Η εκτέλεση των 13 ανταρτών του ΔΣΕ της Χίου στις 20 Αυγούστου 1948 στο Γουδί στέλνει το μήνυμα: Άβουλος μη σταθείς…

Όταν στις 29 Σεπτέμβρη 1947 αναλύονταν στην πλατιά συνδιάσκεψη στελεχών της Περιφερειακής Επιτροπής Χίου του ΚΚΕ, η απόφαση της 3ης   Ολομέλειας της Κ.Ε. του ΚΚΕ με το σχέδιο «Λίμνες»  για την ανάπτυξη της δράσης του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας σε όλη την Ελλάδα   απ’ τους κομμουνιστές εξόριστους – δραπέτες της Νικαριάς, Χαράλαμπο Κανόνη, Γραμματέα της Π.Ε Αιγαίου του ΚΚΕ, Κώστα Βασάλο, Πέτρο Ανδριώτη (γνωστό στους Μεσανατολίτες συρματένιους απ’ το Ντεκαμερέ, και μεγαλωμένο στα Καρδάμυλα με καταγωγή απ’ τον Εύδηλο Ικαρίας),  σ’ ένα σπιτάκι λίγο πιο πάνω απ’ τον Άγιο Μακάριο στο Βροντάδο, έμπαινε ανεξίτηλα στην πολιτική  ιστορία της Χίου  η απόφαση των αγωνιστών της να συμβάλουν και κείνοι στη μεγαλειώδη εποποιΐα του ΔΣΕ.

 Κάνοντας πράξη τους στίχους του συμμαχητή τους, τυπογράφου του ΔΣΕ, Φώτη Αγγουλέ:

Άβουλος μη σταθείς στιγμή

μπρος στής ζωής τη στράτα

κι είν’ όμορφα τα γηρατειά 

κι είναι γλυκά τα νιάτα.

……

Χιλιόγλωσση είν’ ή προσευχή 

κι έχει άπ’ τά χρόνια πιά γεράσει

κι όμως ως του θεού τ’ αφτιά

 ποτέ δεν έχει φτάσει.

……

Ποιόν περιμένετε ναρθεί;

Ποιόν καρτεράτε να σας σώσει;

……..

Εσείς οί ίδιοι , με τα χέρια σας

με τά μυαλό σας, με την πράξη ,

 αν δεν αλλάξτε τη μοίρα σας,

ποτέ της δεν θ’ αλλάξει.

  Η  Περιφερειακή Επιτροπή  Χίου  λαμβάνοντας την απόφαση να συντονίσει το βηματισμό της, με τις αποφάσεις της 3ης Ολομέλειας και να οργανώσει τμήμα του ΔΣΕ στο νησί  της Χίου κάτω από πολύ –πολύ  αντίξοες οικονομικές, πολιτικές και επιχειρησιακές συνθήκες, αναδείκνυε τη συλλογική ιδεολογικό –πολιτική απόφαση των κομμουνιστών της,  να πάρουν θέση και να υπερασπιστούν το δικαίωμα του λαού να έχει την επιλογή ,με ελεύθερη σκέψη να διαφεντεύει την πορεία της ζωής του. 

Η νεοεκλεγείσα Π.Ε αποτελούμενη  απ’ τους Μιχάλη Βορρηά, εργάτη, Δημήτρη Ευαγγελινό, γεωπόνο, Παντελή Πανέρη, υποδηματοποιό, Γιώργη Μαυράκη, λιμενεργάτη και Παντελή Πρινιά, εργάτη γνώριζε εκ των προτέρων όλα τα κοινωνικοπολιτικά δεδομένα  στο νησί, αφού από τις πρώτες μέρες μετά την απελευθέρωση της από τη Γερμανική Κατοχή (10 Σεπτέμβρη 1994), δηλ. στις 20 Δεκέμβρη 1944 είχε  ιδρυθεί η παρακρατική Εθνική Οργάνωση Χίου (Ε.Ο.Χ.) από οικονομικούς και πολιτικούς παράγοντες της για να: «…. να παλαίση δια παντός μέσου κατά του κομμουνιστικού κινδύνου…» και υπήρχε  κλίμα βαθιάς τρομοκρατίας και βίας στην περίοδο της  Λευκής τρομοκρατίας. 

