Keep away”. Συνήθως το κέλευσμα «αλάργα!» δίδεται σε περιπτώσεις επικίνδυνων χειρισμών προς απομάκρυνση ατόμων ή και σκαφών, όπως σε περιπτώσεις δοκιμών μηχανής πλοίου εντός όρμου με κίνηση της προπέλας, ή κατά τον χρόνο πρόσδεσης των πλοίων κλπ. Αποτελεί τη προστακτική του ρήματος «αλαργάρω» εκ του ενετικού «alargare». Με την εντολή αυτή θα πρέπει ο ναύτης προς τον οποίον και η εντολή ή άλλα πρόσωπα ή σκάφη να αντιπαρέλθουν συνήθως πλάγια και να κρατηθούν μακριά του σημείου που γίνονται οι χειρισμοί. Επίσης λίγο συνώνυμος όρος κέλευσμα είναι και η λέξη «αβάρα» ή «άπωσον». Λαογραφία: Στις παράλιες πόλεις η λέξη αλάργα ανήκει στην «αργκό» π.χ «αλάργα ρε μόρτη!», «αλάνια, αλάργα!» κλπ.
27. Έρμα: Το βάρος που προστίθεται σε πλοίο ή σκάφος μόνιμο ή προσωρινό για την ισορροπία και την ευστάθειά του, αλλιώς σαβούρα.