Συνάντηση Σι, Τραμπ, Πούτιν: Όσο περισσότερο μιλούν για ειρήνη, τόσο περισσότερο ετοιμάζουν πόλεμο
Όσο κι αν προσπάθησαν να εμφανιστούν ως «περιστέρια της ειρήνης» οι τρεις ηγέτες, η πραγματικότητα είναι αλάνθαστος μάρτυρας των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων που βαθαίνουν, των γεωπολιτικών ανταγωνισμών που γενικεύονται, των στρατιωτικών αναμετρήσουν που επεκτείνονται.
Η τριμερής συνάντηση που είχαν για πρώτη φορά οι Πρόεδροι Κίνας, ΗΠΑ, Ρωσίας, Σι Τζινπίνγκ, Ντόναλντ Τραμπ αντίστοιχα, την Πέμπτη 19 Νοέμβρη, στην κινεζική πόλη Σεντζέν στο περιθώριο της Συνόδου του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας – Ειρηνικού (APEC), πραγματοποιήθηκε ενώ «σε ολόκληρο τον κόσμο “σιγοκαίνε” περισσότερες από 60 “τοπικές” συγκρούσεις», όπως σημείωσε κατά την έναρξή της ο Κινέζος Πρόεδρος – αριθμός που είναι ο μεγαλύτερος από τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Αλλωστε, τα δύο μεγάλα μέτωπα του ιμπεριαλιστικού πολέμου σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή είναι σε πλήρη εξέλιξη για διάστημα πολλαπλά μεγαλύτερο από αυτό που διακήρυσσαν όσοι τους ξεκίνησαν, και όχι απλά επιδρούν σε όλο και μεγαλύτερες ζώνες του πλανήτη, αλλά και τείνουν ολοένα να ενωθούν μεταξύ τους.
Οσο κι αν προσπάθησαν να εμφανιστούν ως «περιστέρια της ειρήνης» οι τρεις ηγέτες, η πραγματικότητα είναι αλάνθαστος μάρτυρας των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων που βαθαίνουν, των γεωπολιτικών ανταγωνισμών που γενικεύονται, των στρατιωτικών αναμετρήσουν που επεκτείνονται.
«Θεμελιώδη αναδιάρθρωση δυνάμεων» στο ιμπεριαλιστικό σύστημα
Ο Σι Τζινπίνγκ δέχτηκε να κάτσει στο ίδιο τραπέζι με τους δύο ομολόγους του, ενώ η Κίνα απειλεί με όλο και πιο ιλιγγιώδη ορμή την αμερικανική πρωτοκαθεδρία στην ιμπεριαλιστική πυραμίδα, αλλά και ενώ οι αντιθέσεις βαθαίνουν ακόμα και μεταξύ «φίλων», αναζωπυρώνοντας διαρκώς τα παζάρια από τα οποία κάθε πλευρά προσδοκά να κερδίσει χρόνο, ή να αφαιρέσει εφόδια από την άλλη – καθώς οι παγκόσμιες πολεμικές προετοιμασίες «φουντώνουν» σε όλα τα επίπεδα.
Δεν είναι τυχαίο πώς υποδέχτηκαν τη συνάντηση οι ναυαρχίδες των αμερικανικών ΜΜΕ. Το CNN υπενθύμισε ότι η τριμερής έγινε σε μία περίοδο, κατά την οποία «ο κόσμος βιώνει μια θεμελιώδη αναδιάρθρωση δυνάμεων», υποστηρίζοντας ότι η «πορεία» στην οποία εντάχθηκε η συνάντηση στη Σεντζέν «φαίνεται να είναι αυτή που εξυπηρετεί τους στόχους της Μόσχας και του Πεκίνου». Η δε «Wall Street Journal» επέλεξε να διαπιστώσει ότι «οι Ρώσοι και οι Κινέζοι δεν θέλουν έναν κόσμο χωρίς πυρηνικά, παρά τις παρακλήσεις του Προέδρου Τραμπ», σε ανάλυση με τίτλο «Πυρηνική ειρήνη στην εποχή μας; Οχι.», κρίνοντας ότι «το καλύτερο που μπορεί να πει κανείς για τη συνάντηση του Προέδρου Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ και τον Βλαντιμίρ Πούτιν είναι ότι θα μπορούσε να ήταν και χειρότερη».
