«Η φωνή της Μαρίας Δημητριάδη είναι σαν ένα καθημερινό σημάδι εκκίνησης για τη μάχη…»
Ένα κάλεσμα μάχης και αγώνα, απέναντι σε όλα όσα μας θυμώνουν καθημερινά, αλλά και για όλη την ομορφιά του κόσμου, to περιεχόμενο της συναυλίας – αφιέρωμα που διοργάνωσε η ΚΕ του ΚΚΕ προς τιμήν την αξέχαστης Μαρίας Δημητριάδη
Ένα κάλεσμα μάχης και αγώνα, απέναντι σε όλα όσα μας θυμώνουν καθημερινά, αλλά και για όλη την ομορφιά του κόσμου… Αυτό είναι το περιεχόμενο της συναυλίας – αφιέρωμα που διοργάνωσε απόψε (Παρασκευή 20/03) η ΚΕ του ΚΚΕ προς τιμήν την αξέχαστης Μαρίας Δημητριάδη.
Και δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς αφού με την επική και συνάμα λυρική φωνή της, η Μαρία Δημητριάδη μας συνοδεύει σε όλες τις μικρές και τις μεγάλες μας στιγμές, γεμίζοντας την καρδιά και τον νου όλων αυτών που «δεν σηκώνουν τ’ άδικο», που «βγάζουν τη γλώσσα τους στ’ άστρα», θυμίζοντάς μας ότι «τις πιο όμορφες μέρες μας δεν τις ζήσαμε ακόμα»…
Στη συναυλία που φιλοξενήθηκε στην κατάμεστη Αίθουσα Συνεδρίων της ΚΕ του ΚΚΕ, στον Περισσό, η εξαιρετική ορχήστρα με τους μουσικούς Μιχάλης Ατσάλης, Βαγγέλης Ζαρμπούτης, Γιάννης Καρακασίδης, Δημήτρης Κουφαλάκος, Μαρίνα Τσοκάνη, Αντωνία Τσολάκη, Αντώνης Παπαγγελής, Θύμιος Παπαδόπουλος, Βασίλης Ραψανιώτης, υπό την διεύθυνση και την καλλιτεχνική επιμέλεια του Μανόλη Ανδρουλιδάκη, ταξίδεψε τους παρευρισκόμενους στον ωκεανό των τραγουδιών της Μαρίας Δημητριάδη. Τραγουδιών όλων των μεγάλων μας συνθετών.
Η Ρίτα Αντωνοπούλου, ο Κώστας Θωμαΐδης και η Αγγελική Τουμπανάκη με τις εξαιρετικές ερμηνείες τους έγιναν μια φωνή με τον κόσμο όλων των ηλικιών που δίνει το «παρών».
Την συναυλία παρακολούθησαν ο ΓΓ της ΚΕ του ΚΚΕ, Δημήτρης Κουτσούμπας και πολυμελής αντιπροσωπεία της ΚΕ του Κόμματος.
Στη συναυλία παραβρέθηκε επίσης ο γιος της Μαρίας Δημητριάδη, Στέργιος Μικρούτσικος.
Το άνοιγμα της εκδήλωσης έγινε από την Βαγγελιώ Πλατανιά, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ (διαβάστε παρακάτω την ομιλία της).
Τραγούδια επαναστατικά, λυρικά αλλά και λαϊκά
Η ορχήστρα πήρε τη θέση της και η Ρίτα Αντωνοπούλου ξεκίνησε με τον «Μικρόκοσμο» σε μουσική του Θάνου Μικρούτσικου και στίχους του Τούρκου κομμουνιστή ποιητή Ν. Χικμέτ…
«Δεν κατάφερα να τη γνωρίσω, όμως μέσα στα τόσα χρόνια δίπλα στον Θάνο που της είχε τεράστια λατρεία που δεν τη συνέκρινε με καμία άλλη… Πάντα υπήρχε μέσα μου ως πρόσωπο αναφοράς», ανέφερε η Ρ. Αντωνοπούλου και στη συνέχεια ερμήνευσε μοναδικά εμβληματικά τραγούδια από τη συνεργασία του Θάνου Μικρούτσικου με τη Μαρία Δημητριάδη. Τραγούδια από δίσκους που έχουν γράψει τη δική τους ιστορία στο ελληνικό τραγούδι. «Πολιτικά τραγούδια», «Καντάτα για τη Μακρόνησο»… Το χειροκρότημα θερμό και οι φωνές όλων γεμίζουν την αίθουσα…
«Μια συναυλία που τιμούμε τη δασκάλα μου. Την γνώρισα στα 20 μου χρόνια. Και την επόμενη με γνώρισε στον Θάνο. Η Μαίρη είχε μια εξαιρετικά μεγάλη τεχνική στη φωνή της, αλλά και μια εξαιρετική ψυχή. Οι ερμηνείες της ειδικά μετά την μεταπολίτευση ήταν πολύ μπροστά και σε αυτό βοήθησε και η συνεργασία της με τον Θάνο. Είμαστε τυχεροί που στη μνήμη μας έχουμε τη φωνή της και θα την έχουμε». Αυτά σημείωσε μεταξύ άλλων ο Κώστας Θωμαΐδης, ο οποίος πότε ξεσήκωνε, όπως με την «Μπαλάντα του ξεσηκωμού» από τη «Φουέντε Οβεχούνα» ή το «Κι ήθελε ακόμη» από «Τα τραγούδια της Λευτεριάς» και πότε γινόταν μια φωνή με όλους όσους γέμισαν την αίθουσα τραγουδώντας το τόσο επίκαιρο «Άννα μην κλαις».