Απ’ την 12 Φλεβάρη 1945 (ημέρα της Συμφωνίας της Βάρκιζας) καταγράφονται  εκατοντάδες πράξεις βίας, τρομοκρατίας και ξυλοδαρμών, και δυο δολοφονίες(Μαυράκη –Πίττα), στο νησί μέχρι το Σεπτέμβρη του 1947 δηλαδή δεκαεννέα μήνες, που κράτησε στη Χίο η Λευκή τρομοκρατία.

  Την περίοδο αυτή εκατοντάδες έμπειρα μαχητικά στελέχη της Π.Ε. Χίου του ΚΚΕ – κυρίως Μεσανατολίτες –Συρματένιοι  είχαν διαφύγει – παράνομα -αφού η χωροφυλακή τους εμπόδιζε  να μπαρκάρουν στα καράβια, για τις Η.Π.Α, Καναδά, Αυστραλία, χωρίς να έχουν το χαρτί κοινωνικών φρονημάτων.

Δεκάδες ήταν οι φυλακισμένοι Χιώτες αγωνιστές οι οποίοι μεταφέρθηκαν στη Σύρα για να δικαστούν και να οδηγηθούν στην εξορία  του Αη Στράτη και τη Μακρόνησο. 

 Στην ανάπτυξη του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας στο νησί  γνώριζαν ότι  θα υπήρχαν ανυπέρβλητες υπήρχαν  δυσκολίες όπως η έλλειψη έμπειρων στρατιωτικών στελεχών,  πολεμικών εφοδίων καθώς και εφοδίων για τον επισιτισμό τους, αλλά και μικρές δυνατότητες – λόγω της γεωμορφολογίας του νησιού – σε  λημέρια και γιάφκες, προκειμένου  να δημιουργήσουν την έδρα τους. Παρ’ όλα αυτά, οργάνωσαν τις δυνάμεις τους και στην αρχική φάση ασχολήθηκαν με την προετοιμασία της δράσης τους.

 Την ώρα της όξυνσης της ταξικής πάλης και των πολιτικών αποφάσεων, που λάμβανε η ΚΕ έστω και καθυστερημένα, δυστυχώς υπήρξαν αμφιταλαντεύσεις, αμφιβολίες και αρνήσεις, για τη συμμετοχή στο αντάρτικο τμήμα του ΔΣΕ. Όλο αυτό το πλέγμα σκιαγραφεί τις  δύσκολες συνθήκες μέσα στις οποίες έδρασαν, επαναστατικά οι μαχητές του ΔΣΕ στο νησί.

Έτσι η Π.Ε, αν και είχε αρκετές δυνάμεις που μπορούσε να αξιοποιήσει, βρέθηκε αντιμέτωπη μ’ ένα ασφυκτικό κλοιό, που είχε δημιουργήσει η αστική τάξη και τον υλοποιούσαν οι μηχανισμοί της ( ο νομάρχης  Αντώνιος Σβώκος, ο αστυνομικός διοικητής Πλατάκης και  ο μοίραρχος Παντελίδης και ο Μητροπολίτης  Παντελεήμονας Φωστίνης).

Είναι χαρακτηριστικό ότι ο  Παντελεήμονας Φωστίνης σε κάθε χωριό ή συνοικία που πήγαινε  δημιουργούσε  συνδέσμους, που τον ενημέρωναν για τη δράση των Συρματένιων «κακοποιών». Καθημερινά με άρθρα του(«Ο πόνος ενός πατέρα», «Ένας διπλός Ψυχικός Κραδασμός», «Μια Ελληνίδα Χριστιανή Μητέρα», «Ένας Πατριωτικός Συναγερμός»), που «κοσμούσαν» τις στήλες – πρωτοσέλιδα πάντα – των τοπικών εφημερίδων έστελνε πολλαπλά μηνύματα στον τοπικό πληθυσμό, για το ποια πρέπει να ’ναι  η στάση του, στα τεκταινόμενα του τόπου. 

Ο Δημοκρατικός Στρατός στη Χίο παρ’ όλες  τις αντιξοότητες έδωσε το παρών στη σύγκρουση των δύο κόσμων και στάθηκε υπερασπιστής του νέου που γεννιόταν στον τόπο ανοίγοντας τη σοσιαλιστική προοπτική στην Ελλάδα.

