Δράκοι και (ιερά) τέρατα στη Σύγχρονη Εποχή

Τι γυρεύουν έξι δράκοι, δύο ιερά τέρατα, μια ιστορία από την κρύπτη του πολέμου της Κορέας και δεκάδες φίλοι του βιβλίου στο κέντρο της Αθήνας; Ήταν όλοι τους παρόντες στο βιβλιοπωλείο της Σύγχρονης Εποχής τις προάλλες, στην παρουσίαση μιας ιδιαίτερης έκδοσης που μπορεί να αφήσει εποχή ή να σηματοδοτήσει μια νέα. Γιατί δε ζούμε πλέον στα χρόνια που το αστυνομικό μυθιστόρημα είναι απλώς εύπεπτα μυστήρια με κυνήγι δολοφόνων. Ούτε στα χρόνια που το κόμικ θεωρούνταν παιδικό -άντε εφηβικό- ανάγνωσμα, ως… «Μίκυ Μάο» που έλεγαν και οι παλιότερες γενιές.

Ήταν μάλιστα ένα «σχεδόν καταστατικό» για τα ελληνικά δεδομένα άρθρο του Φώντα Λάδη στον Ριζοσπάστη του ’82, που κατέρριψε τα στερεότυπα για το νουάρ, αναδεικνύοντας τη στροφή συγγραφέων του είδους στην κοινωνική ανάλυση. Ίσως κάποτε μνημονεύουμε αντίστοιχα και αυτή την έκδοση ως πρωτοποριακή για το διαλεκτικό πάντρεμα δύο παρεξηγημένων ειδών. Ποια είναι αυτή η έκδοση; Το νουάρ κόμικ «οι έξη δράκοι της Ιντσόν», όπου ενώνουν τις μαγικές τους δυνάμεις ο Λάδης με τον Στάθη. Και το οποίο διατηρεί την παλιά γραφή «έξη», καθ’ έξη ή και από άποψη, αν και στον αρχικό τίτλο της νουβέλας γράφονταν με γιώτα.

Η παρουσίαση της έκδοσης ήταν αν μη τι άλλο χορταστική. Πάνελ ομιλητών, με τους συντελεστές και εκλεκτές παρουσίες, βίντεο ειδικά φτιαγμένα για την περίσταση και μουσικό πρόγραμμα. Όποιος δει το βίντεο της εκδήλωσης, θα νιώσει σα να ήταν εκεί παρών και θα κρατήσει πολλά και ενδιαφέροντα -πολύ περισσότερα από όσα καταγράφονται στη συνέχεια ως σύντομες εντυπώσεις.

Από το άκρως πολιτικό ξεκίνημα του Δημήτρη Ξεκαλάκη, εκ μέρους του εκδοτικού, κρατάω τη σημείωση ότι οι «Έξη δράκοι της Ιντσόν» φορούν συνειδητά τα ταξικά γυαλιά τους (που τα είδαμε πρώτη φορά σε έναν εμβληματικό στίχο του Λάδη). Έχουν επιλέξει πλευρά στην ιστορία κι είναι δεμένοι με το δίκιο ενός λαού που σφαγιάστηκε και αναζητά εκδίκηση -όπως εμείς την ιστορική αλήθεια. Κρατάω επίσης τον προβληματισμό για το σχετικά άνυδρο εκδοτικό τοπίο, όπου προβάλλονται κατά κόρον σαπουνόπερες και αντικομμουνιστικοί λίβελοι, ενώ μια σειρά σπουδαίες εκδόσεις μένουν στην αφάνεια.

Ο Γιάννης Ράγκος αναφέρθηκε στο υπαρξιακό βάθος του νουάρ, τη δύναμη της συμπύκνωσης του κόμικ, την αφηγηματική πρόκληση που προκύπτει από τη δύσκολη ένωσή τους. Στάθηκε στο ανυπέρβλητο ταλέντο του Στάθη και τη διεισδυτική ματιά του Λάδη, που δημιούρεγησε τον αντιφατικό ήρωα Φοίβο Μαύρο, αιώνια μεσήλικα και αιώνια νέο -σχεδόν κατ’ εικόνα και ομοίωσή του, κατά μία έννοια. Κι όπως άκουγες τις βιωματικές του αναφορές, ήταν πρακτικά αδύνατο να μη σκεφτείς τον ορισμό των ευτυχισμένων παιδικών-εφηβικών χρόνων: είναι αυτά που κύλησαν σε σπίτια γεμάτα εφημερίδες, περιοδικά και τη χαρακτηριστική μυρωδιά των εντύπων.

Ο Πάνος Ζάχαρης απέτισε ως γελοιογράφος τον δικό του διπλό φόρο τιμής. Στο κόμικ που ως ανερχόμενο είδος χτίζει τώρα τον δικό του εκδοτικό «ζωτικό χώρο», το κοινό και τα αφηγηματικά του μέσα. Και στον Στάθη, που δεν είναι απλά «τέρας» (ιερό), αλλά και πατέρας πνευματικός -για τον Πάνο και μια γενιά ολόκληρη- με τα σκίτσα του από τα χρόνια του Ρίζου αλλά και αργότερα. Είπε ότι οι «δράκοι της Ιντσόν» θα είχαν λόγο ύπαρξης απλά και μόνο ως μια ωραία ιστορία, είναι όμως κάτι παραπάνω από αυτό. Βαθιά αντιπολεμικό έργο, άκρως επίκαιρο και συνεπώς χρήσιμο και όχι απλώς απολαυστικό. Ενώ έκλεισε με την ευχή (όλων μας) αυτή να είναι μόνο η πρώτη από πολλές αντίστοιχες εκδόσεις της Σύγχρονης Εποχής.

