ΗΠΑ – Ιράν: Υπογράφηκε ο προσωρινός και εύθραυστος συμβιβασμός – Το πλήθος των ανοιχτών ζητημάτων αποτυπώνουν τις αγεφύρωτες αντιθέσεις
Η αοριστία και οι ασάφειες του «μνημονίου κατανόησης», πέρα από τις αγεφύρωτες αντιθέσεις, αποτυπώνουν και τα ζόρια που αντιμετώπισε η ιμπεριαλιστική επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν και την αδυναμία της Ουάσιγκτον να επιβάλει τους όρους της επί του πεδίου.
Η προσωρινή και εύθραυστη προκαταρκτική συμφωνία συμβιβασμού μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν υπογράφηκε εξ αποστάσεως αργά το βράδυ της Τετάρτης από τους προέδρους των δύο χωρών, λίγες ώρες μετά τις νέες προκλητικές απειλές του Αμερικανού προέδρου ότι αν δεν υπάρξει «τελική συμφωνία» ικανοποιητική για τις ΗΠΑ, τότε «θα ξαναρχίσουμε να τους βομβαρδίζουμε».
Οι εν λόγω απειλές, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι όλα τα κρίσιμα ανοιχτά ζητήματα παραπέμπονται στις επόμενες φάσεις των παζαριών, όπως και η συνέχιση της εισβολής του ισραηλινού κράτους-τρομοκράτη στον Λίβανο, αποτελούν στοιχεία που επιβεβαιώνουν τις αγεφύρωτες αντιθέσεις πίσω από τον προσωρινό συμβιβασμό – αντιθέσεις που προκύπτουν από την τεράστια όξυνση των ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, με επίκεντρο την αντιπαράθεση ΗΠΑ – Κίνας και των αντίστοιχων «στρατοπέδων» για την πρωτοκαθεδρία στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα.
Το «μνημόνιο κατανόησης» μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν υπογράφτηκε από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντ. Τραμπ κατά τη διάρκεια της παρουσίας του στη Γαλλία, μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου της G7, στο παλάτι των Βερσαλλιών.
Δίπλα στον Τραμπ κατά την υπογραφή ήταν και ο Γάλλος πρόεδρος Εμ. Μακρόν, με τη Γαλλία και τη Βρετανία να πρωτοστατούν στα σχέδια για την ανάπτυξη ναυτικής αποστολής με πολεμικά πλοία για την «προστασία της ναυσιπλοΐας» στα Στενά του Ορμούζ – σχέδια στα οποία σπεύδει να δηλώσει «παρούσα» και η ελληνική κυβέρνηση, βαθαίνοντας την επικίνδυνη εμπλοκή για τη χώρα.
Αντίτυπο της συμφωνίας υπέγραψε στην Τεχεράνη ο Ιρανός πρόεδρος, Μ. Πεζεσκιάν.
Η ιρανική πλευρά δηλώνει ότι μετά την εξ αποστάσεως υπογραφή του «μνημονίου» από τους προέδρους των ΗΠΑ και του Ιράν, δεν θα υπάρξει κάποια επίσημη τελετή υπογραφής σήμερα στην Ελβετία, προσθέτοντας ωστόσο ότι θα ξεκινήσουν εκεί τα παζάρια αντιπροσωπειών των δύο χωρών, για την εφαρμογή του «μνημονίου» και τα ανοιχτά ζητήματα που παραπέμπονται στις επόμενες φάσεις διαπραγματεύσεων.
«Ασάφειες» και νέα παζάρια για Στενά του Ορμούζ, ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, κυρώσεις και «παγωμένα» κεφάλαια
Μεταξύ άλλων:
Το «μνημόνιο κατανόησης» προβλέπει ότι οι ΗΠΑ «θα αρχίσουν αμέσως τη διαδικασία άρσης του ναυτικού αποκλεισμού και κάθε άλλου εμποδίου ή περιορισμού εις βάρος του Ιράν», αλλά αναφέρει ταυτόχρονα ότι «ο αποκλεισμός θα έχει τερματιστεί πλήρως εντός 30 ημερών».
Οι τεράστιες στρατιωτικές δυνάμεις που έχουν συγκεντρώσει οι ΗΠΑ στην περιοχή θα παραμείνουν σε αυτή, αφού αναφέρεται μόνο ότι οι ΗΠΑ θα τις απομακρύνουν «από την περιοχή της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν εντός 30 ημερών από την τελική συμφωνία», για την οποία προβλέπονται τουλάχιστον δύο μήνες παζαριών με δυνατότητα παράτασης.
Αντίστοιχα, για τα Στενά του Ορμούζ αναφέρεται επίσης με αντιφατικό τρόπο ότι «η κυκλοφορία των εμπορικών πλοίων θα ξεκινήσει αμέσως», αλλά και «εξετάζοντας την ανάγκη άρσης των τεχνικών και στρατιωτικών εμποδίων και την αποναρκοθέτηση από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν, θα ξεκινήσει εντός 30 ημερών».