Πολέμησε, μάτωσε και οι αντάρτες του θυσιάστηκαν στις συμπλοκές και τις μάχες στην Κυδιάντα (Σταμάτης Τράτσης), στον Κάμπο ,κτήμα Λυκιαρδόπουλου ( Γιώργης Λεοντάρας, Γιαννίκος Πίττας Αντώνης Ξυλάς, Μιχάλης Βορρηάς, Κυριάκος Καμπανέλας ), στην Παρπαριά (Αποστόλης Κουλελές ). 

Η Βασιλική Χωροφυλακή  του νησιού παράλληλα είχε αποδοθεί σ’ έναν αγώνα συλλήψεων και προσαγωγών δεκάδων μελών και οπαδών του ΚΚΕ.

 Ήταν δε τόση η βαναυσότητα και οι βιαιοπραγίες κατά των συλληφθέντων, που άφηναν τους Χίτες να τους χτυπούν καθ’ οδόν ή να προκαλούν την αποδοκιμασία του κόσμου, από τους δρόμους που περνούσαν.

Η Επιτροπή Ασφαλείας του νομού συνεδρίαζε –νυχθημερόν-  και αποφάσιζε  «….. να προβεί σε Εκτοπισμούς 28 κομμουνιστών  είς  Άγιο Ευστράτιον  επί 18μηνον ώς επικινδύνων, δια τήν δημόσιαν  ασφάλειαν».

Συγκεκριμένα των : «Σωτήρη Λίναρη και Πέτρο Σταμούλη οδοντιάτρων, Ιωαν. Βαριαδάκη εκκαθαριστή δημοδιδάσκαλον, Γεώργιο Μαρή τέως ταμειακόν υπάλληλον, Νικόλαο Χαρτουλάρη άεργον, Νικόλαο Ξενάκην ιερέα, Ματθαίο Καρτοκέφαλον γκαρσόν, Εμμανουήλ Καμπάνην ζαχαροπλάστην, Δημήτρη Αιγινίτην υποδηματεργάτην, Μ. Μπουμπούλην και Κ. Καββάδα λιμενεργάτας, Θεμιστοκλή Τσατσαρώνη άεργος, Παντελή Χαρίτον οπερατέρ του Ρέξ, Ιωάννη Ψωμαδάκην άεργον, Δημήτρην Καψάλην εργολάβον διοδίων, Νικόλα Κουσκουσάκην εργάτην, Ι. Μαυρογιάννην, Νικ. Πισίτην, Χρ. Συριώδην, Πολυχρόνην Μανίκαν, Φίλλιπαν Πολίτην, Στέλιο Ποδιάν, Αντώνην Καζάναν, Βασίλην Παναγιωτίδην, Γ. Καββάδαν, Χαρ. Σέρμπον,Κ. Σκαπινάκην και Κώστα Καραμαιλήν.» 

Ακόμα στην εξορία πήγαν οι κομμουνιστές και συμπαθούντες με βάση την ψήφιση του Α. Ν. 511/1947 « περί μέτρων αναφερρόμενων είς τους είς εκτόπισην διατελούντας.»  όπως:     

 Στον Άη Στράτη, «δι’ αποφάσεως της Επιτροπής Δημοσίας Ασφαλείας Νομού Χίου εκτοπίζονται είς Άγ. Εύστράτιο έπί 18 μηνόν ώς επικίνδυνοι δια την Δημόσίαν Ασφάλειαν οι κάτωθι: 

