Η έκθεση του ΚΚΕ στην Επιτροπή για την Αναθεώρηση του Συντάγματος

Παραθέτουμε την έκθεση που κατέθεσαν οι εισηγητές του ΚΚΕ στην Επιτροπή για την Αναθεώρηση του Συντάγματος Γιάννης Γκιόκας, Γιάννης Δελής και Μαρία Κομνηνάκα:

«Το ΚΚΕ καταγγέλλει για μια ακόμα φορά τις απαράδεκτες fast track διαδικασίες στη διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης που επέλεξε να ακολουθήσει η κυβέρνηση της ΝΔ. Επιβεβαιώνουν την προσπάθεια της κυβέρνησης να περάσουν “εν κρυπτώ”, χωρίς δυνατότητα ουσιαστικής ενημέρωσης του λαού και με τις κατά το δυνατόν λιγότερες αντιδράσεις, όλες αυτές οι αντιδραστικές αλλαγές που ναρκοθετούν τη ζωή και τις ανάγκες του.

Αποκαλυπτική όμως είναι και η ουσιαστική αφωνία όλων των άλλων κομμάτων απέναντι στην απαράδεκτη τακτική της κυβέρνησης που έφτασε ακόμα και στο σημείο να συμπιέζει ασφυκτικά τη συζήτηση στο πλαίσιο της Επιτροπής στη διάρκεια ενός μόλις μήνα, παραβιάζοντας ουσιαστικά και αυτή την ήδη πολύ σύντομη προθεσμία των δύο μηνών, ως τις 10 Αυγούστου, που έθεσε αρχικά η Ολομέλεια της Βουλής για την κατάθεση της Έκθεσης της Επιτροπής.

Η τακτική αυτή της κυβερνητικής πλειοψηφίας της ΝΔ δεν ήταν τυχαία, αντίθετα συνδέεται με το γεγονός ότι μέσα από τις προτάσεις της επιδιώκεται μια νέα αντιδραστική τομή με επίκεντρο αλληλένδετους στόχους: Την περαιτέρω θωράκιση του αστικού κράτους και την εξασφάλιση της αντιλαϊκής πολιτικής σταθερότητας, την αποτελεσματικότερη στήριξη της καπιταλιστικής οικονομίας και των αντιδραστικών αναδιαρθρώσεων, την ακόμα μεγαλύτερη ένταση της καταστολής απέναντι στο εργατικό – λαϊκό κίνημα. Πρόκειται για κατευθύνσεις που υπαγορεύονται από τις διεθνείς και εσωτερικές εξελίξεις, όπως είναι η όξυνση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών συνολικά, όσο και εντός ΝΑΤΟ και ΕΕ, η βαθύτερη εμπλοκή της χώρας σε πολεμικούς σχεδιασμούς που πολλαπλασιάζονται, η διαφαινόμενη νέα καπιταλιστική οικονομική κρίση, η πιθανότητα κλονισμών στο αστικό πολιτικό σύστημα, ακόμη και μιας μεγαλύτερης αστάθειας. Το βλέμμα των αστικών επιτελείων είναι πάντα στραμμένο στην υπάρχουσα λαϊκή δυσαρέσκεια και τη δυναμική που μπορεί αυτή να αποκτήσει με την ενίσχυση της ταξικής πάλης.

Οι παραπάνω κατευθύνσεις αποτελούν κοινό παρονομαστή των αστικών κομμάτων, γι’ αυτό και η συζήτηση στην Επιτροπή Αναθεώρησης προδιέγραψε ήδη την προσπάθεια διαμόρφωσης ευρύτερων συγκλίσεων και συναινέσεων ανάμεσα στα αστικά κόμματα για την εξασφάλιση της απαραίτητης σε αυτές τις συνθήκες πολιτικής σταθερότητας. Γι’ αυτό δεν έλειψαν και οι εκατέρωθεν εκκλήσεις για επιδίωξη ευρύτερων συναινέσεων στην ουσία των αναθεωρητέων διατάξεων, μεταθέτοντας τις διεργασίες για την επίτευξή τους απλώς στην επόμενη, την αναθεωρητική Βουλή. Ταυτόχρονα, η συνολικότερη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση αξιοποιείται και ως πεδίο αντιπαράθεσης προκειμένου να διαμορφωθούν πλαστές διαχωριστικές γραμμές και διλήμματα για την εξασφάλιση της συναίνεσης των εργαζομένων και των λαϊκών στρωμάτων, με επίκεντρο την υπεράσπιση του εχθρικού για τον λαό “κράτους δικαίου”.

Βασικός στόχος της συνταγματικής αναθεώρησης είναι η προσπάθεια αναβάθμισης του ρόλου του αστικού κράτους από τη σκοπιά της ενίσχυσης του “επιτελικού” του χαρακτήρα, για ένα κράτος πιο γρήγορο, ευέλικτο και αποτελεσματικό τόσο στη στήριξη των στρατηγικών σχεδιασμών του κεφαλαίου, όσο και στην αντιμετώπιση, στην ενσωμάτωση της εργατικής – λαϊκής αμφισβήτησης. Αυτός ο στόχος διαπερνά τις προτάσεις της ΝΔ, όσο και αυτές των υπολοίπων κομμάτων. Σ’ αυτή την κατεύθυνση κινούνται οι προωθούμενες αλλαγές στο εκλογικό σύστημα, με τη γενίκευση της επιστολικής ψήφου και τις αλλαγές στις εκλογικές περιφέρειες, όπως και οι παρεμβάσεις στις αρμοδιότητες του αστικού κράτους, με την ενίσχυση του ρόλου της Τοπικής Διοίκησης (μέσω της κατάργησης του τεκμηρίου υπέρ των αποκεντρωμένων διοικήσεων). Ξεχωριστό ρόλο σαφώς σ’ αυτή την προσπάθεια κατέχει η επιδίωξη διαμόρφωσης ακόμα πιο “πειθαρχημένων” δημοσίων υπαλλήλων, με όχημα τη διαδικασία της “αξιολόγησης” και την απειλή της απόλυσης.

Οι προτεινόμενες αλλαγές στην ανάδειξη της ηγεσίας της Δικαιοσύνης και των “ανεξάρτητων αρχών”, αλλά και στην εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας υπηρετούν ταυτόχρονα και την επιδίωξη κυβέρνησης και λοιπών αστικών κομμάτων να αναστηλώσουν το κύρος των “θεσμών” και του “κράτους δικαίου”. Η όλη συζήτηση στην Επιτροπή ήταν ιδιαίτερα αποκαλυπτική για την κοινή προσπάθεια να φιλοτεχνείται ο μύθος των “θεσμικών αντίβαρων” στην εκάστοτε κυβέρνηση, για να μην αποκαλύπτεται ο ρόλος τους ως αναντικατάστατα στηρίγματα της δικτατορίας του κεφαλαίου. Να συσκοτίζεται ότι το νομοθετικό πλαίσιο, η αστική δικαιοσύνη, συνολικά οι θεσμοί του κράτους, όχι μόνο δεν αποτελούν ασπίδα προστασίας απέναντι στον μεγάλο ένοχο της επίθεσης στα δικαιώματα και στις ανάγκες του λαού, το σύστημα της εκμετάλλευσης και του κέρδους, αντίθετα αξιοποιούνται για την αθώωσή του.

Στόχος της προωθούμενης συνταγματικής αναθεώρησης είναι, επίσης, η αποτελεσματικότερη στήριξη της καπιταλιστικής οικονομίας, με βάση τις σχετικές κατευθύνσεις της ΕΕ. Ξεχωριστής σημασίας στην κατεύθυνση αυτή είναι η πρόβλεψη για «δημοσιονομική ισορροπία» και «βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία» στο άρθρο 79, δηλαδή η συνταγματοποίηση των ματωμένων πλεονασμάτων και του “κόφτη” στις κοινωνικές δαπάνες. Όπως και το άρθρο 78 για τη θέσπιση επιπλέον φοροαπαλλαγών μέσω “σταθερής φορολογίας στις στρατηγικές επενδύσεις”, διατάξεις ιδιαίτερα αποκαλυπτικές για το ταξικό πρόσημο που καθορίζει τα περιβόητα όρια των “αντοχών της οικονομίας”.

Αντίστοιχα, τη στήριξη της καπιταλιστικής οικονομίας και της κερδοφορίας των ομίλων αφορούν και οι αλλαγές στο άρθρο 17, με τις προσθήκες για την “προστασία της περιουσίας” και τον “μεταφερόμενο συντελεστή δόμησης”, σε μια προσπάθεια να “ξεμπερδεύει” το αστικό κράτος με αντιφατικές δικαστικές αποφάσεις που μπορεί να δυσκολεύουν επιχειρηματικά σχέδια, αλλά και το άρθρο 24, ώστε να κατοχυρωθούν συνταγματικά οι στόχοι της “πράσινης μετάβασης”. Το “μωσαϊκό” της θωράκισης της καπιταλιστικής οικονομίας συμπληρώνουν οι προτάσεις για θεσμοθέτηση δυνατότητας στους ΟΤΑ για επιβολή “τοπικών ή ειδικών φόρων ή άλλων βαρών οποιασδήποτε φύσης” (άρθρο 102), όπως και η πρόβλεψη για την ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ (άρθρο 16), μπροστά στις οποίες υποχωρούν και οι όποιες προεκλογικού χαρακτήρα διαφοροποιήσεις των άλλων κομμάτων.

Όλα τα παραπάνω επιβεβαιώνουν την κριτική του ΚΚΕ ότι οι αλλαγές αυτές δεν αφορούν μόνο τη συνταγματική κατοχύρωση αλλαγών που έχουν ήδη υλοποιηθεί τα προηγούμενα χρόνια (π.χ. των μνημονιακών κατευθύνσεων), αλλά εξασφαλίζουν και τη στήριξη και διευκόλυνση από κάθε επόμενη κυβέρνηση, με την κάλυψη του Συντάγματος, των στρατηγικών σχεδιασμών της αστικής τάξης για την αναβάθμιση της θέσης της στην ευρύτερη περιοχή, τη βαθύτερη εμπλοκή της στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς.