Ο μαέστρος Μανόλης Ανδρουλιδάκης ανέφερε ότι το πρόγραμμα της συναυλίας είναι μια επιλογή από τραγούδια, με την προσπάθεια να είναι όσο γίνεται πιο αντιπροσωπευτικά από όλα αυτά που έχει τραγουδήσει η Μ. Δημητριάδη. Τραγούδια επαναστατικά, λυρικά, αλλά και λαϊκά.
«Πραγματικά ψάχνω εδώ και καιρό ανθρώπους που έχουν γνωρίσει τη Μαρία Δημητριάδη. Η φωνή της ήταν τέλεια. Χαίρομαι πολύ που μέσα από τα τραγούδια που μελέτησα προσπάθησα να την αφουγκραστώ… Μακάρι να την είχα γνωρίσει!», είπε από τη μεριά της η Αγγελική Τουμπανάκη, η οποία ανάμεσα σε άλλα ερμήνευσε και το πρώτο τραγούδι της Μαρίας Δημητριάδη σε ηλικία 16 ετών, την «Άναμπελ (Ένα πρωινό)» σε μουσική του Σταύρου Ξαρχάκου, αλλά και το τελευταίο της, το «Ναύπλιο» σε μουσική του Μανόλη Ανδρουλιδάκη και στίχους του Βασίλη Κανιάρη. Μάλιστα, σε αυτό το σημείο ακούστηκε και ένα σύντομο ηχητικό απόσπασμα με τη φωνή της Μ. Δημητριάδη που αφιέρωσε τούτο το τραγούδι στο Κόμμα. Και ακολούθησαν τόσα και τόσα αγαπημένα τραγούδια… «Κάτω στης Μαργαρίτας τ’ Αλωνάκι» σε μουσική του άλλου μεγάλου Γιάννη Μαρκόπουλου, «Ο καημός της φυσαρμόνικας» του Γιώργου Σταυριανού…
Και ακολουθούν τα τραγούδια του Μίκη… «Το παλικάρι έχει καημό», «Σε αυτή τη γειτονιά», «Το τρένο φεύγει στις 8»… Πλέον είναι και οι τρεις πάνω στη σκηνή…
«Λεβέντης εροβόλαγε»… Η αίθουσα σείεται και ακολουθούν οι «Ήρωες». Χειροκρότημα, γροθιές υψωμένες, φωνές δυνατές. Σειρά παίρνουν τα αντάρτικα που οι επόμενες γενιές έμαθαν να τα τραγουδούν μέσα από τη φωνή της Δημητριάδη από τον δίσκο «Αντάρτικα» σε ενορχήστρωση του Θάνου Μικρούτσικου.
Αυτή ήταν η συναυλία για την Μαρία Δημητριάδη. Τραγούδια δικά μας, τραγούδια όλων των λαών που αγωνίζονται… Για αυτό και στο τραγούδι του Ναζίμ Χικμέτ και του Θάνου Μικρούτσικου, «Αν η μισή μου καρδιά» έγινε δεκτή με θερμό χειροκρότημα η παράφραση ότι η μισή καρδιά μας στην Κούβα βρίσκεται.
Ο Μανόλης Ανδρουλιδάκης ευχαρίστησε όλους τους συντελεστές, το ΚΚΕ, το μόνο Κόμμα που κάνει τέτοιες εκδηλώσεις, τον Στέργιο, τον γιο της Μαρίας Δημητριάδη για την παρουσία του και την ίδια την μεγάλη μας ερμηνεύτρια, Μαρία Δημητριάδη.