Πέτρος Γ. Βορηάς, Φανούριος Κ. Μιχαλάκης, Θεόδ. Αριστ. Κοντογιάννης, Μικές Γεώργ. Σκαφίδας, Γεώργιος Ν. Μαστρογιαννάκης ή Φουντούλης, Εμμαν. Στυλ. Τυμπάκης, Ν. Β. Σκορδαλός, Κώστας Γ. Δημάκης, Γ. Κ. Λαγούδης, Μιχ. Ν. Καρατζάς, Γεωργ. Π. Παπαγεωργίου, Ελευθέριος Γ. Καραμπλάκας, Δημήτριος Γ. Βαριαδάκης, Νικόλαος Β. Λαμπαδάρης, Κωνστ. Ι. Σιταράς, Γρηγόρης Γ. Τζιώτης, Νικόλαος Γ. Κλωστερίδης, Σταύρος Αν. Κουκούλης, Θεοδόσιος Γ.Κοκκαλιάδης, Παναγιώτης Δ. Καρασούλης, Αθανάσιος Γ. Δαλακάκης, Γ. Μ. Πλωμαρίτης ή Κάργας, Ιωάννης Κ. Χατζηεμμανουήλ,Εμμανουήλ Κ. Μαυράκης, Στέφανος Ιωαν. Πρινιάς, Κωσταντ. Λ. Τομαζάνης, Νικόλ. Γεώργ. Γεωργούλης, Ισίδωρος Στ. Κάνης, Σπυρίδων Ηλίας Σαράβας, Εμμανουήλ Ν. Κρητικός, Παντελής Γεώργ. Λεγάτος, Δημήτριος Ι. Αναστασάκης, Παντελής Δ. Τζιώτης, Δημήτριος Ν. Τσιμπινός, Χ. Γεωργούλης ή Γιάνναρος, Γεώργιος Αλ. Πιπινιάς, Ανδρέας Ν. Πυργούσης, Ευστράτιος Ι. Σκούφαλος, Ισίδωρος Κ. Ανδρεάδης, Μιχ. Θ. Πούπος, Ιωάννης Ζ. Κλειδάς, Δημ. Γ. Κωσταντάρας, Κωνστ. Μ. Γιαννιώδης, Πάρις Κ. Πετεινουδάκης, Νικ. Γ. Παρασκευάς, Ζωγράφος Ι. Παπανδρέου, Στέφανος Μιχ. Πλακίδας, Παναγιώτης Β. Λεωνής, Ιωάννης Μιχ. Πλακίδας, Ιωάννης Σωτηρίου Τριανταφύλου, Κ. Δ. Καραγκιόζης, Πέτρος Δ. Καραγκιόζης, Μιχ. Κουγιούλης ή Αυγουλάς, Ιωάννης Κουγιούλης ή Παίδας, Στυλ. Β. Λεωνής, Μικές Λ. Μιμίδης, Στυλ. Μ. Χατζηγεωργίου, Ελευθέριος Ν. Λιτσάκης.

Επίσης διά της αυτής αποφάσεως εκτοπίζονται είς Άγιον Εύστράτιον έπί 9 μήνες οί κάτωθι: 

Αντώνιος Θ. Στρίγγος, Εμμαν. Ηλ. Νικολάου, Κωνστ. Π. Γεωργιακώδης, Παναγ. Ν. Κουτσουράκη, Δημήτριος Ι. Βογιατζης, Ιωάν. Καρνουπάκης ή Λύρας, Σπύρος Γ. Γεωργάτος, Νικόλαος Στ.Καψάλης, Νικόλαος Ι. Συρρής, Ευστράτιος Ν. Μονιούδης, Σπυρίδων Δ. Ευθυμίου, Θεμιστοκλής Στ. Παππάς, Αθαν. Β. Μαυριδόγλου, Ιωαν. Ιακ. Μαυρέλλης, Κωνστ. Στ. Παπαχατζής, Χρήστος Στ. Καιμάκης, Ευαγγ. Π. Βελισσάριος, Παντελής Δ. Κρομμύδας, Γεώργιός Αντ. Γαλάτουλας, Γεώργιος Ι. Χούλης, Εμμανουήλ Τιμ. Μανταφούνης, Σπύρος Μαρκέλλου Σιταρένιου και Αντώνιος Γ. Γιαννακόδημος. 

Οι ως άνω εκτοπιζόμενοι επιβιβάσθησαν χθες  του α/π « Ηλιούπολις» και απεστάλησαν ύπό συνοδείαν είς Μυτιλήνην.»  