«Μην αμφισβητείτε τις κόκκινες γραμμές μας»
Μιλώντας στη συνάντηση, άλλωστε, ο Σι ξεκαθάρισε ότι «ο κόσμος δεν μπορεί να περιγραφεί ως γαλήνιος – εν μέσω των τεκτονικών, παγκόσμιων μετατοπίσεων, που έχουν να παρατηρηθούν εδώ και αιώνες…». Μάλιστα, δεν παρέλειψε να αναφέρει στους δύο συνομιλητές του ότι «οι εποχές δοκιμασίας που διανύει σήμερα η ανθρωπότητα αποκαλύπτουν τις ευθύνες που “βαραίνουν” τον καθέναν», προειδοποιώντας ότι υπάρχουν προϋποθέσεις για «να τα πηγαίνουν καλά οι μεγάλες δυνάμεις».
Εξηγώντας ότι, εκτός από τον «σεβασμό από τον καθένα της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας του άλλου, τον σεβασμό της αναπτυξιακής οδού που επιλέγει κάθε πλευρά, τη μη παρέμβαση στις εσωτερικές υποθέσεις άλλων χωρών» (Ταϊβάν), χρειάζεται «στα σημαντικά, “ευαίσθητα” ζητήματα που απασχολούν καθέναν, είναι σημαντικό (…) να προσπαθούμε να βλέπουμε τα πράγματα από την οπτική γωνία του άλλου (…) να μην αμφισβητούμε τις κόκκινες γραμμές ο ένας του άλλου».
Επιπλέον, ναι μεν ισχυρίστηκε πως «η “Παγίδα του Θουκυδίδη” δεν είναι σε καμία περίπτωση αναπόφευκτη» (ο αναπόφευκτος πόλεμος μεταξύ της παραδοσιακής και της αναδυόμενης δύναμης), αλλά αμέσως μετά διευκρίνισε ότι «το κλειδί βρίσκεται στις επιλογές που κάνουν οι μεγάλες δυνάμεις»…
Από κει και πέρα, ενδεικτικό ήταν και το σύντομο κείμενο που διανεμήθηκε μετά τη συνάντηση, με τον ψευδεπίγραφο μάλιστα τίτλο «Διακήρυξη για την ειρήνη», στο οποίο σημειώθηκε ότι ένας πυρηνικός πόλεμος «δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί», κι αυτό επειδή «ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί»…!
Ο δε Αμερικανός Πρόεδρος ανέλαβε στις δηλώσεις του να ξεκαθαρίσει και το εξής: «Οταν έχεις αποκτήσει πυρηνικά όπλα, είναι πολύ δύσκολο να τα αποχωριστείς (…) Ετσι λειτουργεί η ζωή…».
Επίσης, χαρακτηριστική είναι και η ευθεία αμφισβήτηση θεσμών που για δεκαετίες συνδέονταν με την παγκόσμια «ειρήνη» και «σταθερότητα» για τους αστούς, τον διεθνή συσχετισμό δυνάμεων έτσι όπως διαμορφώθηκε μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και μετά την ανατροπή του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ και στις άλλες σοσιαλιστικές χώρες.
Στο Ανακοινωθέν οι τρεις χώρες «δεσμεύτηκαν να μεταρρυθμίσουν τον ΟΗΕ» (ώστε «να ανταποκρίνεται πιο αποτελεσματικά στις παγκόσμιες προκλήσεις»), ενώ ανοιχτά «συμφώνησαν ότι το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και άλλα παρόμοια όργανα δεν πρέπει να καταχρώνται τη δικαιοδοσία τους» (επικαλούμενοι την «ύψιστη σημασία» που έχει ο …«σεβασμός των ασυλιών των κρατικών αξιωματούχων»). Θυμίζουμε ότι το ΔΠΔ είναι αυτό που έχει εκδώσει διεθνή εντάλματα σύλληψης κατά του Πούτιν, αλλά και του Νετανιάχου. Ο Τραμπ μίλησε για την ανάγκη «προστασίας της κυριαρχίας των εθνών μας από ανεξέλεγκτες διεθνείς οργανώσεις», ενώ ο Πούτιν για την ανάγκη «μιας νέας ισορροπίας δυνάμεων και συμφερόντων»…
«Ραντεβού για φωτογραφία» είδαν οι Ευρωπαίοι
Ανήμερα της συνάντησης, όταν ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, κλήθηκε να τη σχολιάσει, είπε ότι «επρόκειτο απλώς για ένα ραντεβού για φωτογραφία, μια εκδήλωση αποκλειστικά για εικονολήπτες και φωτογράφους».