Η στήριξη της καπιταλιστικής οικονομίας και της δημοσιονομικής σταθερότητας, που, από τη μία υπαγορεύουν τα ματωμένα πλεονάσματα και τη φοροληστεία του λαού και από την άλλη τη φοροασυλία του κεφαλαίου, αποτελούν συνεκτικό στοιχείο όλων των κομμάτων της “βολικής” και “κοστολογημένης” αντιπολίτευσης. Η σύμπλευση αυτή είναι που επιβάλλει και την “εκκωφαντική” αφωνία όλων, στα άρθρα που καμιά συνταγματική αναθεώρηση δεν τόλμησε ποτέ να αγγίξει, φυλάσσοντάς τα ως “κόρην οφθαλμού”. Όπως το άρθρο 107 για τη φοροασυλία του εφοπλιστικού κεφαλαίου και το άρθρο 28 που προβλέπει την υπεροχή του διεθνούς και ευρωενωσιακού Δικαίου, και άρα των σχετικών κατευθύνσεων, έναντι του εσωτερικού. Εξάλλου σ’ αυτά τα άρθρα δίνουν “όρκους πίστης” τόσο οι παρόντες όσο και οι προηγούμενοι ή επίδοξοι διαχειριστές του συστήματος, δίνοντας τα διαπιστευτήριά τους στα διάφορα τμήματα του κεφαλαίου που επενδύουν στον έναν ή στον άλλο πόλο του υπό αναμόρφωση αστικού πολιτικού συστήματος. Η άποψη που διατυπώθηκε στην Επιτροπή ότι “οι ευρωπαϊκές συνθήκες δεσμεύουν τα κράτη – μέλη, υπερβαίνοντας τα εθνικά Συντάγματα, και οι δεσμεύσεις που αναλαμβάνει η κάθε χώρα του κοινού νομίσματος σε ό,τι αφορά τους δημοσιονομικούς κανόνες είναι εξαιρετικά ισχυρές”, θα μπορούσε να υιοθετηθεί ως σύνοψη των απόψεων όλων των άλλων κομμάτων. Απέναντι στη διακριτή και πάγια θέση του ΚΚΕ, που είναι και το μοναδικό κόμμα που ζητάει την κατάργησή τους.

Τέλος, είναι χαρακτηριστική η αφωνία όλων των άλλων κομμάτων και η προσπάθεια υποβάθμισης της σημασίας της επικίνδυνης και αντιδραστικής τομής που επιχειρείται με την αναθεώρηση του άρθρου 29. Ώστε να κατοχυρωθεί και στο Σύνταγμα όλο αυτό το αντιδραστικό νομοθετικό οικοδόμημα, στηριζόμενο στην ανιστόρητη θεωρία “των δύο άκρων”, που ανοίγει τον δρόμο για ακόμα μεγαλύτερο έλεγχο και παρέμβαση στο εσωτερικό των κομμάτων, με το βλέμμα στραμμένο στον “εχθρό λαό”. Σε αυτό αποσκοπεί και η ενίσχυση του ρόλου του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου, εν είδει “συνταγματικού δικαστηρίου”, αφού δεν επιδιώκεται μόνο η ταχύτερη και αποτελεσματικότερη προσαρμογή της νομοθεσίας και των δικαστικών αποφάσεων στους στρατηγικούς στόχους του κεφαλαίου, αλλά και η διαμόρφωση της υποδομής για τον έλεγχο στο εσωτερικό των κομμάτων.

Συνολικά διαφαίνεται η προσπάθεια διαμόρφωσης ενός συνταγματικού πλαισίου έτοιμου για κάθε χρήση, με το βλέμμα στραμμένο στον “εχθρό λαό”.

Με βάση τα παραπάνω το ΚΚΕ καταψηφίζει στο σύνολό της την πρόταση της ΝΔ, η οποία τόσο σε σχέση με τις αναθεωρητέες διατάξεις όσο και με αυτές που δεν προτείνεται να αναθεωρηθούν ή να καταργηθούν, όπως θα έπρεπε να συμβεί για παράδειγμα με το άρθρο 86, κινείται σε βαθιά αντιδραστική κατεύθυνση και ενισχύει, με την ενσωμάτωσή τους στο Σύνταγμα, μια σειρά αντιλαϊκά μέτρα-κόλαφο για τη ζωή των εργαζομένων και των λαϊκών στρωμάτων.

Και βεβαίως η αρνητική ψήφος του ΚΚΕ εκφράζει τόσο την ουσιαστική διαφωνία με το περιεχόμενο των προτεινόμενων αλλαγών όσο και την πρόθεση να μην υπάρξει η πλειοψηφία των 180 βουλευτών στην τωρινή, προτείνουσα Βουλή, που θα έδινε το ελεύθερο στην όποια επόμενη κυβερνητική – κοινοβουλευτική πλειοψηφία να διαμορφώσει κατά το δοκούν το περιεχόμενο των συνταγματικών διατάξεων.

Τοποθέτηση του ΚΚΕ στις προτεινόμενες από τη ΝΔ προς αναθεώρηση διατάξεις του Συντάγματος

Άρθρο 5Β (Η Τεχνητή Νοημοσύνη οφείλει να υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας, ώστε να μετριάζονται οι κίνδυνοι και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα που προσφέρει)

Η προτεινόμενη προσθήκη αποτελεί άλλη μια γενικόλογη και αόριστη διατύπωση στο Σύνταγμα. Δεν μπορεί να ιδωθεί “έξω” από το συγκεκριμένο ταξικό περιεχόμενο και πλαίσιο στο οποίο αναπτύσσεται και η Τεχνητή Νοημοσύνη και στηρίζεται από το Σύνταγμα. Δηλαδή, το περιεχόμενο που καθορίζεται από το ποιος συγκεντρώνει στα χέρια του και τα συγκεκριμένα εργαλεία και άρα ποιο σκοπό “επιστρατεύεται” να υπηρετήσει η ανάπτυξη και η χρήση τους.

Ήδη, η Τεχνητή Νοημοσύνη αναπτύσσεται και αξιοποιείται ως εργαλείο έντασης της εκμετάλλευσης, αλλά και της προληπτικής καταστολής και παρακολούθησης, της χειραγώγησης και ενσωμάτωσης, όπλο αναγκαίο στα χέρια του κεφαλαίου και του κράτους του, των “συμμάχων” του ΗΠΑ – ΝΑΤΟ – ΕΕ, για να τρέξει η πολεμική προετοιμασία. Η δε πρόβλεψη για “μετριασμό” των κινδύνων, με τις γνωστές εξαιρέσεις που “θα επιβεβαιώνουν τον κανόνα”, επιχειρεί να νομιμοποιήσει στη συνείδηση του λαού πως είναι αναπόφευκτο τα δικαιώματα και οι ελευθερίες των εργαζομένων να περιστέλλονται, να τσακίζονται με την αξιοποίηση και της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Για το ΚΚΕ νομοτέλεια, απόλυτα αναγκαίο και ρεαλιστικό είναι να συμβαίνει ακριβώς το ανάποδο. Η Τεχνητή Νοημοσύνη, όπως και όλα τα σύγχρονα τεχνολογικά επιτεύγματα, θα πρέπει να προσανατολίζονται στην ικανοποίηση των σύγχρονων εργατικών – λαϊκών αναγκών, συμβάλλοντας στην πραγματική “κοινωνική ευημερία”, δηλαδή την εργατική – λαϊκή ευημερία που μόνο ο σοσιαλισμός μπορεί να εξασφαλίσει.

Άρθρα 14, 15 (Προστασία της ελευθερίας της έκφρασης σε σύγχρονα μέσα ενημέρωσης – Αφαίρεση λεπτομερειακών διατυπώσεων από το Σύνταγμα – Προστασία δημοσιογράφου και έναντι του εργοδότη του).

Το ΚΚΕ διαφωνεί μ’ αυτή τη γενικόλογη πρόβλεψη για αφαίρεση λεπτομερειακών διατυπώσεων, που μπορεί να αξιοποιηθεί για να εξαλειφθούν και τα ελάχιστα έστω ασυμβίβαστα με την ιδιότητα του ιδιοκτήτη μέσων μαζικής ενημέρωσης που ακόμα προβλέπονται, έστω σε επίπεδο διακηρύξεων.

Επιπλέον, με τις προτεινόμενες αλλαγές επιχειρείται να νομιμοποιηθεί στο όνομα της υπεράσπισης της “ελευθερίας της έκφρασης” του ιδιοκτήτη των μέσων ενημέρωσης, η διαμορφωμένη μιντιακή αυθαιρεσία, αφαιρώντας και τυπικά και το τελευταίο “φύλλο συκής” της πολυφωνίας στην ενημέρωση σε συνθήκες απόλυτου επιχειρηματικού, κρατικού και κυβερνητικού ελέγχου των ΜΜΕ.

Επομένως η συνταγματική κατοχύρωση της ελευθερίας της έκφρασης που αγνοεί ποιος ελέγχει τις υποδομές, ποιος ελέγχει τους αλγόριθμους και την προβολή και στα νέα ψηφιακά μέσα, δεν αποτελεί απλώς “κενό γράμμα”, αλλά τελικά νομιμοποιεί αυτό τον έλεγχο, στο πλαίσιο της ελευθερίας του ιδιοκτήτη των μέσων.

Άρθρο 16 (Παροχή Ανώτατης Εκπαίδευσης και από ιδιωτικά Πανεπιστήμια)

Το ΚΚΕ διαφωνεί ριζικά με την αναθεώρηση του άρθρου 16, η οποία επιχειρήθηκε από διαδοχικές κυβερνήσεις και σε προηγούμενες αναθεωρήσεις του Συντάγματος (2007, 2019) συνάντησε τις μαζικές αντιδράσεις του φοιτητικού και λαϊκού κινήματος που εμπόδισε μέχρι σήμερα αυτή την εξέλιξη.

Τόσο η πρόταση της ΝΔ όσο και αυτή του ΠΑΣΟΚ, παρά τις λεκτικές διαφοροποιήσεις, δεν αναιρούν την ουσιαστική στρατηγική σύμπλευσή τους και υπηρετούν ταυτόχρονα δύο ξεκάθαρους, διαχρονικούς στόχους. Πρώτον την κατάργηση της ρητής συνταγματικής απαγόρευσης για παροχή Ανώτατης Εκπαίδευσης από ιδιώτες και δεύτερον τη συνταγματική κατοχύρωση της πλήρους επιχειρηματικής λειτουργίας του δημόσιου Πανεπιστημίου.

