Σχόλια περί ιδεαλισμού, θρησκείας και κομμουνισμού

1. Το ότι ο ιδεαλισμός είναι ανεστραμμένος υλισμός είναι κάτι γνωστό για τους μαρξιστές. Ο Θεός των θρησκειών είναι ο Άνθρωπος. Το τέλειο είναι η πλήρης αφαίρεση. Ο τέλειος άνθρωπος είναι ακριβώς αυτός ο Θεός. Κάθε τι τέλειο είναι μια αφαίρεση που υπάρχει μόνο στον ανθρώπινο εγκέφαλο, μα ποτέ στην πραγματική ζωή. Η αναζήτηση της θέωσης, αυτή η υπερβατική αναζήτηση, είναι η αέναη προσπάθεια των ένθεων να βρουν την τέλεια κατάσταση.

2. Ο κομμουνισμός είναι η τάξη των πραγμάτων που επαναθεμελιώνει τον Άνθρωπο και την ιστορία του. Είναι η τάξη της ελευθερίας. Ο εξανθρωπισμός του Θεού. Ο Θεός των θρησκειών διαλύεται στον «παράδεισο» του κομμουνισμού.

3. Αυτό που δεν κατανόησε ο Χέγκελ στο σύστημά του ήταν ότι αναφερόταν στον κομμουνισμό που ακόμη δεν είχε καν τεθεί ως ώριμο αίτημα. Η ελευθερία του δεν βρισκόταν στο regime της κληρονομικής συνταγματικής μοναρχίας, αλλά στο σύστημα της πραγματικής ισότητας. Ο Καντ ήταν προάγγελος, προφήτης του κομμουνισμού χωρίς να το γνωρίζει, όπως κι ο Σπινόζα και όσοι άλλοι έγραψαν για την κοινωνία της ελευθερίας. Αυτή την ελευθερία την προσέγγιζαν πολλοί θεωρητικά, ορμώμενοι κυρίως από τις ταξικές αντιθέσεις της εποχής τους.

4. Η ανθρώπινη ιστορία θα τελειώσει με τον θάνατο και των τελευταίων ανθρώπων στη γη. Επομένως, η ιστορία δεν θα ολοκληρωθεί στον κομμουνισμό. Μετά από αυτόν, μάλλον θα υπάρχει κι άλλος τρόπος παραγωγής και κοινωνικοοικονομικός σχηματισμός. Μα τότε, τί θα είναι αυτός; Δεν μπορούμε να το προγνωρίζουμε, μιας και δεν υπάρχουν οι υλικοί όροι για κάτι τέτοιο. Αλλά, μπορούμε να προβλέψουμε ότι αυτό που θα αναδυθεί δεν θα είναι κάτι που θα αρνείται την κεκτημένη ελευθερία. Δεν μπορεί να υπάρχει τίποτα ανώτερο της ελευθερίας. Η όποια εξέλιξη θα βρίσκεται αναγκαστικά εντός της ελεύθερης κοινωνίας.

Λ. Σ.