Χαρακτηριστική είναι και η διατύπωση ότι το Ιράν «θα καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια, για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων δωρεάν για 60 ημέρες, από τον Περσικό Κόλπο στη Θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα», ενώ προστίθεται ότι η Τεχεράνη θα ξεκινήσει διάλογο με το Ομάν «για να καθορίσει τη μελλοντική διοίκηση και τις ναυτιλιακές υπηρεσίες στο Στενό του Ορμούζ, σε συζήτηση με άλλα παράκτια κράτη του Περσικού Κόλπου, σύμφωνα με το ισχύον διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των παράκτιων κρατών του Στενού του Ορμούζ».
Ήδη ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής διαπραγματευτής της χώρας, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, σε συνέντευξή του που μεταδόθηκε αργά το βράδυ χθες Τετάρτη από την κρατική τηλεόραση, επανέλαβε ότι πρόθεση της Τεχεράνης είναι να αρχίσει να εισπράττει τέλη για «παρεχόμενες υπηρεσίες» από τα πλοία που διασχίζουν το Στενό του Ορμούζ έπειτα από την περίοδο 60 ημερών που οι διελεύσεις θα γίνονται ατελώς.
«Το Ιράν έχει κυριαρχικό δικαίωμα στο Ορμούζ και, σίγουρα, θα εισπράττουμε τέλη για τις υπηρεσίες αυτές», δήλωσε.
Σε ό,τι αφορά το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, πέρα από το γεγονός ότι η Τεχεράνη «επιβεβαιώνει εκ νέου ότι δεν θα προμηθευτεί ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα», όλα τα ζητήματα παραπέμπονται στις επόμενες φάσεις των παζαριών. Στο «μνημόνιο κατανόησης» αναφέρεται ότι οι δύο πλευρές συμφώνησαν «να διευθετήσουν το ζήτημα των αποθεμάτων εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού μέσω μηχανισμού που θα συμφωνηθεί από κοινού», θέτοντας ως «ελάχιστη μεθοδολογία» την αραίωση του εμπλουτισμένου ουρανίου «επιτόπου υπό την επίβλεψη της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας». Επίσης αναφέρεται ότι θα διεξαχθούν συζητήσεις «για τον εμπλουτισμό ουρανίου και άλλες πυρηνικές ανάγκες του Ιράν στο πλαίσιο μιας αμοιβαία αποδεκτής τελικής συμφωνίας» – σε αντίθεση με τις μέχρι τώρα αξιώσεις των ΗΠΑ περί μηδενικού εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν.
Στις επόμενες φάσεις των παζαριών για την «τελική συμφωνία» παραπέμπεται και το θέμα της άρσης των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί σε βάρος του Ιράν, όπως και της αποδέσμευσης των «παγωμένων» ιρανικών κεφαλαίων. Αυτό που προβλέπεται άμεσα μετά την υπογραφή του «μνημονίου κατανόησης» είναι ότι οι ΗΠΑ θα εκδώσουν «εξαιρέσεις για την εξαγωγή ιρανικού αργού πετρελαίου, προϊόντων πετρελαίου και παραγώγων, καθώς και όλων των συναφών υπηρεσιών».
Χαρακτηριστικός είναι στο μεταξύ και ο χθεσινός ισχυρισμός του Ντ. Τραμπ ότι «έχουμε μια αμοιβαία κατανόηση για ορισμένα θέματα χωρίς να τα έχουμε καταγράψει» στο κείμενο του «μνημονίου», ο οποίος συνοδεύτηκε από την απειλή ότι «αν δεν τηρήσουν αυτή την κατανόηση, πιθανότατα θα ξαναρχίσουμε να τους βομβαρδίζουμε. Είναι εκπληκτικό το τι μπορούν να κάνουν οι βόμβες».
Αποτυπώνονται τα ζόρια που αντιμετώπισε η ιμπεριαλιστική επίθεση από ΗΠΑ – Ισραήλ
Σε ένα τέτοιο φόντο, ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμεντ Μπ. Γαλιμπάφ δήλωσε ότι η Τεχεράνη διαπραγματεύεται με τις ΗΠΑ από θέση ισχύος.
Ο δε εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Esmaeil Baghaei, δήλωσε ότι το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν δεν τίθεται καν στα παζάρια με τις ΗΠΑ – σε αντίθεση με τις επιδιώξεις των ΗΠΑ, του Ισραήλ και των ΝΑΤΟ – ΕΕ.
«Οι πύραυλοι του Ιράν είναι μόνο για εκτόξευση, όχι για διαπραγμάτευση. Οι αμυντικές δυνατότητες του Ιράν δεν θα συζητηθούν σε καμία διαδικασία με κανένα μέρος», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο ίδιος δήλωσε ότι το Ιράν δεν θα στείλει τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου στο εξωτερικό και ότι η πρόβλεψη για αραίωση του υλικού μέσα στο Ιράν «εισήχθη ως επιλογή για να κλείσει η πόρτα σε άλλες δυνατότητες».
Επιβεβαίωσε δε ότι για τα Στενά του Ορμούζ το Ιράν θα οριστικοποιήσει ένα νέο καθεστώς για τη διαχείρισή τους μαζί με το Ομάν και θα «χρεώσει τέλη για υπηρεσίες».
Ο δε Αμερικανός πρόεδρος Ντ. Τραμπ δήλωσε ότι θα ήταν «άδικο» για το Ιράν να μην έχει βαλλιστικούς πυραύλους, όταν άλλες χώρες της περιοχής όπως η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ έχουν, προσθέτοντας ότι θα πρέπει να υπάρχει «αναλογικότητα».