Το ΚΚΕ είναι το μόνο κόμμα που υπερασπίζεται σταθερά, αταλάντευτα και από θέση αρχής την πραγματικά δωρεάν και δημόσια εκπαίδευση υψηλού επιπέδου, υποστηρίζει ότι η μόρφωση δεν είναι εμπόρευμα και διεκδικεί την πλήρη διασφάλιση του ενιαίου και δημόσιου χαρακτήρα της Παιδείας, με απαγόρευση κάθε επιχειρηματικής λειτουργίας. Αντιμάχεται κάθε προσπάθεια να νομιμοποιηθεί και να κατοχυρωθεί και συνταγματικά η ιδιωτικοποίηση της Ανώτατης Εκπαίδευσης, πλευρές της οποίας, με μια σειρά από νομοθετικές ρυθμίσεις και Οδηγίες της ΕΕ, έχουν ήδη εφαρμοστεί και από τη σημερινή και από τις προηγούμενες κυβερνήσεις, με επίκληση και του απαράδεκτου άρθρου 28 του Συντάγματος.

Άρθρο 17 (Προστασία περιουσίας – δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης – αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτιρίων)

Οι προτεινόμενες αλλαγές έρχονται να ικανοποιήσουν μια από τις βασικές απαιτήσεις του κεφαλαίου για δυνατότητα μεταφοράς συντελεστή δόμησης, προκειμένου να προχωρήσει ο αστικός σχεδιασμός για ευρείες αλλαγές στις χρήσεις γης. Μεταξύ άλλων, επιχειρεί να λύσει τα χέρια στους μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους, παρακάμπτοντας αντικρουόμενες δικαστικές αποφάσεις και ταυτόχρονα με την ανάδειξη του συντελεστή δόμησης σε συνταγματικά προστατευόμενο δικαίωμα, ενισχύει την ευθεία εμπορευματοποίησή του, την αγορά “δικαιωμάτων”.

Η προσθήκη της προστασίας της περιουσίας, όπως βεβαίως και της ήδη υπάρχουσας ιδιοκτησίας, δεν αφορά τους μικρούς ιδιοκτήτες, οι οποίοι όλα αυτά τα χρόνια ποτέ δεν προστατεύτηκαν ουσιαστικά από πολυδάπανες και πολυετείς δικαστικές διεκδικήσεις για να αποζημιωθούν για τις απαλλοτριωθείσες ιδιοκτησίες τους, αλλά και πάλι τα συμφέροντα των επιχειρηματικών ομίλων.

Άρθρο 21 (Κρατική μέριμνα για προσιτή στέγη – «διαγενεακή δικαιοσύνη» στις δημόσιες πολιτικές)

Είναι άλλη μια από τις απατηλές διακηρύξεις του Συντάγματος, αφού πίσω από τις ανέξοδες διατυπώσεις περί τυπικής ισότητας στην πρόσβαση σε μια σειρά κοινωνικά αγαθά κρύβεται η ουσιαστική ανισοτιμία για τους εργαζόμενους και τον λαό, όπως εξάλλου συμβαίνει και με τη βασική διακήρυξη του Συντάγματος περί τυπικής ισότητας όλων των Ελλήνων.

Εξάλλου αντίστοιχη ρητή συνταγματική πρόβλεψη για την “ειδική φροντίδα”, που οφείλει το κράτος για την απόκτηση κατοικίας απ’ αυτούς που τη στερούνται, υπάρχει και στη σημερινή μορφή της διάταξης. Αυτό δεν εμπόδισε, ίσα – ίσα “χώρεσε” το απαράδεκτο νομοθετικό πλαίσιο που συνδιαμόρφωσαν διαδοχικά οι κυβερνήσεις τουλάχιστον των τελευταίων δεκαπέντε χρόνων για να διευκολύνουν τα funds και τις τράπεζες να βγάλουν στο σφυρί τη λαϊκή περιουσία (κατάργηση κάθε προστασίας της λαϊκής στέγης από τον πλειστηριασμό, ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί, ιδιώνυμο αδίκημα για τις κινητοποιήσεις ενάντια στους πλειστηριασμούς, διευκόλυνση των funds και servicers στην πραγματοποίηση των πλειστηριασμών κλπ.).

Το πρόβλημα επομένως για την έλλειψη προσιτής στέγης για τον λαό δεν οφείλεται στην ελλιπή συνταγματική του κατοχύρωση, αλλά στο γεγονός ότι στον καπιταλισμό το εμπόρευμα κατοικία δεν πρόκειται να συμβαδίσει ποτέ με τη λαϊκή ανάγκη για στέγη.

Το ΚΚΕ διαφωνεί και με την πρόβλεψη για τη λεγόμενη διαγενεακή δικαιοσύνη στις σχεδιαζόμενες δημόσιες πολιτικές, γιατί η πείρα έδειξε ότι με την επίκληση της “αλληλεγγύης των γενεών” και της προστασίας των επόμενων επιχειρήθηκε να νομιμοποιηθούν ακόμα πιο σκληρά μέτρα και περικοπές σε βάρος του λαού. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί το πετσόκομμα των ασφαλιστικών – συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων που χυδαία παρουσιάζεται ως δήθεν μέτρο δικαιοσύνης για τις επόμενες γενιές, αναποδογυρίζοντας την πραγματικότητα της ληστείας που συντελέστηκε στα αποθεματικά των Ταμείων και στους κόπους μιας ζωής των εργαζομένων.

Άρθρο 24 (Αντιμετώπιση κλιματικής αλλαγής, ενίσχυση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, κατοχύρωση περιβαλλοντικού ισοζυγίου σε κάθε κρατική παρέμβαση, έννοια δάσους)

Η διάταξη αυτή αποτελεί άλλη μια συμμόρφωση με τις ανάγκες θωράκισης της καπιταλιστικής οικονομίας και των κερδών των επιχειρηματικών ομίλων που αντιμετωπίζουν τους φυσικούς πόρους ως εμπόρευμα. Επιχειρείται να ξεπεραστούν δικαστικές αποφάσεις του ΣτΕ που, αδυνατώντας πλέον να αγνοήσει τις εξόφθαλμες καταστροφές του φυσικού περιβάλλοντος, έθεσε ορισμένους περιορισμούς στις ασύδοτες καταστάσεις που έχουν δημιουργήσει μια σειρά προκλητικές νομοθετικές διευκολύνσεις προς τους ομίλους των ΑΠΕ. Επανέρχεται η προσπάθεια να κατοχυρωθούν και συνταγματικά οι στόχοι της “πράσινης μετάβασης”, απελευθερώνοντας ακόμα περισσότερο τη συστηματική υποβάθμιση και καταστροφή του περιβάλλοντος για τη στήριξη της κερδοφορίας του κεφαλαίου.

Άρθρο 29 (Έλεγχος στη λειτουργία των κομμάτων με βάση τις αρχές “δημοκρατικής λειτουργίας” από Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο)

Το ΚΚΕ διαφωνεί ριζικά και θεωρεί τη συγκεκριμένη πρόταση ως μια αντιδραστική και επικίνδυνη τομή στο Σύνταγμα. Ανοίγονται επικίνδυνοι δρόμοι για τον συνεχή -δικαστικό αρχικά- έλεγχο της λειτουργίας των κομμάτων και τη νομιμοποίηση περιορισμών στη δράση τους. Δημιουργείται ένα συνταγματικό κέλυφος, παραπέμποντας για τους ειδικότερους όρους εφαρμογής του σε έναν απλό τυπικό νόμο. Δημιουργείται το έδαφος ώστε κάθε φορά το ΑΕΔ, μέσα από απαράδεκτες γενικεύσεις που μπορούν δυνητικά να στεγάσουν την ανιστόρητη “θεωρία των δύο άκρων” και την ποινικοποίηση του ριζοσπαστισμού, να αποκλείει την εκλογική κάθοδο των κομμάτων ή και να θέτει περιορισμούς στη δράση του. Εξάλλου υπάρχει ήδη πλούσια πείρα από μια σειρά χώρες της ΕΕ που μέσω αυτών των απαράδεκτων θεωριών τίθενται εκτός νόμου Κομμουνιστικά Κόμματα και νεολαίες, απαγορεύεται η χρήση κομμουνιστικών συμβόλων κλπ.

Είναι όμως εξίσου επικίνδυνη και η αφωνία και υποτίμηση εκ μέρους όλων των άλλων κομμάτων, για το συγκεκριμένο άρθρο που πρώτα και κύρια μπορεί να βάλει στο στόχαστρο τον ίδιο το λαό και το κίνημά του, σε μια περίοδο που διαμορφώνονται δυνατότητες να δυναμώσει το ρεύμα αμφισβήτησης της κυρίαρχης πολιτικής.

Άρθρο 30 παρ. 1, 5 (Μια εξαετής θητεία Προέδρου της Δημοκρατίας)

Η διάταξη έρχεται σε συνέχεια των αλλαγών που έγιναν στην προηγούμενη συνταγματική αναθεώρηση του 2018-2019 στη διαδικασία εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας.

Είναι μέρος μιας δέσμης μέτρων που αποσκοπούν στην εξασφάλιση μεγαλύτερης πολιτικής σταθερότητας, επιχειρώντας να αποκαταστήσουν την εμπιστοσύνη του λαού σε άλλον ένα θεσμό του συστήματος, ενισχύοντας όπως λέγεται τον “ενοποιητικό του ρόλο”.

Η πρόταση της ΝΔ για μια μεγαλύτερης διάρκειας θητεία του ΠτΔ, αλλά και η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για εκλογή του ΠτΔ με αυξημένες πλειοψηφίες, όπως και η αντίστοιχα αντιδραστική πρόταση που είχε καταθέσει στην προηγούμενη συνταγματική αναθεώρηση ο ΣΥΡΙΖΑ για απευθείας εκλογή του Προέδρου από τον λαό, αποσκοπούν στην ενίσχυση του ρόλου ενός μονοπρόσωπου θεσμού και κυρίως στην εμπέδωση της εμπιστοσύνης του λαού στο αστικό κράτος και τους θεσμούς του.