«Τις πιο όμορφες μέρες μας δεν τις έχουμε ζήσει ακόμα»… Με αυτό το τραγούδι υπόμνηση και όλοι μαζί, μια πολύβουη χορωδία ολοκληρώθηκε η συναυλία που γέμισε καρδιά και νου…
Αστείρευτο ταλέντο και συνειδητή στράτευση σε μία τέχνη για τις αγωνίες και τους αγώνες του λαού μας
Το άνοιγμα της συναυλίας – αφιερώματος έκανε η Βαγγελιώ Πλατανιά, μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, η οποία σημείωσε τα εξής:
«Σας καλωσορίζουμε στη σημερινή μας εκδήλωση αφιέρωμα στην μεγάλη ερμηνεύτρια Μαρία Δημητριάδη.
Είναι αλήθεια πως είναι κάπως σα να την χρωστούσαμε αυτή τη σημερινή συναυλία. Κι αν ίσως αργήσαμε λιγάκι να την πραγματοποιήσουμε είναι γιατί η φωνή της μας συντρόφευε διαρκώς, έτσι που να μην νιώθαμε πως περάσαν κιόλας 17 χρόνια από το φευγιό της. Με τα τραγούδια της προβληματιζόμαστε και σκεφτόμαστε, με τα τραγούδια της θυμώνουμε, με τα τραγούδια της ηρεμούμε, με τα τραγούδια της διαδηλώνουμε, με τα τραγούδια της τιμάμε την ιστορία μας.
Την χρωστούσαμε λοιπόν αυτή τη συναυλία. Οχι τόσο στην ίδια. Αλλωστε η ίδια ήξερε και είχαμε ευκαιρίες να της δείξουμε τη μεγάλη εκτίμηση που είχε το ΚΚΕ στην καλλιτεχνική της προσφορά, αλλά και στο ήθος της, στη στάση της συνολικότερα. Την χρωστούσαμε σε όλους μας που είμαστε σήμερα εδώ και σε πολλούς ακόμα που θέλησαν να έρθουν. Στις διάφορες γενιές κομμουνιστών και φίλων του Κόμματος που μεγάλωσαν με τα αντάρτικα τραγούδια τραγουδισμένα από τη φωνή της, σε όλους αυτούς που εξακολουθούν να βγάζουν τη γλώσσα τους στ’ άστρα γιατί πιστεύουν πως το πιο εκπληκτικό είναι «ένας άνθρωπος που τον μποδίζουν να βαδίσει.»
Η Μαρία Δημητριάδη ήταν μία υπέροχη ερμηνεύτρια. Γι` αυτό και την τίμησαν με το ρεπερτόριό τους οι πιο σπουδαίοι συνθέτες. Τραγούδησε Θεοδωράκη, Χατζιδάκη, Ξαρχάκο, Μαρκόπουλο, Σπανό, Μαμαγκάκη, Σταυριανό, κ.α. Εγινε η πιο εμβληματική ερμηνεύτρια του μεγάλου, του αγαπημένου μας Θάνου Μικρούτσικου δισκογραφώντας μαζί ορισμένους από τους πιο εμβληματικούς δίσκους όπως Τα πολιτικά τραγούδια, τα τραγούδια της λευτεριάς, Τα αντάρτικα, Φουέντε Οβεχούνα, Καντάτα για τη Μακρόνησο, τροπάρια για φονιάδες κ.α.. Ολα τα προηγούμενα χρόνια στις μεγάλες συναυλίες που έκανε το ΚΚΕ τιμώντας τον Μαρκόπουλο, τον Ξαρχάκο, τον Μικρούτσικο, τον Θεοδωράκη την νιώθαμε κοντά μας, σαν ένα αξεπέραστο μέτρο που προσπαθούσαμε να πλησιάσουμε.
Γιατί η Μαρία Δημητριάδη δεν είχε απλά μία σπουδαία φωνή. Είχε μία μοναδική δυνατότητα να μεταμορφώνει και σχεδόν να πλάθει την μουσική. Την μία στιγμή μπορούσες να την ακούσεις να τραγουδά σα να χαιδεύει τις νότες και αμέσως μετά σα να τις διατάζει να παραταχτούν έτοιμες για μάχη ενώ λίγο αργότερα τις άφηνε να ξεχυθούν σα χείμαρος από το μοναδικό της λαρύγγι. Αυτή η ικανότητά της να φτάνει σε μεγάλα ερμηνευτικά βάθη, η δραματικότητά της, την κατέταξε οριστικά σε μία από τις σημαντικότερες ελληνίδες ερμηνεύτριες.