Και έτσι περάσαμε στο δίδυμο των δημιουργών.

Ο Φώντας Λάδης εστίασε σε τρεις βασικούς άξονες.
Τη συνεργασία του με τον Στάθη, που τον στόλισε κατά ριπάς με επαίνους και θαυμασμό για τη δουλειά του, θεωρώντας χαρακτηριστικό ότι τον αναγνωρίζουν όλοι με το μικρό του όνομα.
Τα ειδικά γνωρίσματα της ένατης τέχνης (κίνηση, στάση, επιλεγμένη διακοπή ροής) που είχε γοητεύσει και τους Σοβιετικούς και φαίνεται να ταιριάζει στον αγώνα για την κοινωνική αλλαγή.
Και τον κόσμο του Φοίβου Μαύρου, με μια ιδιαίτερη περιπέτεια, που τελειώνει με ένα έγκλημα, γιατί είχε προηγηθεί ένα άλλο μεγαλύτερο -ο πόλεμος και η σφαγή του κορεατικού λαού. 

Ο Στάθης ήταν εμφανώς χαρούμενος, όπως σε κάθε εκδήλωση όπου μπορεί να ξεκινήσει με την προσφώνηση «συντρόφισσες και σύντροφοι». Και από όσα είπε, ζωντανά και στα βίντεο της εκδήλωσης, ξεχωρίζουν οι αναφορές του στα κόμικ -τεχνικές και ευρύτερα κοινωνικές. Γιατί το κόμικ είναι μια τέχνη για τις μάζες, κατεξοχήν πολιτική, γιατί απευθύνεται σε νέους (από 7 έως… 97 ετών), που είναι φύσει πολιτικοποιημένοι καθώς προσπαθούν να ανακαλύψουν τον κόσμο που τους περιβάλλει. Και δεν είναι τυχαίο ότι δεν έχει ευδοκιμήσει κανένα αντιδραστικό κόμικ.

Κι αν εν αρχή ην ο λόγος, η τελευταία λέξη ανήκε στις νότες και τη Χρύσα Κωτάκη, που έπαιξε στο πιάνο τραγούδια από τη σειρά «Ανατομία ενός εγκλήματος», σε στίχους του Φώντα Λάδη. Γιατί κάθε παρουσίαση βιβλίων του Λάδη είναι μια συνολική, ολοκληρωμένη εμπειρία για τις αισθήσεις του κοινού, που φεύγει πάντα πλουσιότερο.

Στο τέλος της βραδιάς, υπήρχαν πηγαδάκια, υπογραφές με αφιερώσεις και άφθονο υλικό για συζήτηση. Πρωτίστως όμως ο καθένας έφευγε με μια σπουδαία δουλειά ανά χείρας, ένα νουάρ κόμικ που περίμενε τους αναγνώστες να χαθούν στις σελίδες του, να ανιχνεύσουν τα μηνύματα και την ουσία του, και να βρουν ακόμα περισσότερη τροφή για σκέψη, ιστορική έρευνα και την αλήθεια.

Δύο αναγνωρισμένα ονόματα, ο καθένας στο είδος του, ο Στάθης στο σκίτσο και ο Φώντας Λάδης στη συγγραφή, εισβάλουν στον χώρο του κόμικ με μια ολοκληρωμένη δημιουργία, που θα συζητηθεί.

Το έργο κινείται στο είδος του αστυνομικού μυστηρίου και της πολεμικής περιπέτειας, με έντονα πολιτικά και ιστορικά συμφραζόμενα.

Έξι άντρες, γύρω στα 70, όλοι βετεράνοι του πολέμου της Κορέας –ένας Έλληνας, ένας Γάλλος, ένας Αμερικάνος, ένας Ιταλός, ένας Φιλιππινέζος και ένας Νεοζηλανδός– παίρνουν, ο καθένας στη χώρα του, μια ταχυδρομική πρόσκληση για να παραστούν στη Σεούλ, στον εορτασμό των 45 χρόνων από τον τερματισμό του πολέμου της Κορέας. Βρισκόμαστε στο 2001. Ποιοι, όμως, είναι οι αληθινοί μελλοντικοί οικοδεσπότες τους, και γιατί –ανάμεσα στα εκατομμύρια επιζώντες βετεράνους– διάλεξαν ειδικά αυτούς; Όταν οι «έξι» αποφασίζουν να αποδεχτούν την πρόσκληση και φτάνουν στη Σεούλ, βρίσκονται μπροστά σε μια πολύ μεγάλη έκπληξη.

Πρωταγωνιστής στο κόμικ, μαζί με τους «έξι» βετεράνους του πολέμου της Κορέας, είναι ο ιδιωτικός ντετέκτιβ Φοίβος Μαύρος.

Περισσότερα μπορείτε να βρείτε στον παρακάτω σύνδεσμο.

Φώντας Λάδης – Στάθης: “Οι έξη δράκοι της Ιντσόν” (Για τον Πόλεμο της Κορέας)