Το ΚΚΕ διαφωνεί με την όλη προσπάθεια ισχυροποίησης του ρόλου του Προέδρου της Δημοκρατίας, που παίζει ρόλο θεματοφύλακα της εφαρμογής της αντιλαϊκής πολιτικής, των αναγκών και επιδιώξεων του κεφαλαίου.

Άρθρο 41 παρ. 2, 5 (Κατάργηση διάλυσης Βουλής για εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας – “Αυτοδιάλυση Βουλής” για ανανέωση λαϊκής εντολής)

Η προτεινόμενη διάταξη εντάσσεται στη δέσμη σχετικών προτάσεων που αποσκοπεί στη λεγόμενη εμπέδωση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο αστικό κράτος και τη θωράκιση της σταθερότητας, μια σταθερότητα που όλα αυτά τα χρόνια προκαλεί μόνιμη “αστάθεια” στη ζωή του λαού.

Το ΚΚΕ διαφωνεί με τις προτάσεις που αποσκοπούν να κάνουν πιο ανθεκτικό το σύστημα και την εκάστοτε κυβέρνηση στις πιέσεις που μπορεί να ασκεί ο λαός και το κίνημά του.

Άρθρο 44 παρ. 2 (Κανόνες καλής διενέργειας δημοψηφισμάτων)

Η διάταξη είναι υποκριτική και βεβαίως συνεχίζει να ισχύει η απαγόρευση με ρητή εξαίρεση -που στηρίχθηκε από όλα τα αστικά κόμματα- των δημοσιονομικών θεμάτων από τη διενέργεια δημοψηφισμάτων. Πολύ περισσότερο όταν σήμερα επιχειρείται να δοθεί συνταγματική κατοχύρωση στους δημοσιονομικούς “κόφτες” στις κοινωνικές δαπάνες και στην κάλυψη των αναγκών του λαού.

Άρθρο 47 παρ. 3, 4 (Κατάργηση της δυνατότητας παροχής αμνηστίας για πολιτικά εγκλήματα)

Η προσπάθεια της ΝΔ να πείσει ότι προτείνεται η συγκεκριμένη αλλαγή γιατί “οι πολιτικές διώξεις ανήκουν στο παρελθόν”, δεν μπορεί να κρύψει ότι αποτελεί συνέχεια της προσπάθειας της ΝΔ για να αντιμετωπίζονται οι εργατικοί – λαϊκοί αγώνες ως εγκλήματα του Κοινού Ποινικού Δικαίου, να μην αναδεικνύεται το πολιτικό περιεχόμενο της πάλης σε μια περίοδο που το αστικό κράτος επιχειρεί να θωρακιστεί απέναντι στην ογκούμενη λαϊκή δυσαρέσκεια, ιδίως ενόψει της πολεμικής προετοιμασίας και εμπλοκής, όπου τα μέτρα καταστολής και ποινικοποίησης των λαϊκών αγώνων ενισχύονται.

Άλλωστε και κατά τη συζήτηση στη Βουλή ενισχύθηκε η κυβερνητική προσπάθεια συκοφάντησης των εργατικών – λαϊκών αγώνων, η ταύτισή τους με προβοκατόρικες ενέργειες και πράξεις που καμία σχέση δεν έχουν με το οργανωμένο εργατικό – λαϊκό κίνημα.

Άρθρο 51 παρ. 4 (Επιστολική ψήφος και για τους εκλογείς εντός της Επικράτειας)

Το ΚΚΕ έχει αναδείξει τον πολύ αντιδραστικό και επικίνδυνο χαρακτήρα της επιστολικής ψήφου, που ενισχύει τις δυνατότητες αλλοίωσης, περαιτέρω ελέγχου και χειραγώγησης του εκλογικού αποτελέσματος και γεννά σοβαρά ζητήματα για τη μυστικότητα και το αδιάβλητο της ψήφου, σε ένα περιβάλλον όπου η επιλογή της ψήφου είναι κάθε άλλο παρά ελεύθερη επιλογή, αφού περνά από έναν ορυμαγδό πιέσεων, χειραγώγησης και εκβιασμών, παρεμβάσεων ισχυρών οικονομικών συμφερόντων.

Διαφωνούμε ριζικά με την άποψη ότι αποτελεί απλά μια διευκόλυνση των εκλογέων. Πρόκειται για μια βαθιά πολιτική και ιδεολογική παρέμβαση που καλλιεργεί την παθητική στάση και τον περιορισμό της συμμετοχής του λαού στην αποστολή ενός φακέλου ή στο πάτημα ενός κουμπιού. Συνδυάζεται άλλωστε με την προσπάθεια καθιέρωσης της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας στο κίνημα, στην Τοπική Διοίκηση κ.α.

Άρθρο 54 παρ. 1, 3 (Εκλογικό σύστημα που εξασφαλίζει εύλογη αναλογικότητα και κυβερνησιμότητα της χώρας. Ελάσσονες και μείζονες εκλογικές περιφέρειες)

Το ΚΚΕ από θέση αρχής υποστηρίζει τη γνήσια και ανόθευτη απλή αναλογική, χωρίς μπόνους και πλαφόν, ως στοιχειώδη όρο για την τυπική ισότητα της ψήφου. Δεν συμφωνούμε με τη δημιουργία ελάσσονων και μείζονων εκλογικών περιφερειών και τη μετάβαση σε μονοεδρικές περιφέρειες που θα απογειώσει τα εκβιαστικά διλήμματα, τη θεωρία περί χαμένης ψήφου, υπονομεύοντας ακόμα περισσότερο τη δεδομένη στο σημερινό σύστημα και ουσιαστική ανισοτιμία της ψήφου.

Άρθρα 56, 57 (Μεταφορά στο νόμο λεπτομερειακού καταλόγου κωλυμάτων και ασυμβιβάστων. Καθιέρωση γενικών αρχών στο Σύνταγμα)

Οι συγκεκριμένες διατάξεις προτείνονται προς αναθεώρηση σχεδόν σε κάθε συνταγματική αναθεώρηση, αυτή τη φορά στο όνομα της “αποτροπής της επαγγελματοποίησης της πολιτικής και της ανανέωσης της σύνθεσης της Βουλής”, ως μέτρα “αντιμετώπισης της διαφθοράς”.

Όμως η διαφθορά, η ρουσφετολογική λογική και οι διάφορες συναλλαγές “κάτω από το τραπέζι” που επικρατούν στα αστικά κόμματα, δεν είναι μια παραφωνία που μπορεί να αποτραπεί με όρια θητειών και διάφορα κωλύματα και ασυμβίβαστα, αλλά η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος της κανονικότητας της νόμιμης κλοπής του πλούτου που παράγουν οι εργαζόμενοι, της πολύμορφης στήριξης των συμφερόντων του κεφαλαίου πάνω από το τραπέζι, και μάλιστα με τη βούλα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που αναγόρευσε τα lobby σε ζωτικό στοιχείο της ευρωπαϊκής δημοκρατίας… Αποτελεί μια ακόμα προσπάθεια εξωραϊσμού και αθώωσης του “κράτους δικαίου” και της αστικής δημοκρατίας που κρύβουν το πραγματικό πρόσωπο της δικτατορίας του κεφαλαίου.

Άρθρο 60 (Θωράκιση θεσμικού ρόλου βουλευτή κατά την άσκηση της νομοθετικής και ελεγκτικής του αρμοδιότητας και κατά την επικοινωνία του με την εκλογική του περιφέρεια. Υποχρέωση των μελών της κυβέρνησης να ανταποκρίνονται στον κοινοβουλευτικό έλεγχο)

Εντάσσεται στην ίδια λογική με τα παραπάνω άρθρα. Το κρίσιμο είναι ποια πολιτική εφαρμόζουν οι βουλευτές που εκλέγονται.

Άρθρο 73 παρ. 1 (Κατοχύρωση αρχών καλής νομοθέτησης)

Κατεξοχήν υποκριτική ρύθμιση. Όλα τα προηγούμενα χρόνια, με ιδιαίτερη έμφαση την περίοδο των μνημονίων αλλά και στη συνέχεια, οι κυβερνήσεις, ουδεμιάς εξαιρουμένης, ακολούθησαν την ίδια τακτική: Εκπρόθεσμες, άσχετες τροπολογίες με σωρεία ετερόκλητων μεταξύ τους διατάξεων σε άσχετα νομοσχέδια, fast track διαδικασίες και παραβίαση των προβλεπόμενων από τον Κανονισμό της Βουλής προθεσμιών για τη συζήτηση και ψήφιση νομοσχεδίων κ.ο.κ.

Μάλιστα, παρουσιάζεται ως “καινοτομία” η πρόταση για συζήτηση προτάσεων νόμου της Αντιπολίτευσης μια φορά το μήνα, όταν αυτό προβλέπεται ήδη στο άρθρο 74 παρ. 6 του Συντάγματος και δεν έχει υλοποιηθεί ποτέ και από καμία κυβέρνηση, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την περίπτωση της επαναλαμβανόμενης κατάθεσης από το ΚΚΕ της πρότασης νόμου για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας και την επαναφορά των μισθών υπογεγραμμένης από πάνω από 600 Εργατικά Κέντρα, Ομοσπονδίες και πρωτοβάθμια Σωματεία και έμεινε στα “αζήτητα” τόσο επί κυβέρνησης ΝΔ όσο και επί κυβέρνησης Τσίπρα.

Άρθρο 77 παρ. 3 (Δυνατότητα παραπομπής στο ΑΕΔ για προληπτικό έλεγχο συνταγματικότητας ψηφισμένου ν/σ πριν τη δημοσίευσή του. Υποχρεωτική παραπομπή των σχετικών με την εκλογική διαδικασία νόμων) & Άρθρο 100 (Αρμοδιότητα του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου για προληπτικό έλεγχο συνταγματικότητας για ψηφισμένο νομοσχέδιο. Δεσμευτικότητα απόφασης για όλα τα δικαστήρια. Σύνθεση ΑΕΔ )

Με τις παραπάνω ρυθμίσεις επιχειρείται η “διά της πλαγίας οδού” μετατροπή του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου σε οιονεί Συνταγματικό Δικαστήριο, η κατάργηση του διάχυτου συνταγματικού ελέγχου και η συνταγματική κατοχύρωση της λεγόμενης πιλοτικής δίκης.