Σημαντική καμπή στο κλείσιμο του κύκλου της ένοπλης ταξικής σύγκρουσης στο νησί απετέλεσε:

• Η  εν ψυχρώ  – μετά από  προδοσία  – δολοφονία  «του  πολιτικού επιτρόπου του ΔΣΕ στη Χίο Δημήτρη Ευαγγελινού» γεωπόνου,  η τοπική εφημερίδα Πρόοδος έγραφε : «από απόσπασμα χωροφυλακής υπό τον αστυνομικόν σταθμάρχην Θυμιανών Θωμάν Λώλον ανακαλύψαν την οικίαν είς εκρύπτετο ο Δ. Ευαγγέλινός αρχηγός της συμμορίας παρά την Αγιοδεκτεινήν κατέλαβον τούτον έξ απίνης και δια ριπής πολυβόλου άφηκεν αυτόν νεκρόν».
• Η  σύλληψη των τυπογράφων του αντάρτικου τυπογραφείου του ΔΣΕ όπου ο  Ραδιοφωνικός  σταθμός Αθηνών ανήγγειλε την είδησιν : « Μεταδίδεται έκ Χίου ότι σήμερον την μεσημβρίαν δύναμις χωροφυλακής υπό τον μοίραρχον κ. Παντελίδη ανεκάλυψεν έν Βροντάδω είς κρύπτην υπό την γήν πέντε μέτρων , πλήρες τυπογραφείον των συμμοριτών. Εντός αυτού εύρίσκεντο  οί  Μ. Βατάκης κομμουνιστής  δημοσιογράφος και ο Φώτης Αγγουλές. Ούτοι κατέθεσαν ότι διέμενον έκεί  χωρίς να επικοινωνούν με τον έξω κόσμον.»

 Και το ρεπορτάζ συνεχίζει: « Οι συλληφθέντες Βατάκης και Αγγουλές μετά του κατασχεθέντος τυπογραφείου μεταφέρθησαν την 2.20 μ.μ. της προχθές είς την πόλιν γενόμενοι ύποδεκτοί με αποδοκιμασίας του συγκεντρωθέντος Χιακού κόσμου και ενεκλείσθησαν είς τα κρατητήρια  της Χωροφυλακής.»68

• Και η εν ψυχρό δολοφονία του γραμματέα της Περιφερειακής Επιτροπής Αιγαίου του ΚΚΕ Χαράλαμπου Κανόνη, όπου αναγγέλθηκε με πηχυαίους τίτλους στις τοπικές εφημερίδες.

                              Εφονεύθη  ο Γενικός Αρχηγός των Συμμοριτών Κανόνης

« Την πρωίαν της χθές ισχυρά δύναμις Χωροφυλακής υπό τους ήρωας αξιωματικούς κ.κ. Παντελίδην και Ζορμπάν εφόνευσε  κατόπιν συμπλοκής είς την θέσιν  Άγιος Στέφανος  Βροντάδου τον περιφερειακόν γραμματέα του Κ.Κ. Αιγαίου Κανόνην  γεωπόνον  καταγόμενον έκ Μυτιλήνης όστις  προσεπάθει  να διαφύγη την σύλληψιν  του ρίψας κατά των διωκτικών αρχών δύο καπνογόνους χειρομβομβίδας ,αλλά βληθείς  από ριπίν  όπλοπολυβόλου έμεινεν επό τόπου.»

   Η περιφορά των σκοτωμένων ανταρτών στους δρόμους των προσφυγικών συνοικιών  και την αγορά απετέλεσε ένα από τα σημαντικά όπλα  της ντόπιας αστικής τάξης, στην καθυπόταξη της ψυχολογίας και της συνείδησης των κατοίκων του νησιού, αφού το σκυλολόι των Χιτών και αντρών της Βασιλικής Χωροφυλακής υποχρέωναν τους πολίτες να βγαίνουν απ’ τα σπίτια τους ή τα καταστήματα, για να γιουχάρουν ή να χτυπούν  τους συλληφθέντες και να πανηγυρίζουν για τις επιτυχίες του νομάρχη Σβώκου και των «ηρώων» Πλατάκη, Παντελίδη και Ζορμπά  .