Ενώ στελέχη της ΕΕ, όταν ρωτήθηκαν για τους χαρακτηρισμούς με τους οποίους ο Τραμπ συνάντησε τον Πούτιν («ο φίλος μου!»), είπαν ότι «δεν σχολιάζουμε φιλίες». Ο δε Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ ευχήθηκε: «Θεέ μου, φύλαξέ μας από τέτοιους φίλους», χωρίς να διευκρινίσει αν αναφερόταν μόνο στον Πούτιν…
Για το κοινό ανακοινωθέν των «3», ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, Κρίστιαν Βίγκαντ, περιορίστηκε να πει ότι οι Βρυξέλλες παρακολουθούν τις εξελίξεις. Εσπευσε ωστόσο να ασκήσει έμμεση πλην σαφή κριτική στις επικρίσεις των «3» προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, λέγοντας πως «η ΕΕ επαναβεβαιώνει την ακλόνητη προσήλωσή της στη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες, θεμελιώδες μέρος της οποίας αποτελεί το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο». Αλλά και υπογραμμίζοντας ότι «η Ευρωπαϊκή Ενωση είναι φυσικά ένθερμος υποστηρικτής των Ηνωμένων Εθνών».
Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικών Ζαν Νοέλ Μπαρό από την πλευρά του έκρινε ότι «αυτοί οι τρεις ηγέτες δεν συμφωνούν σε τίποτα, και κατά συνέπεια δεν πρόκειται να προκύψει τίποτε από αυτήν τη συνάντηση». Παρατήρησε ακόμα ότι η φωτογραφία των τριών «δεν απεικονίζει ακριβώς τις τρεις μεγαλύτερες δυνάμεις του κόσμου – καθώς οι τρεις μεγαλύτερες δυνάμεις στον κόσμο είναι οι ΗΠΑ, φυσικά, η Κίνα και η Ευρωπαϊκή Ενωση».
Στη Μόσχα, ο επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας Ντμίτρι Μεντβέντεφ υποστήριξε ότι «σήμερα η Ευρώπη (καθώς και η Βρετανία, η οποία έχει αποσχιστεί από την ΕΕ) δεν είναι χρήσιμη σε κανέναν».
Οι συναντήσεις της περασμένης βδομάδας πρόσθεσαν νέα δυναμική στις διεργασίες, σε όλα τα «στρατόπεδα». Το «Centres for European Pοlicy Network» συνέστηνε, πριν ακόμα ξεκινήσει η συνάντηση στη Σεντζέν, ότι «η Ευρώπη δεν θα πρέπει απλώς να περιμένει τη σειρά της να μιλήσει, αλλά να επιδιώξει να αντισταθμίσει αυτή τη νέα τάση με διάφορα μέσα, μεταξύ άλλων μέσω στενότερου συντονισμού με έθνη πέραν αυτών που παρευρέθηκαν στην τριμερή συνάντηση…».
Ωστόσο, μπροστά στην Ευρώπη «τίθεται ένα γενικότερο “αίνιγμα”», συνέχιζε. «Ανεξάρτητα από το πώς η Ευρώπη αποφασίσει να τοποθετηθεί έναντι των τριών, θα υπάρξει άμεση αντίδραση από τουλάχιστον μία από αυτές. Ενα παράδειγμα: Αν τοποθετηθεί (η Ευρώπη) πιο κοντά στην Κίνα, αυτό θα μπορούσε να ωθήσει τις ΗΠΑ να κάνουν παραχωρήσεις στη Ρωσία, προκειμένου να αλλάξουν τη στρατηγική ισορροπία δυνάμεων. Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος η Ευρώπη να είναι μόνο χαμένη σε αυτό το τετραμερές παιχνίδι…».
Αναδημοσιεύεται από τον Ριζοσπάστη Σάββατο 21 Νοέμβρη 2026 – Κυριακή 22 Νοέμβρη 2026
