Τα χρόνια περνούν, τα τραγούδια ταξιδεύουν: «Γιατί να γίνω μάνα»

Στις 28 του Μάρτη 2026, πριν από λίγες μέρες δηλαδή, σίγησε για πάντα η μεγάλη φωνή της Μαρινέλλας, της σπουδαίας ερμηνεύτριας που σφράγισε ανεξίτηλα το ελληνικό τραγούδι.

Τέτοιες μέρες, πριν από 62 χρόνια, στις 6 του Απρίλη 1964, κυκλοφορούσε ο κύκλος τραγουδιών «Καταχνιά (Κατοχή – Αντίσταση – Απελευθέρωση)», από τους σημαντικότερους δίσκους στην ελληνική δισκογραφία. Ένας δίσκος στον οποίο οι στίχοι του Κώστα Βίρβου και η μουσική του 26χρονου τότε Χρήστου Λεοντή, έσμιξαν ιδανικά, θα λέγαμε συνταραχτικά,  με τις φωνές και τις αξεπέραστες ερμηνείες του Στέλιου Καζαντζίδη, της Μαρινέλλας και της χορωδίας Κορίνθου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στον ίδιο δίσκο ο ποιητής Νικηφόρος Βρεττάκος επιμελήθηκε τα μικρά κατατοπιστικά κείμενα που παρεμβάλλονται ανάμεσα στα τραγούδια και που λειτουργούν ως συνδετικός κρίκος μεταξύ τους, αλλά και μεταξύ των περιόδων στις οποίες αναφέρεται το έργο (Κατοχή – Αντίσταση – Απελευθέρωση), ενώ ο σπουδαίος ηθοποιός Δημήτρης Μυράτ ανέλαβε τον ρόλο του αφηγητή, με τη στιβαρή άρθρωση και την ιδιαίτερη χροιά της φωνής του να κρατούν αμείωτη την ένταση και τη συγκίνηση. Το εξώφυλλο του δίσκου φιλοτέχνησε ο σπουδαίος ζωγράφος Σπύρος Βασιλείου.

Δείτε εδώ:

«Η νέα λαϊκή καντάτα που εξυμνεί τους αγώνες του λαού μας στην Κατοχή…»

Η Καταχνιά περιλαμβάνει τραγούδια που γράφτηκαν τα χρόνια της Κατοχής. Κάποια ο Βίρβος τα εμπνεύστηκε  στην απομόνωση του κολαστηρίου της οδού Ελπίδος 5, όταν μαθαίνει για την εκτέλεση των 200 κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, και κάποια άλλα στο βουνό…

Τη χρονιά εκείνη ο Καζαντζίδης με τη Μαρινέλλα αποτελούν κορυφαίο ντουέτο του λαϊκού τραγουδιού, με την τραγουδίστρια  -εκείνη την περίοδο- συνήθως να κάνει δεύτερη φωνή στον λαϊκό βάρδο ο οποίος έχτιζε τον μύθο του. Ήταν δεν ήταν ορατό από τότε, και η Μαρινέλλα είχε αρχίσει να δημιουργεί τον δικό της μύθο, που θα έπαιρνε σάρκα και οστά τα χρόνια που θα ακολουθήσουν. Σύντομα το καλλιτεχνικό ντουέτο θα πάψει να υπάρχει, αφού την επόμενη χρονιά (1965) ο Καζαντζίδης θα πάρει την απόφαση να μην ξανατραγουδήσει σε κέντρο διασκέδασης, ενώ θα χωρίσουν και ως ζευγάρι στη ζωή (νωρίτερα είχαν παντρευτεί).

Γιατί να γίνω μάνα

Στο μπλόκο τον αρπάξανε
σαν σκύλο τον πετάξανε
μια νύχτα στο Χαϊδάρι.
Η αγκαλιά μου άδειασε
και η καρδιά μου βράδιασε
γλυκό μου παλικάρι.

Πες μου και συ του δειλινού καμπάνα
Γιατί, γιατί, γιατί να γίνω μάνα.

Το σπίτι μου βουβάθηκε
κι ο κήπος μου μαράθηκε
μου κόψαν τον βλαστό μου.
Πριν δω τέτοιο μαρτύριο
ας ήταν δηλητήριο
το γάλα στον μαστό μου.