Είναι μια αντιδραστική πρόταση με την οποία διαφωνεί το ΚΚΕ, αλλά και το σύνολο των δικαστικών ενώσεων.

Ανατίθεται στο ΑΕΔ ο έλεγχος συνταγματικότητας των νόμων και μάλιστα προληπτικά προκειμένου να δημιουργηθεί μια συμπαγής νομολογία απαρέγκλιτης εφαρμογής της αντιλαϊκής πολιτικής, από την οποία κανένα δικαστήριο δεν θα μπορεί να παρεκκλίνει. Μάλιστα, στην περίπτωση ψηφισμένου νόμου η απόφαση αυτή του ΑΕΔ δεσμεύει τα δικαστήρια. Επιδιώκεται ταυτόχρονα να αποκλειστούν και εκείνες οι περιπτώσεις των δικαστών που αξιοποιούσαν ό,τι περιθώρια υπήρχαν στο ασφυκτικό αντιλαϊκό νομικό πλαίσιο προκειμένου να στηρίζουν τις λαϊκές διεκδικήσεις.

Από τη μέχρι τώρα αξιοποίηση τέτοιων αντιδραστικών αποφάσεων του Αρείου Πάγου και του Συμβουλίου της Επικρατείας, από τις “πιλοτικές δίκες” με την καθολική ισχύ έχει εξάλλου ήδη πικρή πείρα ο λαός, όπως αυτές για τη διευκόλυνση των funds και servicers στη διενέργεια των πλειστηριασμών, τη νομιμοποίηση των μνημονιακών περικοπών στις συντάξεις, την έγκριση εγκαταστάσεων ΑΠΕ σε δίκτυο Natura και Ζώνες Ειδικής Προστασίας κλπ.

Άρθρο 78 παρ. 2, 6 (Κίνητρα για σταθερό φορολογικό καθεστώς σε στρατηγικές για την εθνική οικονομία ιδιωτικές επενδύσεις, κατάργηση αναδρομικής επιβολής φόρου)

Το ΚΚΕ διαφωνεί και ζητά την κατάργηση όλων των αφορολόγητων και φορολογικών ασυλιών του κεφαλαίου. Η πρόταση στοχεύει στην εξασφάλιση φοροαπαλλαγών και σταθερού φορολογικού περιβάλλοντος για την προώθηση των επενδύσεων των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, των λεγόμενων στρατηγικών επενδυτών.

Ιδιαίτερα σε συνδυασμό με την πρόταση για να κατοχυρωθούν στο Σύνταγμα οι δημοσιονομικοί “κόφτες”, αποδεικνύεται ότι οι περιβόητες “αντοχές της οικονομίας” είναι ανελαστικές μόνο απέναντι στις ανάγκες του λαού, προκειμένου να μπορούν να στηρίζονται αφειδώς οι ανάγκες του κεφαλαίου.

Εσκεμμένα συνδέεται με την κατάργηση της αναδρομικής επιβολής φόρων, με την οποία προφανώς δεν διαφωνούμε, προκειμένου να γίνει δεκτή και η νέα προκλητική στήριξη στο κεφάλαιο.

Άρθρο 79 (Ο προϋπολογισμός οφείλει να διασφαλίζει βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία. Υποχρέωση κατάθεσης και δημοσίευσης ετήσιου απολογισμού από χρηματοδοτούμενους από τον κρατικό προϋπολογισμό φορείς)

Πρόκειται για απαράδεκτη πρόταση που επιχειρεί να συνταγματοποιήσει τα ματωμένα πλεονάσματα και τους “δημοσιονομικούς κόφτες” στις κοινωνικές δαπάνες και να εμπεδωθεί -ως συνταγματική μάλιστα πρόταση – η υποταγή του λαού σ’ αυτή την εχθρική για τις ανάγκες του πραγματικότητα που διαμόρφωσαν οι διαδοχικές κυβερνήσεις και οι κατευθύνσεις της ΕΕ, στις οποίες υποκλίνονται όλα τα άλλα κόμματα.

Άρθρο 81 παρ. 2 (Ασυμβίβαστο υπουργικής και βουλευτικής ιδιότητας – Αντιπρόεδροι Υπουργικού Συμβουλίου μη υπουργοί)

Εντάσσεται και αυτό στις προτάσεις που επιχειρούν να αντιστρέψουν το μεγάλο έλλειμμα εμπιστοσύνης του λαού απέναντι στους θεσμούς του αστικού κράτους και να παρουσιαστούν ως μέτρα καταπολέμησης φαινομένων διαφθοράς. Στην πράξη αποσκοπεί σε υπουργούς ακόμα πιο ασύδοτους, θωρακισμένους, να προχωράνε ανενόχλητοι την αντιλαϊκή πολιτική, χωρίς καμία πίεση ακόμα και από αυτόν τον κοινοβουλευτικό έλεγχο και ιδίως από τους βουλευτές που φέρνουν τις διεκδικήσεις του λαού μέσα τη Βουλή, δηλαδή τους βουλευτές του ΚΚΕ.

Άρθρο 82 (Ετήσια έγκριση Ενιαίου Σχεδίου Κυβερνητικής Πολιτικής του επόμενου έτους)

Το πρόβλημα είναι το ίδιο το αντιλαϊκό περιεχόμενο της κυβερνητικής πολιτικής και δεν “αθωώνεται” από την υποκριτική έγκριση του ενιαίου σχεδιασμού, από τη Βουλή, δηλαδή από την ίδια την κυβερνητική πλειοψηφία.

Άρθρο 86 (Διενέργεια ανάκρισης κλπ. για αδικήματα υπουργών από εισαγγελέα Εφετών και πρόταση άσκησης δίωξης από ανώτατο δικαστικό όργανο. Κατάργηση της διαβίβασης στοιχείων “αμελλητί” στη Βουλή και της αρμοδιότητας της Βουλής για διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης. Άσκηση δίωξης με απόφαση της Βουλής με απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού βουλευτών με ονομαστική ψηφοφορία)

Το ΚΚΕ ζητά την πλήρη κατάργηση του άρθρου 86.

Η πρόταση της ΝΔ δεν αλλάζει το κρίσιμο προβληματικό στοιχείο της διάταξης, ότι η παραπομπή ή όχι ενός υπουργού στη Δικαιοσύνη για τυχόν αδικήματα που έχει διαπράξει κατά τη διάρκεια της θητείας του εξαρτάται από την εκάστοτε κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Εξίσου προβληματικές είναι και οι προτάσεις των άλλων κομμάτων που δεν μιλάνε για κατάργηση του επίμαχου άρθρου που, παρά τις όποιες προτεινόμενες τροποποιήσεις, διατηρείται το καθεστώς της ειδικής μεταχείρισης των υπουργών από ειδικής σύνθεσης δικαστήρια και όχι η παραπομπή τους στα τακτικά δικαστήρια, όπως κάθε άλλος πολίτης.

Η δε πρόταση της ΝΔ για την κατάργηση της διενέργειας προκαταρκτικής εξέτασης από τη Βουλή, όπως προδιαγράφηκε από το φιάσκο της “προανακριτικής Τριαντόπουλου”, στην πραγματικότητα επιχειρεί να απαλλάξει την εκάστοτε κυβέρνηση ή υπουργό από το στάδιο εκείνο κατά το οποίο τα υπόλοιπα κόμματα μπορούν να υποβάλουν ερωτήματα σε μάρτυρες, να εξετάσουν στοιχεία, να ζητήσουν διάφορες ενέργειες που έστω σε κάποιο βαθμό δίνουν τη δυνατότητα να έρθουν στην επιφάνεια και σε γνώση του λαού ορισμένες έστω πτυχές των διαφόρων σκανδάλων και εγκλημάτων.

Για το λόγο αυτό το ΚΚΕ δεν ψηφίζει την αναθεώρηση του άρθρου, για να μη “λύσει τα χέρια” της επόμενης κυβέρνησης να το τροποποιήσει με απλή πλειοψηφία, ακόμη και σε χειρότερη κατεύθυνση απ’ αυτή που είναι σήμερα.

Το ΚΚΕ επιμένει στην ανάγκη οριστικής κατάργησης του άρθρου 86, όπως το υποστήριξε ήδη και από την προηγούμενη συνταγματική αναθεώρηση το 2018, προσκρούοντας όμως στην άρνηση τόσο της τότε κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ όσο και της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ.

Άρθρο 89 (Ανάθεση ειδικών διοικητικών καθηκόντων σε δικαστικούς λειτουργούς με απόφαση Βουλής. Απαγόρευση σε αποχωρήσαντες από την υπηρεσία δικαστικούς λειτουργούς για τρία έτη μετά την αποχώρησή τους να συμμετέχουν με οποιαδήποτε ιδιότητα στην κυβέρνηση ή να τοποθετούνται σε ανεξάρτητες αρχές).

Το ΚΚΕ διαφωνεί γενικά με την ανάληψη κυβερνητικών θέσεων από δικαστές μετά την αφυπηρέτησή τους, με βάση και την αρνητική πείρα που έχει ήδη συγκεντρωθεί από τέτοιες αναθέσεις και τη στήριξη κρίσιμων κυβερνητικών επιλογών.

Άρθρο 90 παρ. 5 (Προαγωγή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης με απόφαση Ειδικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής, από κατάλογο τριών δικαστών για κάθε θέση που προτείνονται από τις οικείες Ολομέλειες).

Είναι υπερώριμο το αίτημα να παύσει ο διορισμός της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από την εκάστοτε κυβέρνηση, στο οποίο συνηγορούν με συντριπτικές πλειοψηφίες και οι δικαστικές ενώσεις. Όμως, και αυτή τη φορά προτείνεται μόνο μια περιορισμένη τροποποίηση, διατηρώντας το κρίσιμο στοιχείο της τελικής επιλογής από την κυβερνητική πλειοψηφία (δεδομένου ότι οι Κοινοβουλευτικές Επιτροπές συντίθενται στη βάση κυβερνητικής πλειοψηφίας – αντιπολιτευτικής μειοψηφίας) και μέσω αυτής από την κυβέρνηση.