Η τελευταία πράξη διαδραματίστηκε στο Έκτακτο Στρατοδικείο Αθηνών από τις 27 Ιούλη μέχρι της 14 Αυγούστου 1948 έγινε η δίκη των Χίων κομμουνιστών  όπου η  άρχουσα τάξη χρησιμοποιείσαι  τις «αξιόποινες» πράξεις για τις οποίες κατηγορούνται και που  περιέχονται στα ψηφίσματα και τους αναγκαστικούς νόμους,  προκειμένου να τσακίσει το  λαϊκό κίνημα και να  στηρίξει  το συσχετισμό δυνάμεων, υπέρ των ταξικών συμφερόντων της. Θέλοντας να παρουσιάσει στο λαό, τον ένοπλο ταξικό αγώνα του ΔΣΕ, ως «ξενοκίνητο, προδοτικό και αιμοσταγές ». 

Έτσι  χρησιμοποιείσαι τις παρακάτω κατηγορίες, αφού  αποσκοπούσε στο να ορθώσει  ένα τείχος ανάμεσα στο λαό και αυτούς που – όπως λέγει- θέλουν:

«Να αποσπάσωσιν ένα μέρος εκ του όλου της επικρατείας και να ευκολύνωσι τα προς τούτο τα τείνοντα σχέδια συνόμωσαν, διέγειραν στάσιν, κατήρτισαν ενόπλους ομάδας και έλαβον μετοχήν είς τοιαύτας προδοτικάς ενώσεις, ήτοι όντες στελέχη και μέλη του ΚΚΕ και εκτελούντες τας αποφάσεις και διαταγάς της συνελθούσης εν Αθήναις κατά το β’ 15θημερο Σεπτεμβρίου 1947, Γ’ Ολομέλειας της Κ.Ε. του ΚΚΕ, περί αμέσου επεκτάσεως της στασιαστικής δράσεως είς τας πόλεις και τα χωριά κατήρτισαν (…) μαχητικάς ομάδας (…) επωνομαζόμενας «Ομάδας Στενής Αυτοάμυνης» και εξωπλισμένας δι’  αυτόματων και ατομικών πολεμικών όπλων (…), ίνα (…) δοθείσης άνωθεν εντολής προσβάλουν ενόπλως τα σώματα ασφαλείας και το στρατόν, καταλύσουν τας Αρχάς, καταλάβουν την κυβερνητικήν εξουσίαν και μεταβιβάσουν ταύτην εις τον αρχισυμμορίτην Μάρκο (…), για την επιβολήν είς την Ελλάδα κομμουνιστικής δικτατορίας και ομού προσχωρήσεως είς τον συνασπισμό των Βαλκανικών χωρών και ταυτοχρόνως παραχωρήσεως της Ελληνικής Μακεδονίας εις τον Τίτο και της Δυτικής Θράκης εις τη Βουλγαρία.

Και β) κατήρτισαν τας ως άνω ομάδας (…) επί σκοπώ  όπως προσβάλουν δια βίας τας Αρχάς (…) και να εκτελέσουν αδικήματα κατά της ζωής σωματικής ακεραιότητας (…) ενεργήσουν εμπρησμούς, ληστείας, εκτελέσωσι δολοφονίας (…) κατά εθνικοφρόνων πολιτών, πράξεις δολιοφθοράς».  

Η απόφαση του έκτακτου Στρατοδικείου Αθηνών οδήγησε στην εκτέλεση των παρακάτω   Χίων   κομμουνιστών στις 20 Αυγούστου 1948: 

• Βατάκης Μιχαήλ του Πέτρου, ετών 25, δημοσιογράφος, απ’ το Θολοποτάμι.
• Γεωργούλης Παντελής του Χρήστου, ετών 32, γεωργός, απ’ τη Συκιάδα.
• Ζερβός Κωνσταντίνος του Μιχαήλ, ετών 25 ,ναυτικός, απ’ τα Καρδάμυλα.
• Ξύδας Κωνσταντίνος του Αντωνίου, ετών 52, γεωργός, απ’ τον Κάμπο.
• Καραμαϊλής Κων/νος του Προδρόμου, ετών 22, ναύτης, απ’ την  Εγνούσα.
• Κώσταλος Γεώργιος του Ζωρζή, ετών 27, κτίστης, απ’ τα Αυγώνυμα.
• Πλακωτάρης Ισίδωρος του Δημητρίου, ετών 27, υποδηματοποιός, απ’ τον Κάμπο.
• Τζιώτης Μάρκος του Δημητρίου, ετών 26, επιπλοποιός, απ’ το  Βροντάδο.
• Τράτσης Ιωάννης του Στεφάνου, ετών 25, μεταλλεργάτης, απ’ την Κυδιάντα.
• Τσουκαλάς Γεώργιος του Χριστοφόρου, ετών 26 άνεργος, απ’ τη Χώρα της  Χίου.
• Ψιακής Δημήτριος του Ιωάννη, ετών 24, μανάβης, απ’ τον Κοφινά – Χίου.