Πες μου και συ του δειλινού καμπάνα
Γιατί, γιατί, γιατί να γίνω μάνα.

Οι στίχοι του τραγουδιού «Γιατί να γίνω μάνα» αναφέρονται στη χαροκαμένη μάνα που έχασε τον γιο της στην Κατοχή, σε ένα από τα πολλά μπλόκα που οργάνωναν οι Γερμανοί ναζί καταχτητές με τους Έλληνες πρόθυμους υποταχτικούς τους. Οι προδότες, φορώντας κουκούλες για να κρύβουν τα χαρακτηριστικά του προσώπου τους («προσωπιδοφόροι») υποδείκνυαν στα αφεντικά τους τούς πατριώτες αγωνιστές, που είτε εκτελούνταν (κατά δεκάδες) επιτόπου είτε μεταφέρονταν στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου για να εκτελεστούν στη συνέχεια στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, ως αντίποινα για κάποια ενέργεια της Αντίστασης που μάχονταν τους καταχτητές.

Η ερμηνεία της μόλις 26 ετών τότε Μαρινέλλας, σπαραχτική, ουσιαστική, πειστική, ώριμη.

Οι άνθρωποι του τραγουδιού, δημιουργοί, μουσικοί, μελετητές,  πάντα έλεγαν ότι το να κάνεις δεύτερη φωνή είναι μια υπόθεση δύσκολη, στην οποία δεν μπορεί να ανταπεξέλθει με επιτυχία ο καθένας. Η Μαρινέλλα έδειξε την αξία της δίπλα στον Καζαντζίδη, ενώ η ερμηνευτική της δεξιότητα «πέταξε» ψηλά τα χρόνια που ακολούθησαν. Συνεργάστηκε με σπουδαίους δημιουργούς, ερμήνευσε τραγούδια που αντέχουν στο χρόνο, αλλά και η συνολική παρουσία της στο χώρο, μέχρι το τέλος της ζωής της, άφησε βαθύ αποτύπωμα.

Τα χρόνια περνούν, τα τραγούδια ταξιδεύουν: «Γιατί να γίνω μάνα» – Μαρινέλλα, Χρήστος Λεοντής, Κώστας Βίρβος, Στέλιος Καζαντζίδης

Τα χρόνια περνούν, τα τραγούδια όχι… και από 26/10/2020 νέα ονομασία: Τα χρόνια περνούν, τα τραγούδια ταξιδεύουν… Τι κι αν γράφτηκαν πριν από πολλά χρόνια, κάποια τραγούδια συνεχίζουν να  συγκινούν, να συντροφεύουν τις μικρές και μεγάλες στιγμές των ανθρώπων, να εκφράζουν τις αγωνίες, τον πόνο και τα όνειρά τους, να εμπνέουν τους αγώνες τους.

Η στήλη, χωρίς να διεκδικεί το αλάθητο ή τον τίτλο του «ειδικού», «παίζει» τραγούδια που γράφτηκαν για τον έρωτα, την αγάπη, το μεροκάματο, τη μετανάστευση, τον αγώνα για λευτεριά και για καλύτερη ζωή. Τραγούδια γραμμένα από ποιητές, αλλά κι από δημιουργούς που δεν διάβασαν ποτέ στη ζωή τους ποίηση… Ανασκαλεύοντας το παρελθόν και ψηλαφώντας την ιστορία τους, πότε γράφτηκαν, σε ποιες συνθήκες, από ποιους πρωτοτραγουδήθηκαν, ποιοι τα τραγουδούν στις μέρες μας.

Χωρίς διαχωρισμούς, χωρίς αποκλεισμούς, τραγούδια ελληνικά και «ξένα», με γνώμονα ότι, εκτός από το να θυμίζουν εικόνες από το παρελθόν, συναρπάζουν τις αισθήσεις, γεννούν συναισθήματα, εμπνέουν και συγκινούν σήμερα.

Τα χρόνια περνούν, τα τραγούδια ταξιδεύουν… Ακούστε τα όλα εδώ.