Η πρόταση αυτή της ΝΔ δεν δείχνει ουσιαστική αλλαγή στάσης σε σχέση με την προηγούμενη συνταγματική αναθεώρηση 2018-2019 όπου και αυτή όπως και ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΠΑΣΟΚ αρνήθηκαν την πρόταση όχι μόνο του ΚΚΕ αλλά και της πλειοψηφίας των δικαστικών λειτουργών για να παύσει ο διορισμός της ηγεσίας της Δικαιοσύνης από την κυβέρνηση.

Άρθρο 97 (Κατάργηση της αρμοδιότητας των ΜΟΔ για την εκδίκαση πολιτικών εγκλημάτων)

Το ΚΚΕ διαφωνεί με την πρόταση, με το σκεπτικό που τοποθετηθήκαμε και στο άρθρο 47.

Άρθρο 99 (Κατάργηση του Δικαστηρίου Αγωγών Κακοδικίας και ανάθεση των σχετικών αρμοδιοτήτων στο Α.Ε.Δ)

Το ΚΚΕ διαφωνεί, με δεδομένο ότι εντάσσεται στο συνολικό πλαίσιο της προσπάθειας αναβάθμισης του ρόλου του ΑΕΔ.

Άρθρο 101 παρ. 3, 5 (Κατάργηση τεκμηρίου αρμοδιότητας υπέρ αποκεντρωμένων διοικήσεων. Κρατική μέριμνα για στήριξη πρωτογενούς τομέα και ανάπτυξη ελληνικής περιφέρειας. Αρχές χρηστής διοίκησης, διαφάνειας, λογοδοσίας. Εθνική Αρχή Διαφάνειας)

Ο τρόπος κατανομής των αρμοδιοτήτων στα διάφορα επίπεδα της κρατικής διοίκησης στηρίζει με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο τις αντιλαϊκές πολιτικές που εφαρμόζουν και το κριτήριο “κόστους – οφέλους”, είτε σε κεντρικό είτε σε επίπεδο τοπικής διοίκησης του ίδιου εχθρικού για τον λαό αστικού κράτους, με βάση το οποίο πετσοκόβονται αναγκαία έργα υποδομής και κοινωνικές δαπάνες.

Την ίδια ώρα συνεχίζεται η πρόκληση και ο εμπαιγμός στους βιοπαλαιστές αγρότες, στους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα συνολικά και ειδικά σε όσους κατοικούν μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα, καθώς, συστηματικά, όλες οι κυβερνήσεις εφαρμόζουν την πολιτική της ΚΑΠ που ξεκληρίζει τους βιοπαλαιστές αγρότες, έχουν αποψιλώσει μια σειρά υπηρεσίες από την Περιφέρεια, συνεχίζουν την τραγική υποστελέχωση σε κρίσιμες υπηρεσίες όπως οι δομές Υγείας.

Άρθρο 101Α (Επιλογή μελών Ανεξάρτητων Αρχών από Κοινοβουλευτική Επιτροπή μεταξύ 3 υποψηφίων που προτείνονται από Συμβούλιο Εμπειρογνωμόνων. Σύνθεση Συμβουλίου Εμπειρογνωμόνων)

Εντάσσεται στη γνωστή προσπάθεια να προσδοθεί προσωπείο δήθεν ανεξαρτησίας και αντικειμενικότητας στις διάφορες Ανεξάρτητες Αρχές, οι οποίες παρουσιάζονται ως τα θεσμικά τάχα αντίβαρα στην αυθαιρεσία της εκτελεστικής εξουσίας. Στην πραγματικότητα αποτελούν “εχέγγυο” στήριξης των γενικών κατευθύνσεων στην αντιλαϊκή επίθεση κράτους – κυβερνήσεων, ιδιαίτερα στην κατεύθυνση της ενίσχυσης των ιδιωτικοποιήσεων και της “απελευθέρωσης”, οπότε και προβλέπεται, με βάση τις κατευθύνσεις της ΕΕ, η συγκρότηση ανεξάρτητων αρχών με “ρυθμιστικό” ρόλο.

Άρθρο 102 (Έως 2 βαθμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Επιβολή τοπικών ή ειδικών φόρων από ΟΤΑ – Προϋπολογισμοί των ΟΤΑ που να διασφαλίζουν δημοσιονομική ισορροπία)

Οι προτεινόμενες ρυθμίσεις αποτελούν το συνταγματικό συμπλήρωμα του πρόσφατου αντιδραστικού κώδικα των ΟΤΑ που ψηφίστηκε πριν λίγο καιρό. Στόχο έχουν την ενίσχυση της λειτουργίας της τοπικής και περιφερειακής βαθμίδας του αστικού κράτους ως φοροεισπρακτικού μηχανισμού, ευέλικτου οχήματος εξυπηρέτησης των αναπτυξιακών σχεδιασμών του κεφαλαίου, αλλά και ως ένα ακόμα επίπεδο στον μηχανισμό ενσωμάτωσης, χειραγώγησης και καταστολής, σε συνθήκες επιτάχυνσης των διεθνών ανταγωνισμών, απαιτήσεων της πολεμικής εμπλοκής της χώρας, θωράκισης του αστικού κράτους και των θεσμών του.

Άρθρο 103 (Αξιολόγηση δημοσίων υπαλλήλων – Δυνατότητα οριστικής παύσης ύστερα από απόφαση του Υπηρεσιακού Συμβουλίου)

Είναι μια απαράδεκτη, αντιδραστική διάταξη που αποσκοπεί με την ποινή της απόλυσης στην πλήρη υποταγή και μετατροπή των δημοσίων υπαλλήλων σε πειθήνια όργανα εφαρμογής των κυρίαρχων πολιτικών για τη λειτουργία και τους στόχους της δημόσιας διοίκησης, στα πλαίσια της καπιταλιστικής οικονομίας, σε συνθήκες βαθέματος της πολεμικής εμπλοκής.

Παράλληλα παραμένει αναλλοίωτη η συνταγματική κατοχύρωση της απαράδεκτης “ομηρίας” των χιλιάδων συμβασιούχων σε διάφορους κλάδους του Δημοσίου, που καλύπτουν πάγιες ανάγκες, έχουν πολύτιμη εργασιακή πείρα και οδηγούνται στην ανεργία, με ευαίσθητες πολλές φορές κοινωνικές ανάγκες να μένουν ακάλυπτες για μεγάλα διαστήματα.

Αυτό που τελικά είναι αναγκαίο είναι η στήριξη της μόνιμης και σταθερής δουλειάς, η κατάργηση του συνταγματικού εμποδίου για τη μονιμοποίηση των συμβασιούχων, το οποίο απαιτεί μόνο το ΚΚΕ.

Άρθρο 118 (Μεταβατική διάταξη για τη θητεία του ήδη υπηρετούντος ΠτΔ)

Το ΚΚΕ διαφωνεί με βάση το σκεπτικό που αναπτύξαμε στη σχετική διάταξη για τη θητεία του ΠτΔ.

Η πρόταση του ΚΚΕ

Το ΚΚΕ καταθέτει συγκεκριμένες προτάσεις στην κατεύθυνση υπεράσπισης των εργατικών – λαϊκών δικαιωμάτων και αναγκών, που αντιμετωπίζονται ως κόστος από το αντιδραστικό αστικό κράτος, το “κράτος δικαίου” και το Σύνταγμά του. Χωρίς αυταπάτες ότι μπορεί να υπάρξει “προοδευτικό” και “δημοκρατικό” Σύνταγμα στο πλαίσιο της σημερινής εξουσίας του κεφαλαίου, πολύ περισσότερο ότι θα μπορούσε αυτό να οδηγήσει σε μια “έντιμη” ή “ηθική” διαχείριση της ανηθικότητας του συστήματος της εκμετάλλευσης.

Πάνω απ’ όλα, το ΚΚΕ δίνει όλες του τις δυνάμεις προκειμένου να αποκαλυφθεί ο μεγάλος ένοχος: Το σύστημα της εκμετάλλευσης, που γεννά πολέμους, φτώχεια, εξαθλίωση για τους εργαζόμενους και τα λαϊκά στρώματα προκειμένου να στηρίζονται τα κέρδη των επιχειρηματικών ομίλων, του κεφαλαίου. Πρωτοστατεί στην οργάνωση της εργατικής – λαϊκής πάλης, προκειμένου να συνειδητοποιήσει ο λαός τη δύναμή του, να γίνει πραγματικός πρωταγωνιστής των εξελίξεων στον δρόμο της ανατροπής του σάπιου εκμεταλλευτικού συστήματος. Για τον σοσιαλισμό – κομμουνισμό, την κοινωνία που στο επίκεντρό της βρίσκεται η κάλυψη των σύγχρονων εργατικών – λαϊκών αναγκών, όπου το εργατικό κράτος και το Σύνταγμά του στηρίζουν την υπεράσπιση των κοινωνικών δικαιωμάτων στην εργασία, στην Εκπαίδευση, στην Ενέργεια, στην Υγεία, στο νερό, στη στέγαση, με τον πρωταγωνιστικό ρόλο των εργαζομένων στη λήψη, την υλοποίηση και τον έλεγχο των αποφάσεων.

Αναλυτικά η πρόταση του ΚΚΕ:

Α. Απαγόρευση εκχώρησης κυριαρχικών δικαιωμάτων

1. Κατάργηση της παρ. 1 του άρθρου 27 Σ, που επιτρέπει τη μεταβολή στα όρια του ελληνικού κράτους.

2. Απαγόρευση διέλευσης από τη χώρα μας και της στάθμευσης σε αυτήν ξένων στρατιωτικών δυνάμεων. Απαγόρευση παραχώρησης βάσεων και άλλων διευκολύνσεων (άρθρο 27 παρ. 2 Σ).

3. Απαγόρευση παραγωγής, απόκτησης, αποθήκευσης και παραμονής πυρηνικών και χημικών όπλων στη χώρα μας (προσθήκη νέας παραγράφου στο άρθρο 27 Σ).

4. Κατάργηση συνολικά του άρθρου 28 του Σ και ειδικότερα:

Κατάργηση της παρ. 1, με την οποία αναγνωρίζεται η υπεροχή του διεθνούς δικαίου και των διεθνών συμβάσεων έναντι του εσωτερικού δικαίου.

Κατάργηση της παρ. 2, που επιτρέπει την παραχώρηση αρμοδιοτήτων του ελληνικού κράτους σε ξένα κέντρα και ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς (ΝΑΤΟ, ΕΕ κ.λπ.).