• Και   απ’ τον Εύδηλο Ικαρίας,  Ανδριώτη Πέτρο του  Ανδρέου, ετών 22, εργάτη.

Και ο Ξενάκης Νικόλαος του Γεωργίου, ετών 32, ιερέας,  απ’ τα Αυγώνυμα. εκτελέστηκε στις 5 Σεπτέμβρη 1948. 

Η συμμετοχή των αγωνιστών  της Χίου  στον ένοπλο ταξικό αγώνα δίνει σημαντικά συμπεράσματα  τα διδάγματα για την επαναστατική στρατηγική.

 Ο ΔΣΕ διδάσκει τι σημαίνει ένας αγώνας σύγκρουσης µε το καπιταλιστικό κράτος και ανεξάρτητα από τις πιθανότητες νίκης του. Ο αγώνας του ΔΣΕ ήταν ηρωικός και άφησε ιστορικές παρακαταθήκες, παρά τη βαριά ήττα, ακριβώς γιατί ήταν ήττα σε ευθεία αναμέτρηση µε τον ταξικό αντίπαλο, ενώ οι δυνατότητες νίκης του περιορίστηκαν από τα προβλήματα στρατηγικής του ΚΚΕ ως τμήματος του Διεθνούς Κοµµουνιστικού Κινήματος.

Η αστική τάξη(εφοπλιστές και κατασκευαστικές εταιρείες)  και οι συνοδοιπόροι της  στη Χίο πολλές φορές μέχρι και σήμερα συκοφαντούν και διαστρεβλώνουν διαχρονικά τον αγώνα του ΔΣΕ, επειδή ξέρουν καλά ότι αντιπροσώπευε την ανώτερη µμορφή πάλης, σε περίοδο που αντικειμενικά διεξαγόταν ταξική σύγκρουση για το «ποιος – ποιον», για την εξουσία. Τον πολεμούν, γιατί έχουν κάθε συμφέρον να αποκρύπτουν από τον λαό την πηγή κάθε αδικίας, δηλαδή την αντίθεση κεφαλαίου – µμισθωτής εργασίας. Έχουν συμφέρον να παρεμποδίζουν τις εργατικές-λαϊκές δυνάμεις από το να συνειδητοποιήσουν την αναγκαιότητα και την επικαιρότητα του σοσιαλισμού.

Σε πολλά σύγχρονα ιστορικά  «συγγράμματα» γίνεται αναφορά περί «ξενοκίνητων ΕΑΜοβούλγαρων» και «κοµµουνιστοσυµµοριτών».  Αναμασιούνται από όλους εκείνους που έχουν κρυφά ή φανερά για ίνδαλμα τους ταγματασφαλίτες και τους δωσίλογους και πρακτική τους τις δολοφονικές επιθέσεις εναντίον του λαού και των αγωνιστών του. Επιδιώκουν να αποπροσανατολίσουν για να στρατευτούν οι εργατικές – λαϊκές δυνάμεις κάτω από την ξένη σημαία των εκμεταλλευτών τους και του καπιταλιστικού κράτους, όσο η καταστολή του εσωτερικού ταξικού εχθρού θα προβάλλεται ως προϋπόθεση της νικηφόρας πολεμικής αναμέτρησης.

 Αναδεικνύουν το αστικό ιδεολόγημά «των δύο ολοκληρωτισμών», η ταύτιση φασισμού – κοµµουνισµού, των θυτών και των θυμάτων στο όνομα της εξύμνησης της αστικής δημοκρατίας, αποτελεί τον πρόλογο ενός µονοµέτωπου ταξικού αγώνα που στο στόχαστρο έχει τις εργατικές – λαϊκές δυνάμεις, τους αγώνες τους και την πρωτοπορία τους, τους κοµµουνιστές.

