Για ποιον χτυπά η καμπάνα; (Η ημέρα που σταμάτησα να ανησυχώ και αγάπησα την εναλλακτική σκηνή)

Για πολλούς ο τίτλος παραπέμπει στο μυθιστόρημα του Hemingway και την ομώνυμη ταινία. Για άλλους από εμάς όμως παραπέμπει στο τραγούδι των Metallica και στην εποχή που διαμορφώναμε τη μουσική και όχι μόνο προσωπικότητα μας. 

Και η αλήθεια είναι ότι μας διαμόρφωσε με ένα θετικό τρόπο: το πώς οι πρώιμοι Metallica μετέτρεψαν την οργή και την αμφισβήτηση τους σε μελωδία στους δίσκους And justice for alll, Ride the lightning και Master of puppets, το πώς διοχετεύουν την περίοδο ενηλικίωσης τους σε κραυγή αγωνίας στο Black album (με το εμβληματικό Unforgiven), ακόμα και το πώς αποτυπώνουν την ωρίμανση τους σε διασκέδαση και νοσταλγία στα επόμενα albums.

Για όλους αυτούς τους λόγους οι Metallica καθόρισαν και συνεχίζουν να καθορίζουν μουσικά είδη και γενιές. Και για όλους αυτούς τους λόγους έγιναν πλούσιοι. Φυσικά και αυτό δε τους κάνει λιγότερο μεγάλη μπάντα. Τους κάνει όμως μια τεράστια μπάντα με πολύ μικρότερη πηγή και δυνατότητα έμπνευσης. Χρειάζεται πολύ πολύ μεγάλη ταξική και πολιτική συγκρότηση για να μπορέσεις να παραμείνεις σταθερός στον ριζοσπαστισμό σου όταν αλλάζει τόσο η κατάστασή σου. Και, για να είμαστε ειλικρινείς, οι Metallica δεν την είχαν και ποτέ.

Και κάπως έτσι φτάσαμε στο σημείο ο James Hetfield να αυτοαποκαθηλώνεται επί σκηνής δηλώνοντας ότι δε θέλει να ζαλίζει τον κόσμο με προπαγάνδα, απλά να τον διασκεδάζει. No politica. Βέβαια, δυστυχώς, δεν είναι ούτε ο πρώτος ούτε ο τελευταίος. Είναι όμως στενάχωρο μια από τις επιρροές πολλών ολόκληρων γενιών να βάζει, μόνος, τον εαυτό του στη θέση ενός απλού διασκεδαστή. Και σίγουρα είναι αναντίστοιχο τον τραγουδιών του.

Από την άλλη πλευρά, πολλούς μεγάλους καλλιτέχνες τους ξεπερνά το έργο τους, πολλοί δεν μπορούν να σταθούν στο ύψος της δημιουργίας τους, πολλοί ακόμα βρίσκονται ουσιαστικά απέναντι από αυτή. Ίσως σε ένα βαθμό ένας μεγάλος καλλιτέχνης να προ-οικονομεί ακόμα και την ίδια του την πτώση. Το βλέπουμε και σε τοπικό και σε διεθνές επίπεδο. 

Τώρα, ένα ερώτημα είναι αν είναι πιο ειλικρινές αυτό που κάνουν οι Metallica ή οι κορόνες του Roger Waters, ο οποίος έχει εισιτήριο απαγορευτικό για την πλειοψηφία του κοινού του και έχει δικαστικές διαμάχες με την υπόλοιπη πρώην μπάντα του – δεν ξέρω. Αυτό που ξέρω είναι ότι τόσα χρόνια που πήγαινα σε metal συναυλίες και φεστιβάλ, είναι ελάχιστες οι φορές που έχω νιώσει τη μπάντα να συνδέεται με το κοινωνικό γίγνεσθαι, με δυσκολία μπορώ να μνημονεύσω τους  Queensryche, τους Rotting Christ και τους Gojira. 

Και κάπως έτσι ξεκίνησα να ζηλεύω χιπ χοπ συναυλίες,  alternative φεστιβάλ και αντίστοιχες εκδηλώσεις από αυτή την μουσική σκηνή. Δεν έχει σίγουρα το μουσικό υπόβαθρο της metal σκηνής, έχει όμως έναν αυθορμητισμό και μια θεατρική αμεσότητα που δύσκολα τη συναντάς πλέον αλλού. Χαρακτηριστικά έχοντας δει ένα από τα αγαπημένα μου συγκροτήματα τους Savatage, έβλεπα μετά βίντεο από συναυλία (των Kneecap ή των Fontaine DC, δε θυμάμαι) και ζήλευα τον παλμό που αντίκρισα. Ένιωσα σαν εγώ να είχα πάει σε μια φούσκα βγαλμένη από το 90 και οι άλλοι να ζουν κάτι σύγχρονο και έντονο. 

Είναι άσχημο το ταξιδεύεις πίσω στο χρόνο και να βιώνεις συναισθήματα που αγάπησες; Σίγουρα όχι. Και για αυτό η φετινή συναυλία των Metallica και των Gojira είναι και ό,τι καλύτερο έχω δει. Απλά κάποια στιγμή χρειάζεται να βρεις και ένα ερέθισμα να τραγουδήσεις και να εκτονώσεις το παρόν, κάποια στιγμή χρειάζεται να τραγουδήσεις και για ένα άλλο μέλλον.

Και κάπως έτσι σταμάτησα να ανησυχώ για το αν όλα αυτά μπορώ να τα βιώσω σε μια metal συναυλία, και άρχισα να αγαπάω και την εναλλακτική σκήνη. Όσον αφορά την πλειοψηφία της metal σκηνής, η οποία φαίνεται να έχει μείνει οχυρωμένη στην τεχνική και το παρελθόν της, ίσως έχει έρθει η ώρα να ξαναδεί τους στοίχους της. Και να θυμηθεί τη ρήση του Hemingway: μη ρωτάς για ποιον χτυπά η καμπάνα, για εσένα θα χτυπήσει την επόμενη φορά. 

 

Πάνος Χριστοδούλου, Βιοπαθολόγος/Εργαστηριακός Ιατρός, Ιατρός Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Ιατρικής, MSc Διοίκησης Μονάδων Υγείας, MSc Διατροφής, Τροφίμων και Μικροβιώματος, Υποψήφιος Διδάκτορας Ιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών, PGCert Διαχείρισης κρίσεων στη δημόσια υγεία και ανθρωπιστικής απάντησης