Κατάργηση της παρ. 3, με την οποία η χώρα μπορεί να προβαίνει σε περιορισμούς στην άσκηση της εθνικής της κυριαρχίας.

Κατάργηση της ερμηνευτικής δήλωσης, με την οποία κατοχυρώνεται σε συνταγματικό επίπεδο η βασική επιδίωξη της αστικής τάξης για συμμετοχή της Ελλάδας στην ΕΕ.

5. Κατάργηση της ερμηνευτικής δήλωσης του άρθρου 80 Σ, με την οποία ρυθμίζεται συνταγματικά η συμμετοχή της Ελλάδας στην ΟΝΕ και στη ζώνη του ευρώ.

Β. Λειτουργία Βουλής και δημοψηφίσματα

1. Συνταγματική κατοχύρωση ως πάγιου εκλογικού συστήματος της ανόθευτης απλής αναλογικής (άρθρο 54 Σ), με εφαρμογή σε όλες τις εκλογικές περιφέρειες και χωρίς περαιτέρω όρους και περιορισμούς, και κατάργηση της δυνατότητας άσκησης εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο (άρθρο 51 παρ. 4 Σ).

Προσθήκη:

Νόμος ορίζει τις προϋποθέσεις προκειμένου αλλοδαποί που ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα πάνω από 5 έτη να ασκούν το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις τοπικές εκλογές (προσθήκη νέας παραγράφου στο άρθρο 51 Σ).

2. Υποχρεωτικά συζήτηση δύο φορές τον μήνα προτάσεων νόμου της αντιπολίτευσης (άρθρο 74 παρ. 6 Σ) και κατάργηση των περιορισμών του άρθρου 73 παρ. 3 που εμποδίζουν τα κόμματα και τους βουλευτές να παίρνουν νομοθετικές πρωτοβουλίες.

Υποχρεωτική συζήτηση των προσθηκών ή τροπολογιών της αντιπολίτευσης σε συζητούμενους προς ψήφιση νόμους (προσθήκη νέου εδαφίου στην παρ. 5 του άρθρου 74 Σ).

3. Δραστική μείωση του απαραίτητου αριθμού υπογραφών για τη λεγόμενη λαϊκή νομοθετική πρωτοβουλία.

4. Κανένας βουλευτής δεν διώκεται για τις πολιτικές του πεποιθήσεις και την πολιτική του δράση. Όσο διαρκεί η βουλευτική του θητεία, βουλευτής δεν διώκεται ούτε συλλαμβάνεται ούτε φυλακίζεται ούτε με άλλο τρόπο περιορίζεται χωρίς άδεια του Σώματος. Η Βουλή αποφαίνεται μέσα σε προθεσμία τριών μηνών, μετά από τη διαβίβαση της σχετικής εισαγγελικής αίτησης στον πρόεδρο της Βουλής (άρθρο 62 Σ).

5. Η πρόταση για συγκρότηση Εξεταστικής Επιτροπής να μπορεί να υποβληθεί και από μικρότερο αριθμό βουλευτών, π.χ. 20, και υποχρεωτική συγκρότηση αν ψηφισθεί από έναν περιορισμένο αριθμό βουλευτών, π.χ. 100, ώστε να μην μπορεί η κυβερνητική πλειοψηφία να μπλοκάρει τη συγκρότησή της (άρθρο 68 παρ. 2).

6. Κατάργηση του άρθρου 48 Σ (κατάσταση πολιορκίας). Δεν αναστέλλονται άρθρα του Συντάγματος που ορίζουν ατομικά και συλλογικά κοινωνικά δικαιώματα και πολιτικές ελευθερίες (άρθρο 5 παρ. 4, άρθρα 6, 8, 9, 11, 12 παρ. 1 έως και 4, άρθρα 14, 19, 22 παρ. 3 και άρθρο 23). Απαγορεύεται η συγκρότηση Ειδικών Δικαστηρίων, καθώς και η αναστολή των άρθρων 96 παρ. 4 και 97.

7. Υποχρεωτική διενέργεια δημοψηφίσματος αν η πρόταση δημοψηφίσματος που καταθέτει ένα κόμμα ψηφισθεί από έναν σημαντικό αριθμό βουλευτών, π.χ. 100. Το αποτέλεσμα των δημοψηφισμάτων είναι δεσμευτικό για τις κυβερνήσεις. Πρόβλεψη για διενέργεια δημοψηφίσματος με λαϊκή πρωτοβουλία (άρθρο 44 παρ. 2 Σ).

Γ. Πλήρης διαχωρισμός κράτους – Εκκλησίας

1. Κατοχύρωση της πλήρους ελευθερίας συνείδησης σε συνδυασμό με τον πλήρη διαχωρισμό κράτους – Εκκλησίας και ειδικότερα:

α) Να καταργηθεί η εισαγωγική αναφορά του Συντάγματος “…στο όνομα της Αγίας Τριάδας”.

β) Να καταργηθεί το άρθρο 3 Σ που ορίζει ως επικρατούσα θρησκεία την Ορθόδοξη Χριστιανική.

γ) Να καταργηθεί το άρθρο 14 παρ. 3Α που επιτρέπει την κατάσχεση εντύπου με εισαγγελική εντολή για προσβολή της χριστιανικής και κάθε άλλης γνωστής θρησκείας.

δ) Να καταργηθεί από το άρθρο 16 παρ. 2 Σ η αναφορά που αναγορεύει σε σκοπό της Εκπαίδευσης την ανάπτυξη της θρησκευτικής συνείδησης και το μάθημα των Θρησκευτικών να αφορά αποκλειστικά την ιστορία των θρησκειών.

ε) Να τροποποιηθεί το άρθρο 13 Σ ώστε:

– Να καταργηθεί η αναφορά στην παρ. 3 στην επικρατούσα θρησκεία.

– Να καταργηθεί στην παρ. 5 ο θρησκευτικός όρκος και να καθιερωθεί υποχρεωτικά ότι όπου απαιτείται όρκος αυτός θα γίνεται με τη διαβεβαίωση στην τιμή και στη συνείδηση.

– Να προστεθεί ρητή ρύθμιση που καθιερώνει την υποχρεωτικότητα του πολιτικού γάμου/συμφώνου συμβίωσης καθώς επίσης και της ονοματοδοσίας των τέκνων, όσον αφορά την αναγνώρισή τους από την πολιτεία για οποιαδήποτε συνέπεια.

στ) Να τροποποιηθούν τα άρθρα 33 παρ. 2 και 59 παρ. 1, 2 Σ που αναφέρονται στο θρησκευτικό όρκο του Προέδρου της Δημοκρατίας και των βουλευτών ώστε οι πιο πάνω όταν αναλαμβάνουν τα καθήκοντά τους να επικαλούνται τη συνείδησή τους.

ζ) Κατοχύρωση πολιτικού όρκου για βουλευτές (άρθρο 59 Σ)

Δ. Διεύρυνση κοινωνικών, συνδικαλιστικών και πολιτικών δικαιωμάτων

1. Εξασφάλιση του απορρήτου της προσωπικής ζωής από τη συλλογή και επεξεργασία προσωπικών πληροφοριών και πλήρης απαγόρευση της συλλογής και επεξεργασίας στοιχείων που αφορούν τη συνδικαλιστική και πολιτική δράση. Απαγόρευση της εμπορίας, διακίνησης και χρήσης λογισμικού προγράμματος, που επιτρέπει την παρακολούθηση των επικοινωνιών (άρθρο 9 Α του Σ).

2. Εξασφάλιση της προστασίας της παιδικής ηλικίας, για όσους βρίσκονται στη χώρα, με ολοκληρωμένο σύστημα δημόσιων και δωρεάν κοινωνικών παροχών και δομών φροντίδας. Κατάργηση των διατάξεων για το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα.

Προστασία των γυναικών από κάθε μορφής ανισοτιμία, με βάση τις ιδιαίτερες ανάγκες του γυναικείου οργανισμού και της μητρότητας με επαρκείς, σύγχρονες, πλήρως στελεχωμένες, δημόσιες και δωρεάν κοινωνικές δομές και υπηρεσίες.

Εξασφάλιση του δικαιώματος στην κατοικία για όλο τον λαό με ευθύνη του κράτους, προστασία των λαϊκών στρωμάτων από τα υψηλά ενοίκια.

Απαγόρευση έξωσης, πλειστηριασμών και κατασχέσεων της κύριας κατοικίας (άρθρο 21 Σ).

3. Κανένας περιορισμός στο δικαίωμα της απεργίας, απαγόρευση της ανταπεργίας. Απαγόρευση επιστράτευσης απεργών ή κάθε μορφής επίταξης προσωπικών υπηρεσιών ως μέσου κατά της απεργίας. Κατάργηση των περιορισμών στη συνδικαλιστική δράση και στην άσκηση του δικαιώματος στην απεργία στα Σώματα Ασφαλείας, τους δικαστικούς και τους υπαλλήλους του στενότερου και ευρύτερου δημόσιου τομέα (άρθρο 23 παρ. 2 Σ).

4. Κατοχύρωση σταθερής εργασίας και απαγόρευση διευθέτησης του χρόνου εργασίας, υποχρέωση κυριακάτικης αργίας.

Πλήρης κατοχύρωση, χωρίς περιορισμούς, των ελεύθερων συλλογικών συμβάσεων εργασίας στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα (άρθρο 22 παρ. 3 Σ).

5. Πλήρης κατοχύρωση της συνδικαλιστικής ελευθερίας και απαγόρευση συγκέντρωσης και αποθήκευσης πληροφοριών και στοιχείων που αφορούν τη συνδικαλιστική ιδιότητα και δράση (άρθρο 22 Σ).

6. Κατοχύρωση του δικαιώματος της συνδικαλιστικής έκφρασης των μόνιμων στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων καθώς και σύσταση Επιτροπών Στρατευμένων για την αντιμετώπιση προβλημάτων κατά τη διάρκεια της θητείας τους (με προσθήκη νέας παρ. στο άρθρο 22 Σ).

7. Κατοχύρωση πλήρους πολιτικής και κοινωνικής δραστηριότητας των μόνιμων στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων καθώς και των υπηρετούντων στα Σώματα Ασφαλείας, όταν βρίσκονται εκτός υπηρεσίας (άρθρο 29 παρ. 3 Σ).