Αυτό όμως που χαρακτηρίζει την Μαρία Δημητριάδη πέρα από το αστείρευτο ταλέντο της είναι η συνειδητή της στράτευση σε μία τέχνη που έχει στόχο να εκφράσει τις αγωνίες και κυρίως τους αγώνες του λαού μας. Η στράτευσή της σε μια τέχνη που συνειδητά τάσσεται με αυτούς που αντιστέκονται στην εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, με αυτούς που παλεύουν για να ανατρέψουν το απάνθρωπο καπιταλιστικό σύστημα. Γι` αυτό, όπως έλεγε και η ίδια «συναυλίες, απεργίες, συγκεντρώσεις, διαδηλώσεις, θέατρο, σινεμά, μπουάτ, φεστιβάλ είναι όλα μέρη όπου τραγουδούσε. Αξεχώριστοι οι αγώνες από τη μουσική αφού οι συναυλίες ήταν για αυτήν και μέσο πάλης, όπως όταν τραγουδούσε στη Λάρυμνα σε ένα καλοκαιρινό σινεμά χειμωνιάτικα. ‘Η όπως όταν τραγούδησε το 1998 στη Χίο στο 7ο Πανελλαδικό Αντιιμπεριαλιστικό Διήμερο μαζί με χιλιάδες Κνίτες και Κνίτισσες, αλλά και με αντιπροσωπείες από Νεολαίες της Τουρκίας και της Κύπρου, Ελληνοκύπριους και Τουρκοκύπριους μαζί. Γι αυτό μάλιστα και την πρώτη της εμφάνιση μετά από μία παύση που είχε κάνει την πραγματοποίησε στο 23ο Φεστιβάλ της ΚΝΕ και του Οδηγητή τραγουδώντας ανάμεσα στα άλλα με νεανική ζωντάνια και περηφάνια τον Υμνο της Κομμουνιστικής Νεολαίας.
Φίλες και φίλοι, συντρόφισσες και σύντροφοι
Η Μαρία Δημητριάδη συμμετέχοντας στον εορτασμό των 80 χρόνων του ΚΚΕ δήλωνε τότε: «Είναι τιμή, αλλά και καθήκον μου η συμμετοχή μου στην εκδήλωση για τα 80 χρόνια του ΚΚΕ. Το να τραγουδήσω…. Είναι το λιγότερο που μπορώ να κάνω για το Κόμμα που στηρίζει 80 χρόνια τους αγώνες του λαού μας. Το Κόμμα της εργατικής τάξης, των αγροτικών διεκδικήσεων, της πρωτοπορίας στην Τέχνη και τα Γράμματα. Το Κόμμα του καπνεργάτη που δολοφονημένος καταμεσής του δρόμου ξεψύχησε στην αγκαλιά της μάνας του. Ας στηρίξουμε το ΚΚΕ για εκείνους που αγωνίστηκαν και έδωσαν τις ζωές τους, για τους τωρινούς και τους επόμενους……Τα 80χρονα ας γίνουν μία καινούρια αρχή για τους αγώνες μας».
Κοντά 30 χρόνια αργότερα βεβαιώνουμε πως οι αγώνες δυναμώνουν, συνεχίζουν τους παλιότερους και θα συνεχίζουν μέχρι να φτάσουμε στην ανατροπή του συστήματος του πολέμου και της εκμετάλλευσης, την οικοδόμηση του σοσιαλισμού, κομμουνισμού. Σε αυτούς τους αγώνες με εμπροσθοφυλακή το ΚΚΕ η φωνή της Μαρίας Δημητριάδη είναι σαν ένα καθημερινό σημάδι εκκίνησης για τη μάχη μέχρι όπως λέει ένα ίσως λιγότερο γνωστό τραγούδι της….. Θα ‘ρθει καιρός που το ρολόι θα γυρίσει εμπρός. Θα ‘ρθει στιγμή που τ’ όνειρο θα χει πάρει ζωή.
Ευχαριστούμε πολύ όλους τους καλλιτέχνες μουσικούς και τραγουδιστές, ορισμένοι μάλιστα ήταν και συνεργάτες της Μαρίας Δημητριάδη, που συνέβαλαν καθοριστικά για τη σημερινή εκδήλωση.
Ευχαριστούμε κι εσάς για την παρουσία σας. Καλή μας ακρόαση».
