Κυριακή πρωί μ’ ένα ποίημα: «Πανσέληνος» του Ναζίμ Χικμέτ

Ο μεγάλος Τούρκος ποιητής Ναζίμ Χικμέτ, γεννήθηκε το 1902 στην τουρκοκρατούμενη Θεσσαλονίκη.

Η τουρκική λογοτεχνία με την παρουσία του Ναζίμ Χικμέτ, ξεπερνάει τα σύνορά της και γίνεται παγκόσμια.

Ο Ναζίμ Χικμέτ γράφτηκε στη Ναυτική Ακαδημία της Κωνσταντινούπολης, χωρίς όμως να ολοκληρώσει τις σπουδές του, γιατί αποβλήθηκε εξαιτίας των πολιτικών αντιλήψεων. Στη συνέχεια σπούδασε οικονομικές και πολιτικές επιστήμες στην Μόσχα.

Το 1923 οργανώνεται στο Κομμουνιστικό Κόμμα Τουρκίας. Ταυτίστηκε με τις κομμουνιστικές ιδέες, τις οποίες υπηρέτησε με τη ζωή και το έργο του.

Φυλακίστηκε για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το 1928 στην Τουρκία δίνεται γενική αμνηστία και ο Χικμέτ, παρ’ όλα αυτά, βρίσκεται υπό παρακολούθηση. Μπαινοβγαίνει στις φυλακές, με το πρόσχημα διαφόρων κατηγοριών εναντίον του.

Το 1938 συλλαμβάνεται και πάλι και καταδικάζεται σε 28 χρόνια φυλακή. Μέσα από τη φυλακή συνεχίζει να γράφει ποιήματα, που τα περισσότερα τα έστελνε με γράμματα στην οικογένειά του και στους φίλους του.

Μετά από την παγκόσμια κατακραυγή, το τουρκικό καθεστώς, το 1950, αναγκάζεται να απελευθερώσει τον ποιητή, αλλά το 1959 του αφαιρεί την υπηκοότητά του.

Το 1951 πήρε το Διεθνές Βραβείο Ειρήνης από το Παγκόσμιο Συμβούλιο Ειρήνης.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα πέρασε στη Σοβιετική Ένωση και στις Ανατολικές χώρες. Πέθανε στις 3 Ιούνη του 1963 στη Μόσχα.

Το ποίημα του Ναζίμ Χικμέτ «Πανσέληνος» εμπεριέχεται στην “Ανθολογία Παγκοσμίου Ποιήσεως, 2500 πχ – 1960 – Στην αναζήτηση του απόλυτου” (Α’ Κρατικό Βραβείο Ποίησης – εκδ. Φέξη), του Άρη Δικταίου, σε μετάφραση του ίδιου.

Πανσέληνος

Την πανσέληνο είδε στο Παρίσι ο πεινασμένος αλήτης
και, το φεγγάρι, είπε, απόψε μοιάζει χύτρα
με το πιάτο καλογανωμένο.

Πανσέληνος. Στο Φατήχ την είδε ένας νυχτοκλέφτης
και, απόψε, είπε, με παράθυρο μοιάζει το φεγγάρι
που τ’ άφησαν ανοιχτό τη νύχτα.

Ένας ιρλανδός αστυφύλακας την πανσέληνο είδε
και, με κλεφτοφάναρο, είπε, απόψε μοιάζει το φεγγάρι,
κάποιου, που έστησε μια ανεμόσκαλα για ν’ ανεβεί στον ουρανό
να κλέψει το χρυσάφι των άστρων.

Πανσέληνος. Ο Σαλήχ Ζεκή, ο ποιητής, την είδε,
με κάποιο που την παρόμοιασε έργο
και του άρεσε.

Την πανσέληνο στο Λονδίνο είδε ένας λόρδος
και, πώς μοιάζει, είπε, απόψε το φεγγάρι
με το παράσημο της Περικνημίδας
του Μεγαλειοτάτου μου!

Κοκκίνισε η πανσέληνος. Και, κόκκινην έτσι όπως την είδε
ο παρίας, είπεν: Απόψε το φεγγάρι μοιάζει
με των αδερφών μου το αίμα, που, στον Γάγγη,
κόμπο – κόμπο σταλάζει…

Πανσέληνος. Την είδε, τέλος, κι ο Βενεδζή από το παράθυρό του
και, το φεγγάρι, είπε, απόψε μοιάζει
μ’ ενός ωρολογίου το δίσκο…
Τι ώρα να ‘ναι;
– Μία.

“Κυριακή πρωί μ’ ένα ποίημα”: Δείτε όλα τα ποιήματα εδώ.