 Οι «αναθεωρητές» της Ιστορίας αναπαράγοντας την επίσημή πολιτική της ΕΕ, τη θεωρία των δύο άκρων, εξισώνοντας τον Χίτλερ µε τον Στάλιν, που ηγήθηκε στον τιτάνιο αγώνα του σοβιετικού λαού για τη συντριβή του φασισμού, δεν ξιφουλκούν στο πεδίο της Ιστορίας. Επιδιώκουν να χτυπήσουν την ταξική πάλη σήμερα, προκειμένου να περάσει δίχως κινδύνους για την καπιταλιστική εξουσία η στρατηγική του κεφαλαίου, η διαιώνιση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, τόσο σε καιρό ιμπεριαλιστικής ειρήνης, όσο και σε καιρό ιμπεριαλιστικού πολέμου.

Ο οπορτουνισμός συγκαλύπτει τη βία του αστικού κράτους, που εκφράζεται µε τη νοµοθεσία, τους θεσμούς, τα όργανα εξουσίας. Συγκαλύπτει και την πολύμορφη βία που ασκούν οι καπιταλιστές κατά των εργατών και των εργατριών, των εργαζομένων µμισθωτών στους τόπους δουλειάς. Καλλιεργεί την ηττοπάθεια προβάλλοντας την αναζήτηση άμεσων λύσεων µέσω πολιτικής ανάθεσης στα όρια της αστικής διαχείρισης και την έλλειψη εμπιστοσύνης στις δυνάμεις και τις δυνατότητες του ίδιου του εργατικού – λαϊκού παράγοντα.

Η πείρα από όλη την Ιστορία του εργατικού – λαϊκού και κοµµουνιστικού κινήµατος διδάσκει ότι δεν µπορεί να υπάρξει φιλολαϊκή κυβέρνηση, όποια ονοµασία και αν έχει και οποιοδήποτε κόµµα και αν συµµετέχει σε αυτήν, εφόσον η πολιτική εξουσία, τα µέσα παραγωγής και όλος ο πλούτος που παράγει η εργατική τάξη βρίσκονται στα χέρια των καπιταλιστών, εφόσον η Ελλάδα συµµετέχει στις ιµπεριαλιστικές ενώσεις της ΕΕ και του ΝΑΤΟ ή οποιεσδήποτε άλλες.

Κάθε εργάτης και εργάτρια, κάθε νέα και νέος, που αρχίζει τη ζωή µέσα στη ζούγκλα όπου κυριαρχεί το δίκιο του εκµεταλλευτή, µπορεί και έχει κάθε συµφέρον να αντιληφθεί, µε τη συµβολή της ιδεολογικής – πολιτικής δράσης του ΚΚΕ, την αιτία και τον στόχο της ιδεολογικής επίθεσης των άµεσων ή έµµεσων απολογητών της καπιταλιστικής εκµετάλλευσης. Γι’ αυτό και καµιά συκοφαντική, αντικοµµουνιστική και οπορτουνιστική επίθεση δεν µπορεί να σκιάσει τον αγώνα του ΚΚΕ, τον αγώνα του ΔΣΕ, τη λεβεντιά και το ήθος του.

Είναι χρέος µας να διαδοθεί περισσότερο και πλατύτερα η ιστορική αλήθεια στην εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώµατα, οι νεότερες γενιές να γνωρίσουν τον αγώνα του Δηµοκρατικού Στρατού Ελλάδας, να αντλήσουν πείρα από την ηρωική πάλη του, ιδιαίτερα χρήσιµη για τις ταξικές αναµετρήσεις του µέλλοντος. 

Το Κόµµα έχει διαμορφώσει µε το Πρόγραµµά του σύγχρονη επαναστατική στρατηγική. Η ικανότητα και ετοιμότητα σύγκρουσης µε τον ταξικό αντίπαλο σε συνθήκες όξυνσης της ταξικής πάλης και ακόμα περισσότερο σε συνθήκες επαναστατικής κατάστασης κρίνεται από την προετοιμασία στις σημερινές συνθήκες αρνητικού συσχετισμού.

Γιώργης Η. Αμπαζής, Μέλος του Γενικού Συμβουλίου της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