8. Πλήρης διασφάλιση του ενιαίου, δημόσιου και δωρεάν χαρακτήρα της Παιδείας με απαγόρευση στη λειτουργία ιδιωτικών εκπαιδευτηρίων σε όλες τις βαθμίδες. Απαγόρευση λειτουργίας ιδιωτικών Πανεπιστημίων, παραρτημάτων ξένων Πανεπιστημίων, Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης. Πλήρης κατοχύρωση στην δωρεάν παροχή Παιδείας για όσους βρίσκονται στη χώρα.

Προαγωγή και προστασία του αθλητισμού, με ολοκληρωμένο σύστημα δημόσιων και δωρεάν κατάλληλων αθλητικών χώρων και υπηρεσιών σε όλους τους δήμους της χώρας (άρθρο 16 Σ).

9. Ενιαίο, αποκλειστικά δημόσιο και δωρεάν σύστημα Υγείας – Πρόνοιας για όλους, με σύγχρονες υπηρεσίες πρόληψης – θεραπείας – αποκατάστασης. (άρθρο 21 παρ. 3).

10. Διασφάλιση του δημόσιου αποκλειστικά χαρακτήρα της Κοινωνικής Ασφάλισης (άρθρο 22 παρ. 5).

11. Απαγόρευση κάθε είδους μέτρου της εκτόπισης. Εξασφάλιση της ελεύθερης κίνησης, κυκλοφορίας και εγκατάστασης σε όσους βρίσκονται στη χώρα (άρθρο 5 παρ. 4 Σ)

12. Εξασφάλιση της προστασίας των προσφύγων. Απαγόρευση διώξεων και επιβολής ποινικών κυρώσεων για παράνομη είσοδο και διαμονή σε όσους έρχονται από χώρες, όπου απειλείται η ζωή, η ελευθερία, η σωματική υγεία και η ανθρώπινη αξιοπρέπεια (προσθήκη νέας παραγράφου στο άρθρο 6 του Σ).

13. Κατάργηση της θανατικής ποινής σε όλες τις περιπτώσεις (άρθρο 7 παρ. 3 Σ).

14. Πλήρης κατοχύρωση του δικαιώματος να συνέρχονται και να συναθροίζονται οι ευρισκόμενοι στη χώρα μας με ταυτόχρονη κατάργηση των όποιων περιορισμών στις δημόσιες συναθροίσεις (άρθρο 11 Σ).

15. Κατοχύρωση του δικαιώματος της νομικής συμπαράστασης σε όλες τις διαδικασίες ενώπιον των αρχών (προσθήκη παρ. 3 του άρθρου 20 Σ).

16. Απαγόρευση κάθε επιχειρηματικής δραστηριότητας στα δάση και τις δασικές εκτάσεις, σε θάλασσα, λίμνες και ποτάμια, στον αιγιαλό, καθώς και σε αρχαιολογικούς χώρους.

Υποχρέωση του κράτους για την εξασφάλιση δημόσιων ελεύθερων χώρων σε όλες τις πόλεις και τους δήμους της χώρας. Η σύνταξη του Εθνικού Κτηματολογίου συνιστά υποχρέωση και ευθύνη του κράτους, χωρίς την εμπλοκή ιδιωτών (άρθρο 24 του Σ).

17. Επαναδιατύπωση του άρθρου 25 Σ με απάλειψη των φράσεων που εισήχθησαν με την αναθεώρηση του 2001, οι οποίες θεσμοθέτησαν ρητά τους περιορισμούς στα δικαιώματα.

Ε. Δημόσια Διοίκηση και άλλοι κρατικοί θεσμοί

1. Ενιαία σχέση εργασίας στο Δημόσιο που είναι Δημοσίου Δικαίου (άρθρο 103 Σ). Οι οργανικές θέσεις των υπηρεσιών ορίζονται, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη κάλυψης τυχόν απρόβλεπτων και επειγουσών συνθηκών. Κατάργηση της συνταγματικής απαγόρευσης για τη μονιμοποίηση των συμβασιούχων (άρθρο 103 παρ. 3 και 8 Σ).

2. Προστασία της συνδικαλιστικής και πολιτικής δράσης όλων των δημόσιων υπαλλήλων και απαγόρευση κάθε ποινικής ή πειθαρχικής δίωξης για τέτοια δράση (προσθήκη νέας παραγράφου στο άρθρο 103 του Σ).

3. Κατάργηση του άρθρου 82 παρ. 3 για την ΟΚΕ.

4. Κατάργηση του άρθρου 82 παρ. 4 Σ για το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής. Υπάρχει η Διαρκής Επιτροπή Άμυνας και Εξωτερικών της Βουλής για να συζητά τα θέματα αυτά.

ΣΤ. Δικαιοσύνη

1. Παύει ο διορισμός της ηγεσίας της Δικαιοσύνης (οι πρόεδροι και οι αντιπρόεδροι των τριών Ανωτάτων Δικαστηρίων, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, ο γενικός επίτροπος του Ελεγκτικού Συνεδρίου και ο γενικός επίτροπος των Διοικητικών Δικαστηρίων) από την κυβέρνηση. Η ηγεσία της Δικαιοσύνης να εκλέγεται από ευρύτερο εκλεκτορικό σώμα (άρθρο 90 παρ. 5 Σ), χωρίς εμπλοκή της κυβέρνησης.

2. Κατάργηση της προβλεπόμενης από το Σύνταγμα ex officio συμμετοχής στο οικείο ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο (άρθρο 90 παρ. 1 Σ) και στο οικείο Ανώτατο Πειθαρχικό Συμβούλιο (άρθρο 91 παρ. 2 Σ) του προέδρου του οικείου Ανωτάτου Δικαστηρίου. Όλα τα μέλη των πιο πάνω οργάνων πρέπει να προκύπτουν με κλήρωση.

3. Κατάργηση της προβλεπόμενης από το Σύνταγμα παρέμβασης του αρμόδιου υπουργού Δικαιοσύνης στις προαγωγές κ.λπ. των δικαστικών λειτουργών, μέσα από την παραπομπή των αποφάσεων του οικείου Δικαστικού Συμβουλίου στην Ολομέλεια του οικείου Δικαστηρίου (άρθρο 90 παρ. 3 Σ). Η πειθαρχική διαδικασία στους δικαστικούς λειτουργούς ανήκει αποκλειστικά στα πειθαρχικά όργανα αυτών και κάθε αντίθετη διάταξη καταργείται, όπως η παρέμβαση του ιδίου υπουργού στην πειθαρχική δίωξη των δικαστικών λειτουργών (άρθρο 91 παρ. 1 Σ).

4. Κατάργηση της Στρατιωτικής Δικαιοσύνης και εκδίκαση των στρατιωτικών αδικημάτων των στρατιωτικών από τα Κοινά Ποινικά Δικαστήρια (άρθρο 96 παρ. 4 Σ).

5. Η έκδοση απόφασης, διαταγής ή κάθε είδους βεβαίωσης και διαπιστωτικής πράξης επί κάθε είδους αίτησης που απευθύνεται σε δικαστήριο, ανήκει αποκλειστικά στην ευθύνη του δικαστηρίου, υπό τον αρμόδιο δικαστικό λειτουργό, είναι δωρεάν με απαγόρευση κάθε αντίθετης διάταξης για την ανάθεση σχετικών αρμοδιοτήτων σε ιδιώτες (προσθήκης νέας παραγράφου στο άρθρο 93 Σ).

Κατάργηση της παρ. 2 του άρθρου 96 Σ.

Ζ. Ποινική ευθύνη υπουργών

Κατάργηση του άρθρου 86 του Συντάγματος ώστε να αρθούν όλα τα εμπόδια και να διώκονται οι υπουργοί όπως όλοι οι πολίτες.

Η. Τοπική Αυτοδιοίκηση

Συνταγματική κατοχύρωση της υποχρέωσης του κράτους να εξασφαλίζει τους αναγκαίους οικονομικούς πόρους στους ΟΤΑ, με χρηματοδότηση μέσα από τον Κρατικό Προϋπολογισμό. Κανένας αιρετός εκπρόσωπος της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν διώκεται για την πολιτική του δράση και με μόνο κριτήριο την ψήφο του σε διαδικασία λήψης απόφασης αιρετού οργάνου και κατάργηση κάθε διάταξης που επιβάλλει δεσμευτικότητα ψήφου. Απαγόρευση επιβολής πειθαρχικών ποινών σε βάρος των αιρετών εκπροσώπων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Απαγόρευση του ελέγχου σκοπιμότητας των αποφάσεων από κρατικά όργανα. Η επίλυση των διαφορών όταν αμφισβητείται η νομιμότητα να γίνεται από τη Δικαιοσύνη (άρθρο 102 Σ).

Θ. Κατάργηση προνομίων εφοπλιστικού κεφαλαίου και κεφαλαίων εξωτερικού – φυσικός πλούτος και κοινωνικά αγαθά

1. Κατάργηση των προνομίων ξένου και εφοπλιστικού κεφαλαίου (άρθρο 107 Σ).

2. Ο ορυκτός πλούτος, τα μεταλλεύματα και οι υδρογονάνθρακες καθώς επίσης και ο φυσικός πλούτος, όπως οι ποταμοί, οι λίμνες, οι λιμνοθάλασσες, οι αιγιαλοί, τα σπήλαια, οι ιαματικές πηγές, καθώς και οι αρχαιολογικοί χώροι και τα μνημεία είναι αποκλειστικά δημόσια περιουσία και δεν παραχωρούνται για εκμετάλλευση σε τρίτους.

Τα κοινωνικά αγαθά, όπως το νερό, η ηλεκτρική ενέργεια, το φυσικό αέριο, είναι αποκλειστικά ιδιοκτησία του κράτους και δεν παραχωρούνται για εκμετάλλευση σε τρίτους.

Οι δημόσιες εκτάσεις στους ορεινούς όγκους της χώρας μας, με την επιφύλαξη της παρ. 4, απαγορεύεται να παραχωρηθούν σε τρίτους για εμπορική και βιομηχανική εκμετάλλευση (τροποποίηση του άρθρου 18 παρ. 1 και 2 Σ)».